Mallisvamicarita 3
Mallisvāmicarita 3
- Language
- Sanskrit
Contents
3.2
kumbhajanmā sitadhyānāñjalipītabhavodadhiḥ
śrīmanmallirjino bhūyāt pāpavātāpitāpanaḥ
3.3
kramahīno dvijihvo'pi kṣmābhārakṣamo'jani
āśrayādyasya sa syādvaḥ śriye pārśvajineśvaraḥ
3.4
vandārusurakoṭīracakorīcakracumbitāḥ
jīyāsurvīranāthasya kramadvandvanakhendavaḥ
3.5
anyānapi gatatrāsān sacchāyān vimalānalam
naumi muktāvalīmadhyanāyakān jinanāyakān
3.6
tripadyapi jinānāṃ gaurjagadgocaracāriṇī
sālaṅkārāṅginī me syāttattvapīyūṣavarṣiṇī
3.7
rajaḥkṣodapayodaṃ śrīvidyāhṛdyāvataṃsakam
praṇaumyahaṃ bhavodyānabhaṅganāgaṃ guruṃ svakam
3.8
jagajjaitrasya yasyaite kiṅkarāste sureśvarāḥ
taṃ jigāya jino māraṃ kaumāre'pi javena yaḥ
3.9
tasya śrīmallināthasya jagannāthasya pāvanam
śrotṛśrotrasudhāsatraṃ saccaritramudīryate
3.10
śrīṣaṣṭhāṅgādidaṃ citramahaṃ grathnāmi mālyavat
ārāmika ivārāmāducitya sumanobharam
3.11
jambūdvīpa iti dvīpaḥ kanakācalakarṇikaḥ
spṛṣṭāṣṭadigdalākīrṇaḥ pronnidraśatapatrati
3.12
tatrāparavideheṣu vijayaḥ salilāvatī
vītaśokā purī tatra vītaśokajanākulā
3.13
pravandhāḥ puṣkariṇyaśca gambhīrapadasaṃkramāḥ
rājante yatra sarasāḥ kavimūtrabhṛtā kṛtāḥ
3.14
paropakārapraguṇā uttaparṇāḥ priyamvadāḥ
dhairyavanto janā yatra suṣamākālajātavat
3.15
adṛdvivāridhereva niṣkośatvamaserapi
dānacchedo gajasyāpi na yasyāṃ pauruṣeṣvabhūt
3.16
balo nāma nṛpastatra balena balasūdanaḥ
vairivārabalonmāthī ṛddhayā baliniṣūdanaḥ
3.17
ambhodhinā gabhīratve pārīndraiśca parākrame
kalpākṣitiruham̐rdāne jāne yasyādhamarṇyate
3.18
ākāra eva yasyoccaiḥ śaśaṃsa prabhusampadam
chatracāmarakoṭīrahāraprabhṛti tu sthitiḥ
3.19
vilāsarājahaṃsānāṃ vikasvarasarojinī
vaśīkaraṇavidyeva śṛṅgārarasayoginaḥ
3.20
devyasya dhāriṇī nāma śīlālaṅkāradhāriṇī
sāriṇī guṇavallīnāṃ cāturyarasahāriṇī
3.21
(yugmam )
puryāmanyedyurudyāne vane nāmnendrakuñjake
ratnacandrābhidho'bhyāgāt munirdopāndhakārabhit
3.22
yasyāsannasarastīrapādapāḥ pratibimbitāḥ
bhrānti vāriṇi sarvāṅgaṃ nīraṃ pātumivotturāḥ
3.23
puṣpākṣatāvahastairdruhastairyadvijalīlayā
mantroccāramālidhvānaistanute'bhyāgataṃ prati
3.24
nakṣatrairiva sanmitraistadudyānanabho'ṅgaṇam
rājā samāgamannetrakairavasmeratāguruḥ
3.24.p1
tribhirviśeṣakam
3.25
tasmin vīkṣya munerūpaṃ svarūpaṃ divaseśituḥ
utphullavadano natvā rājā papraccha sādaram
3.26
rūpe'pyapratirūpe'smin lāvaṇye ca samujjvale
kathaṃ tyaktvā gṛhasthatvaṃ bhavadbhirjagṛhe vratam
3.27
dyotayanniva dantāṃśuḍambarairambarāntaram
ratnendurbhagavānnevaṃ vyājahāra manoharam
3.28
asāre'mutra saṃsāre sarvameva virāgakṛt
viśeṣato'pi cāsmākamidaṃ vairāgyakāraṇam
3.29
tathāhyatra videhākhye kṣetre kuruvibhūṣaṇam
puraṃ candrapuraṃ nāma vāsaukaḥ sarvasaṃpadām
3.30
vasubhūtirnṛpastatra mahātejāḥ parantapaḥ
tasya ratnāvalī devī ratnacandrastayoḥ sutaḥ
3.31
anyedyuraśvavāhinyāṃ gato nṛpatinandanaḥ
uccairuccaiḥśravastutyaṃ nirmāṃsamukhamaṇḍalam
3.32
laghustabdhaśravoyugmaṃ pīnaṃ paścimapārśvayoḥ
daśāvartamanojñāṅgaṃ manovegātiveginam
3.33
dakṣaścatuṣprakārāsu dhārāsu kramayan kramāt
avāhayaddhayaṃ cāru lātapātādi kārayan
3.33.p1
tribhirviśeṣakam
3.34
ārūḍhaḥ paścamīṃ dhārāmudvūḍhaḥ prauḍhavikramaḥ
javaṃ cakāra caturaṃ vām̐jī vājājitānilaḥ
3.35
sphuratkhurapuṭoḍḍīnarajaḥsaṅgamapi tyajan
aṅgamālinyabhītyeva rabhasā nabhasi vrajan
3.36
saritpuragirigrāmasamullaṅghanajāṅghikaḥ
jagāma kānanaṃ krīdatpañcānanabhayānakam
3.37
ratnacandre samuttīrṇe tatpṛṣṭhādvyasanādiva
citrameko'pi sa prāpa pañcatvaṃ dūralaṅghanāt
3.38
kva sā rājyasthitiḥ kaiṣā mahāvanabibhīṣikā
kva ca bandijanollāpaḥ kva cedaṃ vyāghrabṛtkṛtam
3.39
athavā kṣīṇapuṇyatvāditthaṃ sampadyatāṃ mama
nahi tyakṣyāmi dhīratvakaṅkaṭaṃ saṅkaṭe sphuṭam
3.40
itthaṃ vicārya saddhairyaparicchadaparāvṛtaḥ
cacāla pādacāreṇa mahāraṇye nṛpāṅgajaḥ
3.41
hā tāta ! tāta hā ! bhrātarhā bhrātarbhuvanottama !
khaṇḍaśaḥ khaḍgayaṣṭyā'haṃ kriye sūraṇakandavat
3.42
neyaṃ vīraprasūḥ kṣoṇī nāpi saṃkrandanādayaḥ
lokapālā yathārthākhyā hanye yadabalā balāt
3.43
ratnacandra ! gataḥ kvāpi mamābhāgyairbhavānapi
yanmāṃ vyasanamāpannāṃ na rakṣasi mṛgīmiva
3.44
sarvajñeneva daivajña ! yattvayā''khyāyi me pituḥ
susapralapitaṃ tatkiṃ kiṃ vā te mativibhramaḥ
3.45
sudatīṃ rudatīmekāmitthaṃ sa karuṇasvaraiḥ
rodayantīmaraṇyanīṃ pratiśabdaiḥ sakhīmiva
3.46
śrutvā bhūmīpateḥ sūnurniriddhyāviti mānase
keyaṃ roditi satrāsaṃ nirvāreva varākikā ?
3.47
uccacāra kathaṅkāraṃ mannāma prakaṭākṣaram
sahakṣāṇyabhidhānāni śrūyante vā'vanītale
3.48
paraṃ dehavyayenāpi sabalairabalājanaḥ
trātavyo'tiprayatnena kṣatriyārthaṃ vitanvatā
3.49
vimṛśyeti kare kṛtvā kṛpāṇaṃ sakṛpāśayaḥ
svarānusāratastasyā dadhāve krodhadurdharaḥ
3.50
prajvalatkhadirāṅgārapūrṇakuṇḍataṭasthitām
kaṇṭhapīṭhadhṛtāraktakaravīrasrajaṃ puraḥ
3.51
baddhapāṇipadadvandvāṃ sūnānītāmajāmiva
bhayaloladṛśaṃ cillīṃ śyenacañcugatāmiva
3.52
adrākṣīdabalāṃ bālāmālānitavaśāmiva
kapālinaṃ ca dhārālakarttikānarttanodhatam
3.52.p1
tribhirviśeṣakam
3.53
tamūce ca vimaryāda ! re re kāpālikādhama !
aśaraṇyāmaraṇye kimenāṃ hantuṃ samudyataḥ ?
3.54
re prahartumimāṃ pāpa ! kathamutsahate manaḥ ?
athavā pāpakumbhaste tūrṇaṃ pūrṇo'dya vidyate
3.55
tanmanye tava nirlajja ! bhujaujaḥ śiṣṭagarhitam
yadidṛśe jane dīne prajihīrṣuḥ pravartase
3.56
ityuktivyaktimākarṇya karṇāyaḥsūcisūcikām
uddadhāvetarāṃ yogī bhīmaḥ kalpāntabhīmavat
3.57
kaṭuvākyagirāṃ kalpaḥ śikṣito'dya kutastvayā
āvirāsīd dhruvaṃ dhātryāṃ yadi vā tvatta eva saḥ
3.58
re vīrakheṭavācāṭa ! yāhi dṛṣṭena vartmanā
yadi vaiṣa svabhāvena paratāsiparo janaḥ
3.59
vikramaikakathāvyāsaścandrahāso mamojjvalaḥ
sakalmaṣāṇāṃ tadvācāmācāraṃ śodhayiṣyati
3.60
ityuktavati satyasmin ratnacandro'vadattathā
muñca ghātaṃ tathā cakre yoginā'nyo'pyavaśriyat
3.61
kāpālikaprahāre'tha vitathe ratnacandramāḥ
tadāyuḥkamalaṃ khaḍgadhārāṃśubhiramīlayat
3.62
vicchidya bandhasambandhaṃ premabandhaṃ prapañcayan
uvāca kanyakāmenāṃ kutastvaṃ kāsyayaṃ ca kaḥ ?
3.63
tadvīkṣya jātamandākṣā padmākṣī sā'bravīditi
samasti nagarī campā gatakampā ripuvrajāt
3.64
tasyāṃ bhūmipatiḥ śaṅkhaḥ śaṅkhaśubhraguṇojjvalaḥ
padmeva padmalekheti tasya devī pativratā
3.65
tayorabhūvaṃ tanayā nāmnā'haṃ padmalocanā
unmathya bālyapāthodhiṃ prapannā yauvanaśriyam
3.66
mauhūrttikaṃ śubhaṃ nāma śubhāśubhaviśāradam
anyedyuḥ śaṅkhabhūpālaḥ paryapṛcchat kalānidhim
3.67
ko nāmāsyāḥ patirbhāvī rūpeṇa vayasā samaḥ
khecaraḥ kṣiticārī vā vicintya mama kathyatām
3.68
abhyadhādatha daivajñaḥ samyagjñānabalena saḥ
kurudeśe pure candrābhidhāne sanniketane
3.69
vasubhūteḥ suto ratnacandrastandrāvivarjitaḥ
pariṇeṣyati te putrīṃ rohiṇīmiva candramāḥ
3.70
evaṃ śubhagiraḥ śrutvā mitrabhūtiṃ purodhasam
varītuṃ ratnacandraṃ sma prahiṇoti mahīpatiḥ
3.71
iti kāpāliko'pyeṣa jālakāntaravarttinīm
mā kṛtrimaiḥ patraiḥ krīḍantīṃ sasakhījanām
3.72
padminīmiva mātaṅgaḥ kareṇābhyāsavarttinīm
apāhārṣīdayaṃ pāpaḥ pūrvavairasmṛteriva
3.73
( yugmam )
abhyarthitā tato'tyantaṃ na manye tadvaco yadā
tadā'nenātipāpena prāpitā'smīdṛśīṃ daśām
3.74
tato roditumārabdhā virasaiḥ karuṇasvaraiḥ
vidhure rodanādanyanna bhīrūṇāṃ balaṃ kila
3.75
svayameva vijānāsi parantapa ! tataḥ param
nijena tu caritreṇa pavitraya mama śrutī
3.76
abhyadhādatha ratnenduḥ smitaśubhraradadyutiḥ
ahaṃ candrapure ratnacandrasyāsmi parigrahe
3.77
kalyāṇi ! tvāṃ tadādeśādāyātastrātumāturām
etasya śāsane śaktistasyaiveyaṃ pragalbhate
3.78
tayā viśiṣṭaceṣṭābhirlakṣaṇairapi lakṣitaḥ
ratnacandraḥ sa evāyamiti svaṃ gopayannapi
3.79
bhavedanyasya kasyedaṃ vīravratamanuddhatam
yato māṃ trātavānasmādyogino bhogino yathā
3.80
dhyātvetyuvāca sā ratnacandramudvīkṣya vismitā
gato'styānetumedhāṃsi vīraśiṣyo'sya yoginaḥ
3.81
atyarthamasamarthaḥ saṃśchalena ca balena saḥ
kiñcidatyāhitaṃ kuryāttadapakramaṇaṃ kuru
3.82
yuktiyuktamiti proktastayā''saṅgeddhacittayā
prema sthemānamānetuṃ mene tasyā vacastataḥ
3.83
śaktyevāsaktayā sākaṃ tayā kṣitiṃpateḥ sutaḥ
pracacālācalaṃ prīta itaścāstamagādraviḥ
3.84
añjanādrerivodbhūtaḥ pātālavivarādiva
sūcībhedyastamastomaḥ prasasāra rasāṃ prati
3.85
amūkaghūkaghūtkārairaṭanti malinānanāḥ
astaṃ gate ravau nāthe diśaḥ śokākulā iva
3.86
viśvamitre jagannetre paralokamupeyuṣi
tamobhiḥ paryapūryanta locanāni tadā'ṅginām
3.87
kāsārebhyaḥ śaśāṅkena muṣyante kamalākarāḥ
jaḍātmakānāṃ geheṣu na hi śrīḥ sthāyinī ciram
3.88
tataḥ kumāro ratnendurduruttare vaṃśagahvare
śāyayitvā viśālākṣīṃ tasya dvāri sthitaḥ svayam
3.89
vibhātāyāṃ vibhāvaryāṃ yāvadāhvayati priyām
dadau pratyuttaraṃ śailaḥ pratiśabdairna sā punaḥ
3.90
madīyā dayitā hanta ! na vedmi cchadmasadmanā
hahā kenāpi pāpenāpahatā'pahṛtā'thavā ?
3.91
kuto'śvenāpahāro me kutaścāsyāḥ samāgamaḥ
apahāraḥ kathaṃ ceṣa ūrddhasthādapi jāgrataḥ ?
3.92
athavā puṇyanirṇāśe jāyate sarvamīdṛśam
vidhiraiva pragalbho'tra kṛte yogaviyogayoḥ
3.93
evaṃ vimṛśya ratnenduścalitaḥ kānanodare
ārāmamiva dharmadrornidhānamiva sampadāv
3.94
pidhānamiva duṣkarmavirocananiketane
dadarśa devadhāmaikaṃ vismayotphullalocanaḥ
3.95
madhyecaityaṃ praviṣṭo'sau pramodamiva dehinām
nidadhyau tīrthakṛdvimbaṃ dṛgmṛgīpāśabandhanam
3.96
praṇatya parayā bhaktyā vītarāgaṃ jagadgurum
abhyagānmaṇḍape cārudantapañcālikāvṛte
3.97
itaścāgānaraḥ ko'pi jarājarjaravigrahaḥ
kaupīnavasanaḥ kṣāmaḥ klinnaklinno malena ca
3.98
sa praṇamya jinādhīśaṃ bhāvaśuddhyā pavitritaḥ
kumāraṃ prati sasnehaṃ jagāda vadatāṃ varaḥ
3.99
gandhāraśrāvakaṃ viddhi māmayodhyānavāsinam
dhuryyeṣviva svaputreṣu nyastaukobhārasampadam
3.100
janmadīkṣāditīrtheṣu pratimāstrijagadguroḥ
vandamāno mahātīrthamahamāgatavāniha
Linked texts (1)
- Mallināthacaritra (Vinayacandra) — Vinayacandra, Sanskrit