Yashastilaka 3.167
Yaśastilaka 3.167
- Language
- Sanskrit
3.167.1
ityekatānacittasaṃtānasya pratijijñāsamānasya me pratyādiśya tridaśairapyanullaṅghanīyavyāpāreṇa bhrūkṣepeṇa vyāhāravyavahāramādāya svakīyānmuktilakṣmīsamālaṅganābhyāsātkaṇṭhadeśādakhilamahīvalayavaśyatādeśamālāmiva tārataralamuktāphalāmekāvalīṃ badhnan yauvarājyāya samādiśya ca paṭṭabandhavivāhamahotsavāya khedamodamandayamānasagaṃ sāmantavarga vihitabahusabhājanaṃ parijanaṃ ca bhagavataḥ samastaśrutaskandhoddharaṇasamarthamatiprasarasya saṃyamadharasya maharṣeḥ saṃnikarṣe manojasāmajamadamahodadhitaraṅgasaṃcayamiva kacanicayamapahāyābhilaṣitamanvatiṣṭhat tadanvaparedyurmama mahādevyā yāganāgasya turagasya cānukūlātmanyahani vihitagaṇakāhvānaḥ pratāpavardhanaḥ sasyapatiḥ senāpatiḥ parikalpitasakalapaṭṭabandhyotsavopakaraṇasaṃbhāraḥ śubhasaṃrambhasāraḥ puṇyapānīyapūtopāntāśrayāśramaviprāyāḥ śiprāyāstīrataruṇataruvirājamānaharitaḥ saritaḥ kūle kamanīyalīle yathoktalakṣaṇāyāṃ prākpravaṇāyāṃ ca bhuvi samaṃ samācaritamahāvīthīpracāreṇa śākhānagareṇānekaratnacitametaducitamativicitravastraśobhāpanītātapamabhiṣekamaṇḍapamanekatoraṇagṛhavedikāvāsavibhaktakakṣāntaraṃ saṃnikāyaṃ viracayya, diśi diśi niveśitāśeṣanareśvaraśiviraḥ saparivāraḥ samāhūya gajavājibalayoradhikṛtavaṃśamuddhatāṅkuśamahāmātraṃ śālihotraṃ ca mahāsādhakam 'atitvaritamubhābhyāmapi bhavadbhyāmubhayanayanediṣṭhaiḥ svāmihitamatiṣṭhaiḥ sahotrīya dve apyādye senāṅge devasya vijñāpanīye' ityācacat
3.167.2
tāvubhāvapi tadvacanāttathācarya tatra paraśurāmānvayāvakāśa uddhatāṅkuśastāvadevaṃ māṃ vyajijñapat- 'deva, pratāpavardhanasenāpatinideśānnayotsāhitābhiniveśā gururājamukhyābhyāmabhacāriyājñavalkyavā̍ddalinaranāradarājaputragautamādimahāmunipraṇītamattaṅgajetihyāvagāhasamīhamānamanaḥpracārā atītaparameśvaraprasādāsāditavīrāmṛtagaṇādhipatyasatkārā viditaniravadyopaniṣatsūripariṣaddevasyānīkinītilakabarhaṃ saparyārhaṃ kaliṅgaviṣayādhipatiprahitaprativarṣadeyavedaṇḍamaṇḍalīmadhye sindhuramekamudayagirināmarka parīkṣya manmukhenaivaṃ vijñāpayatitathā hi-kaliṅgajaṃ vanena,kulenairāvaṇam, samaṃ pracāreṇa,deśena sādhāraṇam, bhadraṃ janmanā, saṃsthānena samasabaddham, utsedhāyāmapariṇāhaiḥ samasuvibhaktasarvakāyam, āyuṣā dvādaśāpi daśā bhuñjānam, aṅgena svāyatavyāyatacchavim, āśaṃsanīya varṇaprabhācchāyāsapattibhi, kalyāṇamācāraśīlaśobhāveditaiḥ, praśasta lakṣaṇavyañjanābhyām, uttama balavarṣmavayojavaiḥ, brāhma sabandhilakṣaṇena, bhavantamivānavadyairgatirūpasattvasvarānūkaiḥ priyālokam, vināyakamiva pṛthuparipūrṇāyatamukham, aśokapuṣpamivāruṇaṃ tāluni, kamalakośamiva śoṇaprakāśamantarāsye, pīnopacitakāyamuromaṇivikṣobhakaṭakapolasṛkkasu, anunnatānavanatasupramāṇakumbham, ṛjupūrṇahrasvakandharam, alinīlaghanadīrghasnigdhakeśapeśalam, samasūdgatavyūḍhamastakapiṇḍam, ana īṣatsaṃ dhartakonnatabhūmideśasparśiṃgolāṅgūlavāladhim, abhivyaktobhayapuṣkaram,
3.167.3
varāhajaghanāparam, āmrapallavasaṃkāśakośam, atīva supratiṣṭhitaiḥ samudrakūṃrmākṛtibhirgātrāparatalaiḥ pātālatale nipatantīmuddharantamiva medinīm, utsarpadbhiraṣṭamīhimāṃśunibhasuniviṣṭaśliṣṭaviṃśatinakhamayūkhaprarohairbhuvanasarasi vijṛmbhamāṇasya tava yaśohaṃsasya mṛṇālajālānīva parikalpayantam, ānupūrvīpṛthuvṛttāyatakomalābhogena bhaviṣyadanekajanyajayādeśarekhābhiriva kalimiściddhvibhiralaṃkṛtena susrotasā mṛdudīrghavistṛtāṅgulinā kareṇa muhurmuhuritastato vinikīrṇaivamathupāthaḥ śīkarairdikpālapurapuraṃdhrīṇāṃ paṭṭabandhāvasare'sminmuktāphalopāyanānīva diśantam, anavaratamucchalatā malayajāgurusaroruhaketakotpalakumudāmodasaṃvādinā madavadanasaurabheṇa bhavadaiśvaryadarśanāśayāvatīrnāmambaracarakumārakāṇāmarghamivotkṣipantam, ambhogharagambhīramadhuradhvaninā bṛhitena sakalyāganāgasādhanādhipatyamivātmani vinivedayantam, arālapakṣmaṇa sthiraprasannāyatavyaktaraktaśuklakṛṣṇadṛṣṭibhāgamya maṇiruco locanayugalasyāravindaparāgapiṅgalairapāṅgapātaiḥ kakubbaṅganāsu piṣṭātakacūrṇamiva kirantam, manāgdakṣiṇonnatena tāmracūḍahalopaśobhinā samasujāta
3.167.4
madhusannikāśadaśanadvitayena vidadhānamiva nākalokāvalokanakutūhalinyāstvaskīrteḥ sopānamārgam, aśirātatapralambabahalasukumārodayena karṇatāladvayenodyāvadundubhīnāṃ nādamiva punaruktayantam, udbhratatayā ca kharvayantamiva dharaṇidharaśikharāṇi, samantātpasaradbhiḥ sarasvatīhāsāpahāsibhirdehaprabhāpaṭalaiḥ svakīyaśarīrasthitāyā vīraśriyaḥ paryanteṣu sitasarasiruhopahāramiva saṃpādayantam, antarāntarādhvajaśaṅkhacakrasvastika nandyāvartavinyāsābhiḥ pradakṣiṇāvartavṛttibhiḥ sūkṣmamukhasnigdhāṅgajarājibhiraṇutavindumālābhiśca nicitocitapratīkam, āpāditotsavasaparpamiva vijayalakṣmīnikāsam, evamanyairapi bahalavipulavyaksaṃniveśamanohāribhirmānonmānapramāṇasamanvitaiścaturvidherapi pradeśairanūnānatiriktam, ācakṣāṇamiva saptadhāsthitatvena svāminaḥ saptasamudramudraṃ śāsanaṃ mahāmahīśamahāmātrāṇām, dvādaśasvapi kṣetreṣu śubhasamudāyapratyaṅgaphalam, niṣpannayoginamiva kṣāntaṃ rūpādiṣu viṣayeṣu, divyarṣimiva sarvajñam, asitārtimiva tejasvinam, abhijātamivodayapratyayairviśuddham, adhokṣajamiva kāmavantam, amṛtakāntimivāprojecttāpam, āyodhanāgresaramiva manasvinam, anāsūnamiva subhagam, ākarasthānamivānyeṣāmapi guṇaratnānām atrāvasare karikalābhābhidhāno vāgjīvano'dhyagīṣṭa gajapraśaṃsāvṛttānīmāniyasmādbhānurabhūttato'ṇḍaśakalāddhaste dhṛtādātmabhūrgeyansāmapadāni yāngaśapatervaktrānurūpākṛtīn akṣākṣītkṣitirakṣaṇakṣamabalāste hastinaste nṛpa prāyaḥ prītikṛto bhavantu vijayaśrīkelikīrtipradāḥ
Commentaries (1)
- Yaśastilakacandrikā — Śrutasāgara, Sanskrit