Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.283

Yaśastilakacandrikā 4.283

Language
Sanskrit

4.283.1

tyeṣaṃ sthitvā sthānaṃ kṛtvā utthito bhūtvā | kaiḥ kṛtvā sthitvā | gātraiḥ śarīrapratīkaiḥ | acalitavapurniścalaśarīraḥ san sūcchritaśirā unnata mastakaḥ san karaṃ śuṇḍādaṇḍaṃ mukhaṃ svarya adhaiṃ karaṃ mukhasaṃlagnaṃ kṛtvā mukhe praveśya idaṃ pratyakṣabhūtaṃ śrutiyugaṃ karṇayugalaṃ tvaṃ harṣaya cāḍya sphuritaṃ kuru | puraḥ agrataḥ karaṃ śuṇḍādaṇḍaṃ dhāraya dhara | kimiva | urasto hṛdayāt nirgatya sthitamiva | vālaṃ pucchamullolamūrdhvacalanaṃ kuru vidhehi | kathaṃbhūtastvam | vihitasamavasthāpanavidhiḥ vihitaḥ kṛtaḥ samavasthāpanasya varāhākāreṇa sthāpanavidhiryena sa tathoktaḥ | upamālaṃkāraḥ || evamityādi | evamamunā prakāreṇa urovinirgatapuraḥprotkūṇitāgrahastatayā urovinirgato vakṣaḥsthalānirgataḥ puro'grataḥ protkūrṇito vakritaḥ sa cāsau agrahastaḥ urovinirgatapuraḥprotkūṇitāgrahastastasya bhāvastattā tayā tayoktatayā, prahṛṣṭakarṇatayā ca sphuritakarṇayugalatayā ca | he vārāhīmākṛti mānītanijadehavṛtta varāhasyāpyaśūkarasyeyaṃ vārāhī śikṣāviśeṣastāṃ vārāhīmākṛtimākāramānītaṃ nijadehavṛttaṃ svakīyaśarīrapravartanaṃ yena sa ānītanijadehavṛttastasya saṃbodhana kriyate he tathokta | he gajaitihyakuśalopadiśyamānadamyādikarmāvahitacitta gajānāmaitihyaṃ gajaśāstraṃ tatra kuśalā vicakṣaṇā ye puruṣāste gajaitihyakuśalāstairupadiśyamānaṃ śikṣyamāṇaṃ yaddamyādikarma damyamādiryasya sānnāhyopavāhyasya ca karmaṇastaddamyādi karma tatrāvahitaṃ sāvadhānaṃ citta mano yasya sa tathā tasya saṃbodhana he tathokta |

4.283.2

he prājāpatyaindraraudra kauberavāruṇakau mārayāmyasaumyavāyavyāgneyavaiṣṇavāśvibhagasūryadevateṣu kariṣu anyatamasaṃbandhilakṣaṇopeta prajāpatirdevatā yasya sa prājāpatyaḥ, indro devatā yasya sa aindraḥ, rudro devatā yasya sa raudraḥ, kubero devatā yasya sa kauberaḥ, varuṇo devatā yasya sa vāruṇaḥ, kumāro devatā yasya sa kaumāraḥ, yamo devatā yasya sa yāmyaḥ, somo devatā yasya sa saumyaḥ, vāyurdevatā yasya sa vāyavyaḥ, agnirdevatā yasya sa āgneyaḥ, viṣṇurdevatā yasya sa vaiṣṇavaḥ, aśvinau ca bhagaśca sūryaśca aśvibhagasūryāste devatā yeṣāṃ kariṇāṃ te'śvibhagasūryadevatāḥ, prājāpatyaśca aindraśca raudraśca kauberaśca vāruṇaśca kaumāraśca yāmyaśca saumyaśca vāyavyaśca āgneyaśca vaiṣṇavaśca aśvibhagasūryadevatāśca te tathoktāsteṣu īdṛgvidheṣu kariṣu hastiṣu anyatamasya kasyacidgajasya saṃbandhīni yāni lakṣaṇāni tairupaito maṇḍito he tathokta | he pṛthivyaptejasāmekatamacchāyāsameta pṛthivī ca āpaśca tejaśca pṛthivyaptejāṃsi teṣāṃ madhye ekatamasya chāyā dīptistvayā sametaḥ saṃyuktaḥ he tathokta | he aṣṭādaśakriyādhāra aṣṭabhiradhikā daśa aṣṭādaśa | śākapārthivādivaddarśanāt madhyamapadalopī samāsaḥ | aṣṭādaśānā, kriyāṇāmādhāraḥ sa tathā tasya saṃbodhana he tathokta | uktaṃ ca- 'dāmyaṃ trividhamicchanti sāntvaṃ saptadhā smṛtam | syādaṣṭadhopavāhyaṃ cetyevamaṣṭādaśa kriyāḥ ||' he tatkarmaniṣṇātatayā vidita tajjagataprasiddhaṃ yatkarma tatra niṣṇātatayā pravīṇatayā vidito vikhyātaḥ |

4.283.3

he caturastrīkṛtakṣāntadāntayodhavinītasarvajñādināmaprakāra caturastrīkṛtaśca paṇḍitaḥ, kṣāntaśca kṣamāvān, dāntaśca jitendriyaḥ, yodhaśca sahasrabhaṭalakṣabhaṭakoṭībhaṭavidhvaṃsaka , vinītaśca śikṣāgrāhakaḥ, sarvajñaśca saśājñātasta ādiryeṣā teṣā prakārā bhedā yasya sa caturastrīkṛtakṣāntadāntayodhavinītasarvajñādināmaprakārastasya saṃbodhanam | he mahābalapracaṇḍa mahābalena atibalena pracaṇḍa. mahābalapracaṇḍa. | vṛddhahalenātyantakopana ityarthaḥ | tasya saṃbodhanam | he sakalasapatnoraḥpurakapāṭasphoṭanāśanidaṇḍa sakalāśca te sapatnāḥ śatravasteṣāmurāṃsi hṛdayāni purakapāṭāni ca nagaragopuraararāṇi teṣā sphoṭane cūrṇīkaraṇe aśanidaṇḍo vajrapātaḥ sa tathā tasya saṃbodhanam | he paracakramardanakara pareṣā śatrūṇā cakrāṇi sainyāni teṣā pramardanaṃ cūrṇīkaraṇaṃ karotīti paracakramardanakarastasya saṃbodhanam | he gajabandhudharādhīśavidhurabāndhavadhura gajā hastino bandhavo dāyādā yeṣā te gajabāndhavā. te ca te dharādhīśā rājānasteṣā vidhure saṃkaṭavelāyāṃ bāndhavasyopakāriṇo dhuryasya sa gajabandhudharādhīśavidhurabāndhavadhurī tasya saṃbodhanam | he sindhura he gajendra | he he hala bho sakhe, he divyasāmaja amānuṣagaja mātrāśataṃ bahumātrāparyantaṃ tiṣṭha tiṣṭha || gātrāṇāmityādi | he karin, tva bhavān gātrāṇā śarīrāvayavānā samatāṃ samatva aninnonnatatvaṃ kuru vidhehi | hastaṃ pratihara saṃkocaya | kiṃ kṛtvā | pūrvaṃ khāsye

Linked texts (1)