Vikramacaritra (Pandit Somasuri) 2.66

2.66

bhūyo'pyekadā bhojarājaḥ śubhamuhūrte yāvadvikramārkau
hāsanamāroḍhumājagāma, tāvadvitīyasopānasthā sālabhañjikā
bhaṇat—'bho bhojarāja ! vikramārkasyaudāryaṃ yadi tvayi vidhe
tadāsin siṃhāsane samupaviśa | ' rājā—'sālabhañjike
tasyaudāryādikaṃ kathaya |' sālabhañjikā tu tadṛttāntaṃ vā
mārebhe
vikramādityo rājyaṃ kurvannekadā cārānāhūyābravīt'sarvataḥ pṛthivīṃ paribhramata | yatra yatra kautukapradaṃ tīrthaṃ devā
tanamanyāni vā tathāvidhāni vilokayatha, tanmama nivedayata
cārāstu yadājñāpayati deva iti niṣkāntāḥ | athaikadā deśa
ntaraṃ paribhramyāgataḥ kaściddūto rājānaṃ praṇamya vyajijñapat"deva ! citrakūṭaparvatanikaṭatapovanamadhye manoharaḥ kaściddevā
yo'sti | tatra ca parvate atyudagrācchikharādrimalā kāpi jala
dhārā patati | tatra snānamātreṇa mahāpātakādīnyapi naśyanti
kiñca, yastu pāpīyān snānamācarati tasyāṅgādatīva kaluṣa
mudakaṃ nissarati | tena sa pūto bhavati | anyacca—tatra kaści
dbrāhmaṇo mahati homakuṇḍe pratidinaṃ homaṃ karoti | na jā
tasya kati vatsarā gatā iti | pratidinaṃ kuṇḍādvahiḥ predhi
bhasma parvatākāravadasti | sa kenāpi na bhāṣate | evamativi
citraṃ sthānamadrākṣīdayaṃ janaḥ | tadupari devaḥ pramāṇa "miti
virarāma | tacchrutvā rājā svayamekākī tena saha taṃ giriṃ gatva
paramānandaṃ prāpya, 'aho ! pavitramidaṃ sthānam | atra sākṣā
jagadambikā vasati | paśyata eva me mano nirmalaṃ bhavati
punaściraṃ nivasatām |' ityuktvā tatra nirjhare snātvā devatāṃ
praṇamya yatra brāhmaṇo homaṃ karoti tatra gatvā tamapṛcchat
brāhmaṇaḥ—yadā saptarṣimaṇḍalaṃ revatīprathamacaraṇamadhyāste, tadāhamayati(bi)ṣam | idānīṃ tadaśvinīnakṣatre tiṣṭhati | juhvato me
varṣaśatamabhūt | tathāpi devatā prasannā nābhūt || tacchrutvā
rājā svayaṃ devatāṃ smṛtvā juhāva | tathā'pi devatā prasādaṃ na
vidadhe | anantaramiṣṭasāhaso rājā svaśīrṣamutkṛtya juhomīti
yāvat kaṇṭhe khaḍgaṃ nicikṣepa, tāvaddevatā kṛpāṇaṃ gṛhītvābravīt—'bhoḥ sāhasin ! prasannā'smi | varaṃ vṛṇīṣva |'
rājā—'ayaṃ brāhmaṇaścirādatiniyato juhoti kuto'sya mameva
prasādaṃ na cakartha ?' devatā—'bho rājannayaṃ cirādanutiṣṭhayeva
paramasya cetaḥ svasthaṃ na babhūva | cañcalahṛdayasya tapaḥ phalāya na
kalpate | uktañca—
aṅkukyagreṇa yajjaptaṃ yajjaptaṃ parvalaṅghanaiḥ
vyagracittena yajjaptaṃ trividhaṃ niṣphalaṃ bhavet