Vikramacaritra (Pandit Somasuri) 2.99
Vikramacaritra (Pandit Somasūri) 2.99
- Language
- Sanskrit
2.99
asmin vrate'nuṣṭhite sarvathā tava putro bhaviṣyatīti
teṣāṃ vacanaṃ manasi kṛtvā brāhmaṇo mārgaśīrṣaśuddhatrayodaśyāṃ
mandavāsare kalpoktaprakāreṇa pradoṣavratamanvatiṣṭhat | athānuṣṭhite
ca vrate, parameśvaraḥ prasanno bhūtvā putramasmai prāyacchat | tadanantaraṃ brāhmaṇastasya jātakarma vidhāya dvādaśe divase devadatta
iti nāma ca kṛtvāvaśiṣṭānyannaprāśanacaulopanayanādīni karmāṇi
yathākālamakārṣīt | vedān sāṅgānadhyāpayāmāsa | tataḥ ṣoḍaśe
varṣe godānādikaṃ vidhāya surūpāṃ buddhiśīlalakṣaṇasampannāṃ
kāmapi kanyakāmanviṣya tasya vivāhaṃ kṛtvā jīvanaṃ parikalpya svayaṃ tīrthayātrāṃ kartukāmaḥ putrāya buddhimevamupadideśa—
"putra śrūyatāmupadeśo'yam | iha paratra ca sukhakārī mayā
kathyate | 'devadattaḥ—ārya! dhanyo'smi | yathecchamupadiśatu
bhavān | pitā—"vatsa! atikaṣṭāṃ daśāṃ prāpto'pi svadharmācāraṃ mā parityaja | paraiḥ saha vivādaṃ mā kārṣīḥ | sarvabhūteṣu
dayāṃ kuru | parameśvare bhaktiṃ vidhehi | parastriyo mā vilokaya
balavadbhirodhaṃ mā kuru | marmajñeṣvanuvṛttiṃ vidhehi | prastāvasadṛśaṃ
vada | svavittānusāreṇa vyayaṃ kuru | sajjanānāśraya | durjanān
parihara | strībhyo guhyaṃ mā vada” evamanyāśca nītīrupadiśya
svayaṃ vārāṇasoṃ jagāma | devadattaśca piturupadeśaṃ pālayan tatraiva
nagare sukhamuvāsa
athaikadā homāya samidhaḥ samāhartuṃ sa mahadaraṇyaṃ praviśya yāvat samidhaściccheda, tāvadvikramo rājā mṛgayārthaṃ vipinamavagāhya mahāntamekaṃ sūkaramanudhāvan tatrāgatya devadattaṃ dṛṣṭvā
puramārgaṃ jānannapi papraccha | tena pṛṣṭo devadattaḥ svayamagre gacchan
rājānaṃ nagaramanīnayat | tadanantaraṃ rājā devadattaṃ bahudhā samma़āna
kutrāpi rājakārye nyayuṅkta | evaṃ mahān kālaḥ samaticakrāma
athaikadā rājā madhyesabhamavādīt 'kathamahaṃ devadattakṛtādupakārāduttīrṇo bhaviṣyāmi ? yadayaṃ māṃ mahato'raṇyānnagaramanaiṣīt ' tadā ko'pi jagāda-“hantāyaṃ mahāpuruṣaḥ ! yat
kṛtamupakāraṃ cirādapi na vismarati | tathā coktamprathamavayasi pītaṃ toyamalpaṃ smarantaḥ
śirasi nihitabhārā nārikeḷā narāṇām
salilamamṛtakalpaṃ dadyurājīvitāntaṃ
na hi kṛtamupakāraṃ sādhavo vismaranti
Linked texts (5)
- Southern recension — Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- Subhāṣitaratnākara (Kṛṣṇanātha) — Kṛṣṇanātha, Sanskrit
- Vikramārkacaritra — Nandīśayāgnika, Sanskrit