Pramāṇa · Search · About · API

Mallisvamicarita 7

Mallisvāmicarita 7

Language
Sanskrit

7.1

sabāṣpaṃ paṭṭadevyūce tāta ! putraṃ vinā mama
bhavritā hṛdayaṃ dvedhā pakkervāruphalaṃ yathā

7.2

mama prasādamādhāya gṛhāṇemaṃ mahāgrahāt
arthināṃ prārthanāṃ santo nānyathā kurvate yataḥ

7.3

śrutvedaṃ brāhmaṇo dattvā sahasraṃ kāñcanasya ca
tābhyāṃ sārddhamagāddhāma brāhmaṇo harṣapūritaḥ

7.4

duḥkhadhāyamidaṃ vitta yadyāgacchatyasau muniḥ
samīcīnaṃ, tadā''yāsīccintitopanato'tha saḥ

7.5

sanniṣyamāgataṃ vīkṣya tamṛṣiṃ smāha bhūpatiḥ
ṛṣe ! gṛhāṇa hemedaṃ khedaṃ manasi mā kṛthāḥ

7.6

krodhāndhaḥ sa muniḥ prāha grahīṣye'haṃ na kāñcanam
athoce'ṅgāravaktro'muṃ candraśekharamarthaya

7.7

rājñoce'ṅgāravakra ! tvaṃ kiṃ brūṣe'nucitaṃ vacaḥ ?
ikṣvākavo'pi kiṃ bhikṣāmarthayanti kadācana ?

7.8

ṛṣirūce puro'smākaṃ mahattvaṃ svasya jalpasi ?
pratijñābhraṣṭa ! vācāṭa ! kimātmānaṃ vikatthase ?

7.9

munīśa ! mā kupastubhyaṃ labhyaṃ dāsyāmi kāñcanam
niṣādasyāpi karmāṇi vidhāsyāmi matatrapaḥ

7.10

tataḥ kaupīnavasanaḥ kālaḥ kāla ivāparaḥ
saviṣādamaterasya niṣādaḥ purato'bhavat

7.11

bhūpālaṃ vīkṣya sa proce re ! tvaṃ karma kariṣyasi ?
tenetyukte mahīnātho nidadhyāviti cetasi

7.12

krīḍāṃ kṛtvā nabhaḥkroḍe yayāvastaṃ gabhastimān
na kaścit krāyako'smākaṃ, muniḥ svarṇasamutsukaḥ

7.13

kariṣye karma te'vaśyaṃ rājetyukte'tha so'vadat
karttāsi kimu me karma ?, sa ūce yannidekṣyati

7.14

kāladaṇḍābhidhāno'haṃ niṣādaḥ kopakānanam
gaṅgāsavyaśmaśāneśo dvitīya iva daṇḍabhṛt

7.15

rakṣitavyaṃ śmaśānaṃ me grahītavyaṃ mṛtāmbaram
kiñcidagdhāni kāṣṭhāni grāhyāṇi cititastvayā

7.16

yattatrotpadyate tasya gṛhṇātyarddhaṃ mahīśvaraḥ
anyasyārddhasya bhāgau dvau māmakastāvako'paraḥ

7.17

ityukte tena bhūpāla āmeti nyagadadvacaḥ
paraṃ maharṣaye dehi niḥśeṣaṃ mama kāñcanam

7.18

atha dadhyau muniḥ svānte namaste sattvaśāline
namaste dhairyapātrāya namaste karuṇātmane

7.19

kāladaṇḍo'pi tāvattad dattvā svarṇaṃ maharṣaye
śmaśānamātmanaḥ prāpa hariścandrasamanvitaḥ

7.20

ito vārāṇasīpuryāmāśivaṃ samabhūd mahat
nilīyāsthādiva kvāpi yenoccairmaṅgaladhvaniḥ

7.21

athāhvāsta mahīcandro'tandradhīśrcandraśekharaḥ
mantriṇaṃ satyavastrākhyaṃ pratirūpamivātmanaḥ

7.22

rājādeśāt samāyāturmantriṇaḥ ko'pi pūruṣaḥ
antarā militaḥ pāṇau bibhrāṇaḥ kīrapañjaram

7.23

kalahaṃsa ! kva kīro'yaṃ samprāpto mantriṇodite ?
so'pyūce campopavanasthitamenamavāpnuvam

7.24

iti tadvacanaṃ śrutvā sārddhaṃ tenaiva mantrirāṭ
āgādupamahīpālaṃ yathāsthānamupāviśat

7.25

mantrin ! paśya purīloko vinā vyādhiviḍambanām
akāle'staṃ prayātyeva svasvadharmarato'nvaham

7.26

itaśrca kuṭṭinī kācid rudatī karuṇasvaraiḥ
hā ! daiva ! daiva ! muṣṭā'haṃ bhāṣamāṇā sadasyagāt

7.27

matputrī nāmato'naṅgamañjarī mañjulasvarā
rogayogaṃ vinā suptā mṛtā'stīti vicintyatām

7.28

nagaryāṃ jagatīnātha ! vidyate mārirutthitaḥ
tacchodhaya tadutpattiṃ satyārtho nānyathā nṛpaḥ

7.29

mantryūce deva ! māryarthe praṣṭavyo māntrikottamaḥ
āyātaḥ sa svayaṃ puryā ujjāyinyā niśamyate

7.30

atītānāgatajñānākālapuṣpopadarśanaiḥ
vastrākṛṣṭikūṭabhrāntimudgalādiniyantraṇaiḥ

7.31

dṛṣṭimuṣṭiśarākāśabandhadṛśyādiśaktibhiḥ
svamopadeśaśakunapratipātrāvatāraṇaiḥ

7.32

mantrādākṛṣṭadeveśo mantrād yantritabhāskaraḥ
mantrārcitaśeṣāhirmantrāt stambhitapāvakaḥ

7.33

caturbhiḥ kalāpakam
nṛpādeśādasau prāpto jñātavṛtto mahīpateḥ
dadhāno dhyānamācakhyau rākṣasīcalitaṃ tvidam

7.34

ito veśyā''ha sollāsaṃ putrikā mama māntrika !
mṛtā māriprayogeṇa vinā''dhivyādhigauravam

7.35

avādīn mantravādī ca mantrāt prāṇiti te sutā
ito'bhyetyāgadacceṭī svāminī mama jīvati

7.36

satyapratyāyitakṣmāpasamādeśena māntrikaḥ
likhitvā maṇḍalaṃ hrāṃhrīṃmantravinyāsasundaram

7.38

kṣāmakukṣilalannetrāṃ caṇḍīṃ mūrttimatīmiva
ānayadrākṣasīṃ bhīmāṃ sphārasphotkārakāriṇīm ||37(yugmam)
savismayaṃ nṛpo dadhyau mahāmantravijṛmbhitam
ya enāṃ rākṣasīṃ mantrinnānaiṣīt paśyatāṃ hinaḥ

7.39

māntrikaḥ prāha yat kāryyaṃ tat kṛtaṃ tava sannidhau
ākāryatāṃ tato vegātripādo'sya vadhāya saḥ

7.40

athāsmābhyeti cāṇḍālo hariścandrasamanvitaḥ
ayodhyāeśaṃ tato dṛṣṭvā śuko'vādīd dvijādivat

7.41

svasti tubhyaṃ hariścandra ! bharatānvayabhūṣaṇa !
sattvamānavatāṃ dhurya ! śauryacaryyātaraṅgita !

7.42

sākṣepamatha rājoce bhāṣase kiṃ pramattavat ?
nātra ko'pi hariścandro mudhā bhrānto'si re śuka!

7.43

(yugmam)
sutārāṃ rākṣasīṃ vīkṣya hariścandro vyacintayat
kasyaciddambhino vṛttaṃ nedaṃ devīvijṛmbhitam

7.44

kiṃ tu matkarmaghoratvaṃ prasaratyanivāritam
yatkāriṣyati daivaṃ tanmayā sarvaṃ sahiṣyate

7.45

uśīnaramahīpālaputri ! pāvitryadarśane !
sutāre ! te namaḥ kīraḥ sapraṇāmamado'vadat

7.46

are niṣādabhṛtaka ! hariścandro'si satyataḥ
iyaṃ te gṛhiṇī samyagitpapṛcchad mahīpatiḥ

7.47

nāhaṃ rājan ! hariścandro neyaṃ prāṇapriyā mama
tiryagyonitvataḥ kiñcicchuko vakti yathā tathā

7.48

śukaṃ pratyāha rājā'tha kimasmān vañcayasyare ! !
tasmādiyamiva tvaṃ re ! vadhyo vandhyagiro giran

7.49

śuko'pyūce cyutā rājyāddariveṣmavihāriṇaḥ
nātmānaṃ hi prakāśante sahante vipadāṃ padam

7.50

tasyādeśād hariścandraḥ khare tāmadhyaropayat
abhīṣṭārthe'pi kiṃ kuryāt parāyatto vicakṣaṇaḥ ?

7.51

sutāraiṣā hariścandro yadubhau sto na bhūpate !
dagdhādehaṃ mamārciṣmān satyaṃ cedastu vārivat

7.52

pratijñāmiti kṛtvā'tha mantriṇā racitāṃ citām
jhampāṃ dattvā śuko'vikṣatkṣatāṅgo viniryayau

7.53

mantryūce deva ! manye'haṃ kiñcinmāntrikavaiśasam
ākṛtyā sundarākārā sambhāvyā rākṣasī katham?

7.54

ityukte tena bhūmīśo rāsabhādudatārayat
kiṃ kurmaḥ, karma kenāpi nirmitaṃ marmavedhakam ?

7.55

iti kopānutāpābhyāṃ saṃpṛktaḥ kāśyapīpatiḥ
māntrikaṃ vyasṛjat kīraṃ pañjare'pi vyathāpayat

7.56

hariścandro'pi caṇḍālanideśāddivasātyaye
śmaśānaṃ rakṣitumasāvāyayau sāttvikāgraṇīḥ

7.57

kvacidrakṣogaṇākīrṇaṃ kvacidyogīndrasevitam
kvacitpheraṇḍaphetkāraṃ kvacidbhūtavibhīṣaṇam

7.58

kvacidvibhīṣikābhīṣmaṃ śmaśānaṃ sa paribhraman
rudatīṃ sudatīṃ kāñcid hariścandro vyalokayat

7.59

ūce ca sutano ! kiṃ te paridevanakāraṇam ?
soce gatvā puraḥ paśya nyagrodhaṃ, sa tathā'karot

7.60

ūrdhvapādamadhovaktraṃ vaṭaśākhāvalambinam
naramekaṃ niraikṣiṣṭa sarvalakṣaṇalakṣitam

7.61

tannirīkṣya nṛpo dadhyau pradāyi munaye mahī
munikanyādhanopāye vikrīte sutavallabhe

7.62

jīvitasyāpi nirviṇṇo mriye'haṃ yadi sāmpratam
paraprāṇaparitrāṇakāraṇādbhāvi me śubham

7.63

vicintyeti nṛpaḥ prāha kastvaṃ kasyāsi nandanaḥ ?
avasthā kathamīdṛkṣā, baddhaḥ kiṃ vaṭapādape ?

7.64

so'bravīddeva ! kāśīśacandraśekharanandanaḥ
vidyādharyā'smi pallyaṅgāt samānīto'tra sapriyaḥ

7.65

māṃsena me mahāhomaṃ sā kariṣyati niścitam
itastaraṅgiṇītīraṃ gatā'sti snānahetave

7.66

tamuvāca hariścandro gaccha tvaṃ śādhi medinīm
yatkāryaṃ tat kariṣye'haṃ vidyādharyāḥ svamāṃsataḥ

7.67

pratyāha candrasūnairde samīcīnatvamaśruti
kharasyāyuḥkṣaye kvāpi mriyeta rajakaḥ katham ?

7.68

punaḥ provāca bhūpo me prārthanāṃ mā kṛthā vṛthā
ityuktā sthāna etasya svaṃ babandha taroradhaḥ

7.69

sakalatraḥ sa vegena prayayau candranandanaḥ
athāgāllalanā vyomni dadhānā sā''rdrīcīvaram

7.70

utkṣipyotkṣipya bhūmīśo nijamāṃsaṃ samarpayat
vidyāsiddhinimittaṃ sā cikṣepāgnau yathāvidhi

7.71

ito gomāyuphetkāraḥ kuṇḍakaṃ parito'bhavat
ādiśat khecaraṃ sā'tha vikhinnā tasya rakṣaṇe

7.72

lenāsau vāryamāṇo'pi samīpe pratyutābhavat
jajāgārāśramamunistatrāgādvāyuvad drutam

7.73

are ! kimetadārabdhaṃ gadatīti mahāmunau ?
bhītā vidyādharī kāpi nanāśa saparicchadā

7.74

śākhābaddhaṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā śvasantaṃ rudhirāvilam
upalakṣyatha kauṭilyastamauṣadhyā'karojanam

7.75

itaśca-are ! kva tvaṃ gatosīti śabditaḥ śvapacena saḥ ?
upasṛtya śmaśānāntaṃ śuśrāva karuṇadhvanim

7.76

hā putra ! kva gato'sīti mūrcchantīṃ hariṇīdṛśam
vilokya bhūpatiḥ prāha kasmātte nandano mṛtaḥ ?

7.77

sā'bravīddeva ! patnyasmi hariścandramahībhujaḥ
rohitāśvābhidhāno'yaṃ nandano netranandanaḥ

7.78

mama niḥkṣīṇabhāgyāyā dṛṣṭaḥ phaṇabhṛtā sutaḥ
akṛtopakṛtidaivāt samprāpta īdṛśīṃ daśām

7.79

hariścandro rurodāśu dhairyaṃ kasya sutavyaye ?
āśliṣad nitarāṃ putraṃ cumbati sma ca mūrddhani

7.80

ruṣṭo'si vārito vā'si kiṃ nu yacchasi nottaram ?
na māṃ pratyabhijānāsi cirakālasamāgamāt

7.81

itaśca śvapacaḥ prāha kimārebhe'nayā samam ?
ānayārbhakavāsāṃsi svācāre ko vilambate ?

7.82

iti caṇḍālavākyāni duḥśravāṇi niśamya saḥ
bhūtvā parāṅmukho'śakto yācituṃ sphuṭayā girā

7.83

āditsayā''cchādanasya vicchāyavadanadyutiḥ
karaṃ prasārayāmāsa hariścandro, hahā ! vidhiḥ

7.84

itaśca vidadhuḥ puṣpavṛṣṭiṃ pīyūṣabhojinaḥ
aho ! sattvamaho ! sattvamiti vyāhāracāravaḥ

7.85

tato'yodhyāpurīsaṃsthamātmānaṃ dṛṣṭavān nṛpaḥ
sevitaṃ guruvacchiṣyairvasubhūtyādisevakaiḥ

7.86

yāvacca vismayasmeraḥ kiñcid dhyāyati bhūpatiḥ
tāvattatra kṣaṇāt prāptastridaśastamavocata

7.87

na vayaṃ tāpasā rājan ! naite nikṛtivañcane
kiṃ tvasmābhiḥ kṛtaṃ sarvaṃ tava sattvaparīkṣaṇe

7.88

śakraḥ svayaṃ mahīśakra ! cakre sattvastutiṃ tava
sabhāmaṇḍapamāsīno vācā dhīrapraśāntayā

7.89

hariścandro nṛpaḥ sattvād na devairapi cālyate
āpanne'pi nijaprāṇasaṃśaye'pi kadācana

7.90

aśraddheyaṃ vacaḥ śrutvā'smābhīrīdṛg viceṣṭitam
tatkṣantavyaṃ, mahātmāno vinamre hi kṛpālavaḥ

7.91

sattvena bhavatastulyo nāstyanyastrijagatyapi
tamaḥstomāpahaḥ ko'pi kiṃ sūryādatiricyate ?

7.92

stutveti jagatīnāthaṃ natvā yojitapāṇayaḥ
divaukaso divaṃ jagmustatpraśaṃsāparāyaṇāḥ

7.93

anyedyurbahiurudyāne gataḥ kṣoṇīpatiḥ svayam
tīrthaṃ śakrāvatārākhyaṃ jīrṇaṃ śīrṇaṃ vyalokayat

7.94

vasubhūtiruvācātha jñātvā ceto mahībhujaḥ
iṅgitākāratattvajñā mantriṇaḥ sarvavedinaḥ

7.95

vṛṣabhasvāmino bimbaṃ bhāsuraṃ śakranirmitam
idaṃ śakrāvatārākhyaṃ mahātīrthaṃ mahītale

7.96

kālakramādidaṃ jīrṇaṃ babhūva kṣitināyaka !
uddhārakāriṇo yasmāt prabhavanti bhavādṛśāḥ

7.97

bhavānapyādimajinasantāne samajāyata
kuruṣvedaṃ navaṃ tīrthaṃ dehinaṃ rasavedivat

7.99

bharateśādityayaśaḥprabhṛtīnāṃ mahībhujām
svapūrvajānāmākhyābhiḥ khyātāḥ sa pratimā vyadhāt 98
amāripūrvakaṃ bhūridānasamprīṇitārthi ca
pratiṣṭhāṃ kārayāmāsa caityoddhāramakārayat

7.500

samyaktvaṃ nirmalaṃ bibhrad vidadhānaḥ prabhāvanām
kālakrameṇa śuddhātmā devabhūyamagādayam

Linked texts (2)