Pramāṇa · Search · About · API

Vikramacaritra (Pandit Somasuri) 2.25

Vikramacaritra (Pandit Somasūri) 2.25

Language
Sanskrit

2.25

kathametatkṣetramāhātmyaṃ jñāyatām| iti vicārya brāhmaṇamāhūyābhaṇat—'bho brāhmaṇa! tavaitatkṣetre kiyān lābho bhavati?'
brāhmaṇaḥ—“bho rājan! bhavān sakalābhijñaḥ| aviditaṃ tava
kimapi nāsti| yadarhametat, tadālocayatu bhavān| anyacca,
rājā nāma sākṣādviṣṇoravatārabhūtaḥ| tasya kaṭākṣā yadupari
nipatanti, tasya dainyadurbhikṣādayo na bhavanti| rājā nāma
sākṣāt kalpataruḥ| sa tvaṃ mama dṛṣṭigocarībhūtaḥ| adya mama
dāridryaṃ sudūramapasrtam| kṣetraṃ nāma kiyat?”
tato rājā brāhmaṇamanekadhanadhānyādinā sambhāṣya kṣetraṃ
gṛhītvā mañcasyādhaścakhāna | tatra puruṣamātre garte śilaikā sumanoharādṛśyata | tacchilādhaḥpradeśe kā'pi candrakāntaśilā dṛṣṭā
tato nānāvidharatnakhacitaṃ dvātriṃśatsālabhañjikāmilitamatiramaṇīyaṃ siṃhāsanamadṛśyata | tato bhojaḥ paramānandāmṛtalaharīparipūrṇahṛdayasiṃhāsanaṃ nagaraṃ netuṃ yāvaduccālayāmāsa, tāvadatigariṣṭamāsanaṃ noccāla | tato rājā mantriṇamavadat |-'kutaḥsiṃhāsanaṃ noccalati ?" mantrī—'bho rājan ! divyametadāsanam
balipūjādikaṃ vinā noccalati, tava sādhyaṃ ca na bhavati |'
tasya vacanaṃ śrutvā rājā brāhmaṇānākārya tat sarvamapi vidhānaṃ
kāritavān | tatastriṃśatsiṃhāsanaṃ laghu bhūtvā svayamevoccāla | tadavalokya rājā mantriṇamuvāca—"yo'narthaṃ nivārayati, āgāmyarthaṃ ca sādhayati, sa eva mantrī | uktañca—
sthitasya kāryasya samudbhavārthamanarthakāryapratighātanārtham
āgāmino'rthasya ca saṃgrahārthaṃ yo mantrakṛtsyātparamassa mantrī
tato mantrī pratyatravīt "mantriṇā svāmihitameva kartavyam | tathā coktam—
mantraḥ kāryānugo yeṣāṃ kāryaṃ svāmihitānugam
ta eva mantriṇo rājñāṃ na tu ye gallapudgalāḥ

Linked texts (3)