<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.65 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Poetry and campū by Jain authors](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya) › [Yaśastilaka](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka) › [Yashastilakacandrika](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara) › 4.65

# Yashastilaka 4.65

Yaśastilakacandrikā 4.65

- **Language:** Sanskrit

### [4.65](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.65)

prajāyate utpadyate, tatra tasyāṃ kāryasiddhau daivaṃ pradhānam | anyatra prekṣāpūrvikā kāryasiddhiḥ prajāyate, tatra pauruṣaṃ pradhāna bhavet | uktaṃ ca sāmantabhadreṇa bhagavatā—'ayuddhipūrvāpekṣāyāmiṣṭāniṣṭaṃ svapauruṣāt' | jātyalaṃkāraḥ ||  
suptasyetyādi | he deva, suptasya nidrāṃ prāptasya puruṣasya sarpasaṃparke sati sarpasparśe sati āyuṣi jīvitavyakāraṇaṃ pauruṣaṃ bhavati | jātyalaṃkāraḥ ||  
parasparopakāreṇetyādi | daivapauruṣayoḥ karmodyamayoḥ phalajanmani phalotpattau parasparopakāreṇa anyonyaguṇena vṛttiḥ pravṛttirmanyatāṃ jñāyatām | kimiva | jīvitāauṣadhayoriva | yathā jīvitaṃ āyuḥ karma auṣadhasya upakārakaṃ bhavati, auṣadhaṃ tu jīvitasyopakārakaṃ bhavati, sati jīvite auṣadhaṃ lagati, auṣadhe sati jīvitaṃ sthirībhavati, evaṃ sati daive pauruṣaṃ phalati sati pauruṣe daivaṃ phalati | upamālaṃkāraḥ ||  
tathāpītyādi | he deva, yadyapyevaṃ tathāpi tadapi sattvānāṃ prāṇināṃ sakalāḥ samagrāḥ kriyāśceṣṭāḥ pauruṣāyattā bhavanti | ataḥ kāraṇāt taccintyaṃ prārabdhaṃ anyatra daive kā cintā na kācit cintā | kathaṃbhūte daive | atīndriyātmani cakṣurādīndriyāṇāmagocare | ākṣepālaṃkāraḥ ||  
punarapi ityā pūrvaṃ yaduktamananvayiṣṭam | ityamunā prakāreṇa nṛpadvāt navīnatvāt upādasarvajñanāmnaḥ sacivād iti kartavyatākriyāṃ hastaiścala gṛhītvā | upādasarvajño mantrī kathayati | kiṃ kathayati—maṭhasthānamityādi | he rājan, idaṃ maṭhasthānaṃ chātrādīnāṃ vidyābhyāsanivāso na vartate | athavā vādasamayo'pi guruśiṣyayoścābhyāsanimittaṃ kālo na vartate | kiṃ tu iyaṃ mantraniṣadyā mantraśālā vartate | tattasmāt kāraṇāt prastutaṃ prastāveocitaṃ iha asyāṃ mantraśālāyāṃ ucyatāṃ vyāhriyatām | jātyalaṃkāraḥ ||

- [Previous: 4.61](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.61)
- [Next: 4.70](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.70)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4)

## Linked texts (1)

- [Yaśastilaka](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka.4.63) — Somadevasūri, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.65](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.kavya.yasastilaka!srutasagara.4.65) · Pramāṇa
