Pramāṇa · Search · About · API

Yashastilaka 4.93

Śrutasāragani 4.93

Language
Sanskrit

4.93.1

kāmaśāstrācāryaḥ kantusiddhānteṣu kāmaśāstreṣu naipuṇyamāśrayati | punaḥ kathaṃbhūto'ham | aparāsvapi kalāsu naipuṇyamāśritaḥ catuḥṣaṣṭikalāsu naipuṇyamāśritaḥ | ka iva | candrāyaṇīśa iva | yathā candrāyaṇīśaścandrakalāsu naipuṇyamāśritaḥ | śleṣopamādīpakasamuccayālaṃkāraḥ || asaṃpāditetyādi | mahīśānāṃ rājñāṃ sujātamapi sutaratnaṃ putramāṇikyaṃ satpadāya rājyapadanimittaṃ na jāyate na bhavati | kathaṃbhūtaṃ sutaratnam | asaṃpāditasaṃskāram aniṣpāditavidyābhyāsam | kiṃvat | ratnavat māṇikyavat yathā ratnaṃ asaṃpāditasaṃskāraṃ vekaṭakṛtasaṃskārarahitaṃ sujātamapi vaidūryakhanābutpannamapi satpadāya śobhanasthānāya taralasthānimittaṃ na jāyate na bhavati | upamālaṃkāraḥ || saudhāyetyādi | etau dvau padārthau satāṃ vidvajjanānāṃ saudhāya rājasadanāya rājyabandhāya rājyasthāpananimittaṃ na matau na kathitau | na yogyāviratyarthaḥ | etau dvau kau | ghuṇakṣīṇaprabhaḥ kīṭakaviśeṣabhakṣitatvāt kṣīṇaprabho nistejaskaḥ stambhaḥ saudhādhārakāṣṭham | anyaśca svātantryopahato yadṛcchayā paryaṭanavinaṣṭaḥ sutaḥ putraśca | yathāsaṃkhyālaṃkāraḥ || punaśca punarapi mayi yaśodhare pitaraṃ yaśorghe upacarati sevamāne sati, tāte'pi ca mayyapi majjanmanā mama samudbhavena nanu bhuvaṃ pṛthvīṃ anuśāsati sati pratipālayati sati, kāścit kiyanto'pi samāḥ varṣāṇi vyatīyurgatāḥ vyatikrāntāḥ | kasmin sati kāścitsamā vyatīyuḥ | mama me tāruṇyalāvaṇye udīrṇe udrikte avatīrṇe āgate sati | kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye |

4.93.2

ullikhitalāñchanacandrasamavadanamaṇḍale ullikhitaṃ dūrīkṛtaṃ lāñchanaṃ mṛgākāro yasya sa ullikhitalāñchanaḥ sa cāsau candraścandramāstena samaṃ sadṛśaṃ vadanamaṇḍalaṃ mukhamaṇḍalaṃ yasmin tāruṇyalāvaṇye tattathoktaṃ tasmin | punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye | lakṣmīkucakalaśavijayibhujaśikharasaundaryabhāji lakṣmyāḥ kucakalaśau stanaghaṭau tau vijayate tiraskurvatītyevaṃśīlaṃ lakṣmīkucakalaśavijayinī te ca te bhujaśikhare unnataskandhapradeśau tayoḥ saundarye sundaratvaṃ bhajate āśrayati yat tāruṇyalāvaṇyaṃ tallakṣmīkucakalaśavijayibhujaśikharasaundaryabhāk tasmin | punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye | sapatnasaṃtānatarustambotpāṭanapaṭudordaṇḍamaṇḍalīviḍambitastamberamakarākāre sapatnānāṃ śatrūṇāṃ saṃtānaḥ kulaṃ sa eva tarustambaḥ vṛkṣaskandhastasyotpāṭane unmūlane paṭuścaturatarā yā dordaṇḍamaṇḍalī tayā viḍambitastiraskāramānītaḥ stamberamasya gajasya karākāraḥ śuṇḍādaṇḍasaṃsthānaṃ yena tāruṇyalāvaṇyena tattathoktaṃ tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| śrīsarasvatījalakelidīrghikālāghavakaraṇacaturacakṣuṣi śrīśca abhyudayalakṣmīḥ, sarasvatī ca jainabhāratī, tayorjalakelidīrghike jalakrīḍāvāpike tayorlāghavakaraṇaṃ tiraskārakaraṇaṃ tasmin cature vicakṣaṇe cakṣuṣī locane yasmin tattathoktaṃ tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| manāgudvidyamānaromaśyāmikāmadarekhāmaṇḍitagaṇḍasthale manāgīṣadudgidyamānāni yāni romaṇi mukhyalomāni teṣāṃ śyāmikā pareṣāṃ śyāmalatve te eva madarekhe dānarekhe tābhyāṃ maṇḍite śobhite gaṇḍasthale kapolasthale yasmin tattathoktaṃ tasmin|

4.93.3

punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| diggajālānastambhaśobhamānoruṇi diggajālānastambhavadgajendrabandhanastambhāviva śobhamānau atimanoharau ūrū sakthinī yasmin tāruṇyalāvaṇye taddiggajālānastambhaśobhamānoru tasmin| punarapi kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| smaravilāsanivāsavilāsinījanonmādasaṃpādanasiddhauṣadhe smarasya kandarpasya vilāsaḥ saṃbhogakrīḍā tasya nivāsā mandiraprāyāḥ ye vilāsinījanā manoharastrīsamūhāsteṣāmunmādasaṃpādane unmattatvakaraṇe adhilatvavidhāne siddhauṣadhaṃ niṣpannauṣadhasadṛśaṃ yattāruṇyalāvaṇyaṃ tattathā tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| saṃsārasārajanmani saṃsāre sāraṃ janma yasya tāruṇyalāvaṇyasya tattathā tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| manojanaṭanāṭyamānamanobhinavapātre manojaḥ kandarpaḥ sa eva naṭo bharatācāryastena nāṭyamānaṃ nartamānaṃ manobhinavapātraṃ cittapratyagrapātraṃ yasmin tattathoktaṃ tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| niḥśṛṅgaśṛṅgārottaraṅgāntaraṅgabhaṅgībhaṅgurakaraṇavṛttini niḥśṛṅgo niraṅkuśo yo'sau śṛṅgāraḥ vastrābharaṇādibhāvastena uttaraṅgamutkallolaṃ yadantaraṅgaṃ manastasya bhaṅgī vaicitrī tayā bhaṅgurā vighaṭanaśīlā karaṇānāṃ pañcendriyāṇāṃ vṛttiḥ pravṛttiryasmin tāruṇyalāvaṇye tattathoktaṃ tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| samutsarpaddarpodrekādhaḥkṛtajagattraye samutsarpatpatdyamāno yo'sau darpodreko madādhikyaṃ tena adhaḥkṛtaṃ pādatale samānītaṃ jagattrayaṃ svargamṛtyupātālabhuvanaṃ yatra tāruṇyalāvaṇye tattathā tasmin| punaḥ kathaṃbhūte tāruṇyalāvaṇye| satāta-

Linked texts (1)