Kavyaratna 7: atha saptamaḥ sargaḥ
Kāvyaratna 7
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.31 — 1 part
atha saptamaḥ sargaḥ
7.1
na nirjarairvarjitasevano'yaṃ
na kāntisambhāvitaśuklapakṣaḥ
naca pradoṣāvasaraṃ prapannaḥ
kva vidma bālenduriyāya vṛddhim
7.2
karāṅguliṃ liptasudhāṃ sa līḍhvā
babandha mātuḥ stanayorna buddhim
surendravandyaḥ suradehatāyāṃ
cirānubhūtāmṛtatṛṣṇayeva
7.3
jinārbhakasyendriyatṛptihetuḥ
kare babhūvāmṛtamityacitram
citraṃ punaḥ svārthasukhaikahetustaccāmṛtaṃ tasya kare yadāsīt
7.4
ullokitairutpalalocanāyāḥ
sasambhramotkṣepaṇakautukeṣu
rarāja rājāṅgajavo'ntarikṣe
taḍillatāśliṣṭa ivāmbuvāhaḥ
7.5
narādhipenorasi nīyamāno
babhāra hārāntaranāyakatvam
bheje calatkuṇḍalatāṃ bhujāgre
cūḍāmaṇitvaṃ śirasi prapannaḥ
7.6
karāt karaṃ bandhujanasya gacchan
rarāja vibhrājitahemasūtraḥ
sa lekhavandyaḥ kṛtahemalekho
vaṇigjanasyeva nikaṣapaṭṭaḥ
7.7
sa jānucārī maṇimedinīṣu
svapāṇibhiḥ svapratibimbitāni
puraḥ pradhāvatsurasūnubuddhyā
pratāḍayan nāṭayati sma bālyam
7.8
śanaiḥ samutthāya gṛhāṅgaṇepu
surāṅganādattakaraḥ kumāraḥ
padāni kurvan kila pañcaṣāṇi
papāta tadvīkṣaṇadīnacakṣuḥ
7.9
sa pāṃsukelau suratarṇakānāṃ
karāvakīrṇairvātnacūrṇaiḥ
kṛtopavīto nyarucat kumāraḥ
sadigyadhanveva navāmbuvāhaḥ
7.10
aśeṣavijño'nimiṣaiḥ parīkṣāpraditsayevaika vidhīyamānān
niyuddhamukhyākhilabālakelīn
nirūpayāmāsa narendrasūnuḥ
7.11
gaṭonapādāyutavatsarasya
śritaṃ tato yauvanamasya gātram
madhuryathā nandanapārijātaṃ
śarad yathā sāndhyasudhāmayūkham
7.12
agharmatā nirmalatā ca nityaṃ
payaḥ sudhā vāṅnikaro hitatvam
samākṛtiḥ saṃhananaṃ ca pūrve
sugandhitā ninditakaiṇanābhiḥ
7.13
paraśśatairambujakambumatsyaśrīvatsamukhyairvaralakṣaṇaiśca
sadyañjanaiśconasahasrakoṇamasūrikādyairupalakṣitatvam
7.14
vilocanāsecanakaṃ svarūpaṃ
vacāṃsi pīyūṣarasālaghaṭṭāḥ
jagatatrayīmapyatathāvidhātuṃ
paṭīyasī kācana divyaśaktiḥ
7.15
yutaḥ svabhāvātiśayairamībhiḥ
kṛtonnatirviṃśaticāpadaṇḍaiḥ
vipāmiśastrādivighātadūrastridoṣavaiṣamyabhavāmayāriḥ
7.16
triṃśatsahasrīmitavatsarāyuḥ
sphuṭātasīsūnasamānavarṇaḥ
tadāyamutsṛṣṭadhanuḥśarasya
smarasya śaṅkāṃ janayāmbabhūva
7.17
pitrāpi nirvartitadārakarmā
tataḥ sa yūnāmadhipo'pi vṛddhām
agrāhyata svāmadhirājalakṣmīṃ
puraiva rājā jagatāṃ trayāṇām
7.18
puṇyaikalabhyo'dhikasaukhyaheturvicitravarṇo viśadāntaraṅgaḥ
nṛpāsanastho'namayat trilokīṃ
sadīpavartīn nidhivat padāgre
7.19
āsthānalakṣmyāḥ saguṇorukānternṛpāvalīmauktikahāramadhye
sthito dadhau nāyakaratnaśobhāmasau mahānīlarucirnṛpendraḥ
7.20
sa candrapāṣāṇasabhāpayodhau
sacāmarollolataraṅgamāle
śeṣopamasphaṭikaviṣṭarasthaḥ
śriyā sanātho harivaccakāśe
7.21
cakampire hemamayāḥ kirīṭā
muhuḥ sabhāsaudhasadāṃ nṛpāṇām
jinoktipīyūṣajuṣāṃ yathāmī
maruddhaśājjāhnavapadmakośāḥ
7.22
jināmbudaḥ pīṭhanagādhirūḍho
divaukasāmeṣa dhinotu vṛndam
pravarṣaṇāairvāgamṛtasya citraṃ
pramodayāmāsa ca rājahaṃsān
7.23
svasthairadustho'tanusaukhyakṛpṭairjuṣṭāmṛtairaṣṭaguṇābhirāmaiḥ
vṛto'jaraiḥ siddha ivaiṣa reje
vilokayam̐llokagatiṃ samastām
7.24
naroragasvargimanoramābhirupāsyamānaḥ sa babhau sabhāyām
jayārthamunmudritaśastrakośo
jagattrayāṇāmiva puṣpaketuḥ
7.25
upāyanīkṛtya gajāśvaratnānyupāgatānāmadhipaṃ nṛpāṇām
na kevalaṃ mārgarudho nagendrā
nipetureṣāṃ duritādrayaśca
7.26
bhaktuṃ jinendraṃ vrajatāṃ nṛpāṇāṃ
camūpadoddhūtaparāgapālyā
vihāya cetāṃsi palāyamānakapotaleḍyākṛtiranvakāri
7.27
citraṃ kṛpālorjinapasya rājyaṃ
yat prāptabandhānapi pāpasyūn
bādhāṃ durantāṃ dadato nitāntaṃ
vimocayāmāsa jagajjanānām
7.28
jine'vaniṃ rakṣati sāgarāntāṃ
nayapratāpadvayadīrghanetre
kasyāpi nāsīdapamṛtyuritipīḍā ca nālpāpi babhūva loke
7.29
adharmatā khaṅgagini tasya rājye
payodhare satpatharodha āsīt
vadhūkaṭākṣe śravaṇātipāto
gaje kadācid yadi dānalopaḥ
7.30
ratikriyāyāṃ viparītavṛttī
ratāvasāne kila pāravaśyam
babhūva malleṣu gadābhighāto
bhayākulatvaṃ ravicandrayośca
7.31
iti nirupamabhaktyā sānuraktyāvanamratribhuvanaparicūḍācitraratnāṃśuvatyāṃ
vilikhitapadapīṭhe rājapīṭhe sa tasthau
daśa daśa śatasaṅkhyān vatsarām pañca caiva
7.31.p1
ityarhaddāsakṛtau kāvyaratne bhagavatkaumārayauvanadārakarmasāmrājyavarṇano nāma saptamaḥ sargaḥ