Kavyaratna 8: athāṣṭamaḥ sargaḥ
Kāvyaratna 8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.23 — 1 part
athāṣṭamaḥ sargaḥ
8.1
atrāntare śrutadharaḥ śrutadharmatattvairbhavyottamairdamavarākhyamumukṣumukhyaḥ
ālokya yāgaṃkeripuṅgavahraistaharṣamāpṛṣṭa ityacakathad gajarājavṛttam
8.2
rājābhavannarapatiḥ puri pūrvatāle
dānaṃ dadau nikṛtanirmalajainadharmaḥ
svairaṃ kupātranivahāya tato'janiṣṭa
so'yaṃ gajaḥ smṛtavataiḥ kabalaṃ nirundhe
8.3
ākarṇya tadvacanamāttabhavasmṛtiḥ san
sadyaḥ sadṛgvikalasaṃyamamagrahīt saḥ
śrutvā jagattrayagurustadidaṃ sabhāstho
nirvaidamātmahṛdaye bibharāmbabhūva
8.4
hantāśubhāśaraṇaduḥkhacale bhave'smin
bībhatsake vapuṣi cetananeyayantre
prārambhamṛṣṭapariṇāmakaṭau ca bhoge
lolo vasāmyalamalaṃ svahite yatiṣye
8.5
taṃ niścitatmakakaraṇīyatayā vasantaṃ
svāntaṃrnitāntamavadhārya vimuktikāryā
samparkalālasadhiyeva carā visṛṣṭāḥ
samprāpya sādhu jagadurjagadantadevāḥ
8.6
asmāt tṛtīyajanane jananāndhakūprādabhyuddhareyamakhilaṃ jagadityudīrṇā
cittasthale tava kṛpācchalakalpavallī
yā sādya deva ! phalitā jagadekabandhoḥ
8.7
sāṃyātrikastvamasi bodhanakarṇadhāro
yasmāt tapaḥpravahaṇo guṇaratnavāhī
tasmād vineyavarasārthayuto vimuktidvīpaṃ gamiṣyasi bhavāmbunidheravaśyam
8.8
svaṃ lokamityamabhivandya gateṣu teṣu
devo'pavargapurasādhananirgamaṃ tam
bandhūn niveśya jananījanakau parāṃśca
rājyaṃ niyojya tanaye vijaye svarājyam
8.9
tīrthāmbunāthadivijaprabhuṇābhiṣikto
divyāṅgarāgavasanābharaṇaiḥ prasiddhaḥ
agnerbhavāṃ grahavivarttamiva sphurantīmadhyāruroha śibikāmaparājitākhyām
8.10
bhūmībhṛtāmabhṛta sapta padāni bhūmau
vidyābhṛtāṃ viyati sapta padāni vṛndam
ārabhya pāṇḍuvanamapyṛtubhiḥ prapañcairāninyire tadanu nīlavanaṃ nilimpāḥ
8.11
reje nabhaḥsthalavirājivimānarāciraśmipratānavitatāgravibhāgametat
attuṃ phalaprakaramāpatato vihaṅgānānāyavistṛtamivopari nigrahītum
8.12
reje vahirghaṭitaratnavimānametadantaścarāmaragalanmakarandadhāram
sendrāyudhaṃ sacapalaṃ ca savauridhāramabhracyutaṃ mitha ivāhatamabhrajālam
8.13
yānādathāyamavatīrya vanasya madhye
śrīdenaṃ divyapadamaṇḍapikāṃ prakalpitām
āviśya devapatidattakarāvalambaḥ
śrīdṛbdhamauktikacatuṣkamalañcakāra
8.14
ṣaṣṭhopavāsaniyamī suradiṅmukhasthaḥ
palyaṅkavān parihatāmbaramālyaveṣaḥ
tyaktākhilopadadhirupetasahasrabhūbhṛduccāryamāṇavarasiddhanamaskṛtiśca
8.15
utkhāya pañcabhirudañcitamuṣṭibandhaiḥ
kaiśya sa pañcabhavamūlacaya yathaiva
vaiśākhakṛṣṇadaśamīdivase'parāhne
dīkṣāmupādita yutaśravaṇe sitāṃśau
8.16
lokatrayaikagurureṣa puraiva pūrṇacāritraśīlaguṇasaṃyamabhāravāhī
prāptākhilarddhirupajātacaturthabodhiratyantagauravapada punarāsa devai.
8.17
rejetarāṃ daśaśataiḥ śramaṇairupetau
netrairivamarapatiḥ kiraṇairivārkaḥ
patrairivambujamareriva cakraratnaṃ
śeṣaḥ phaṇairiva nidhānamivaiṣa yakṣaiḥ
8.18
yasmād babhūva lavanaṃ niyamena tasminneḥ puṣpadhanva dhunataḥ purato jinena
tasmāt tadādi kila nīlavanābhidhānaṃ
tasyābhavat tribhuvanaprathitaṃ vanasya
8.19
paścājjinālakabharaṃ maṇibhājanasthaṃ
raktotpalasthamiva bhṛṅgakadambamindraḥ
cikṣepa dugdhajaladhau jayaghoṣaghūrṇadbambhāpraṇādabadhirīkṛtasarvalokam
8.20
yo yatra yatra jinakuntalakarburo'bhūcchaivālamañjaritavat sa hi tatra tatra
kṣīrāmbudhistridaśalokamanāṃsi karṣan
vātāvaghūrṇitaghanāvṛtavad babhāse
8.21
taṃ pāraṇāṃ vṛṣabhasena iti pratīto
rājātha rājagṛhanāmāni rājadhānyām
śraddhādisaptaguṇavān navabhedabhinnaiḥ
puṇyairakārayadupasthitapūrvapuṇyaḥ
8.22
āścaryapañcakamabhūdatha ratnavṛṣṭirācchāditāmbaratalā ca latantavṛṣṭiḥ
vyāsaśrutī vibudhadundubhinisvanāhodānasvanau surabhiśītalamandavāyuḥ
8.23
muniparivṛḍho nirvaryaivaṃ tanusthitimuttamāṃ
mṛdumadhurayā vācāśāsyaṃ vidhāya yathocitam
munisamudayai rakṣivātaiśca pauranṛṇāmanuvrajitacaramaḥ puṇyāraṇyaṃ gajendragatiryayau
8.23.p1
ityarhaddāsakṛtau kāvyaratne bhagavatpariniṣkramaṇavarṇano nāmāṣṭamaḥ sargaḥ atha navamaḥ sargaḥ