Samanasuttam 20

Samaṇasuttaṃ 20

Language: Prakrit

20.5-2 — 2 parts

20.1

23 śrāvakadharmasūtra
sapattadasaṇāī, pahidayaha jaijaṇā suṇeī ya
sāmāyāriṃ paramaṃ jo, khalu ta sāvaga biti

20.1-2

saprāptadarśanādi, pratidinama yatijanācchṛṇoti ca
sāmācārīṃ paramā ya, khalu ta śrāvaka bruvate

20.2

paṃcuṃbarasahiyāi, satta vi visaṇāī jo vivajjei
sammattavisuddhamaī, so dasaṇasāvao bhaṇio

20.2-2

pañcodumbarasahitāni sapta api vyasanāni ya vivarjayati
samyaktvaviśuddhamati sa darśanaśrāvaka bhaṇita

20.3

itthī jūya majja, migavva vayaṇe tahā pharusamā ya
daṃḍapharusattamatthassa dūsaṇa satta vasaṇāi

20.3-2

strī dyūta madya, mṛgayā vacane tathā paruṣatā ca
daṇḍaparuṣatvam athasya dūṣaṇa sapta vyasanāni

20.4

māṃsāsaṇeṇa vaḍaḍhai dappo dappeṇa majjamahilasai
jūya pi ramai to ta, pi vaṇṇie pāuṇai dose

20.4-2

māṃsāśanena vardhate darpa darpeṇa madyam abhilaṣati
dyūtam api ramate tata tad api varṇitān prāpnoti doṣān

20.5

loiyasatyammi vi, vaṇṇiya jahā gayaṇagāmiṇo vippā
bhuvi masāsaṇeṇa paḍiyā, tamhā ṇa paujae masa

20.5-2

laukikaśāstre api varṇitam yathā gaganagāmina viprāḥ
bhuvi māṃmāśanena patitā tasmād na prayojayed māsam

300 śrāvakadhama yā śrāvakācāra meṃ pāṃca vrata tathā sāta śikṣāvrata
23 śrāvakadharmasūtra
(ācāra-viṣayaka upadeśa) śravaṇa karatā hai, use śrāvaka
kahate haiṃ
302 pām̐ca udumbara phala (umara, kaṭhūmara, gūlara, pīpala tathā vaḍa) ke
sātha-sātha sāta vyasano kā tyāga karanevālā vaha vyakti
viśuddha ho gayī hai
303 parastrī kā sahavāsa, dyūta-krīḍā, śikāra, vacana paruṣatā,
kaṭhora daṇḍa tathā atha-dūṣaṇa (corī ādi) ye sāta vyasana haiṃ

20.5-2.p2

śrāvaka inakā tyāga karatā hai

20.6

(eka māsāhāra se hī) manuṣya ukta varṇita saba doṣā kā
bhājana (ghara) bana jātā hai
ākāśa meṃ vihāra karanevālā vipra bhūmi para gira par̤ā, arthāt
karanā cāhie
306 majjeṇa ṇaro avaso, kuṇei kammāṇi ṇidaṇijjāī
ihaloe paraloe, aṇuhavai aṇataya dukkha

20.7

307 savegajaṇidakaraṇā, ṇissallā madaro vva ṇikkapā
jassa daḍhā jiṇabhattī, tassa bhaya ṇatthi sasāre

20.8

308 sattū vi mittabhāva, jamhā uvayāi viṇayasīlassa
viṇao tiviheṇa tao, kāyavvo desaviraeṇa

20.9

309 pāṇivahamusāvāe, adattaparadāraniyamaṇehi ca
aparimiicchāo'vi ya, aṇuvvayāi viramaṇāi

20.10

310 vadhavahacchavicchee, aibhāre bhattapāṇavucchee
kohāidūsiyamaṇo, gomaṇuyāīṇa no kujjā

20.11

311 thūlamusāvāyassa u, viraī ducca, sa pacahā hoi
kannāgobhū āliya - nāsaharaṇa - kūḍasakkhijje

20.12

312 sahasā abbhakkhāṇa, rahasā ya sadāramaṃtabheya ca
mosovaesaya, kūḍalehakaraṇa ca vajjijjā

20.13

ananta dukhā kā anubhava karatā hai
307 jisake hṛdaya me masāra ke prati varāgya utpanna karanevālī,
use sasāra ma kimī taraha kā bhaya nahī hai
deśavirata yā aṇuvratī śrāvakako mana-vacana-kāya me samyaktvādi
guṇo kī tathā guṇījanā kī vinaya karanā cāhie
309 prāṇi-vadha (hiṃsā), mṛpāvāda (asatya vacana), vinā dī huī
vastu kā grahaṇa (corī), parastrī-mevana (kuśīla) tathā
aparimita kāmanā (parigraha) ina pām̐co pāpo se virati
aṇuvrata hai
310 prāṇivadha se virata śrāvaka kā-krodhādi kapāyā se mana ko
dūṣita karake paśu va manuṣya ādi kā vandhana, ḍaḍe ādi se tāḍanapīḍana, nāka ādi kā chedana, śakti se adhika bhāra lādanā
tathā khāna-pāna rokanā ādi kama nahī karane cāhie | kyoki
311 sthūla (māṭe taura para) asatya virati dūsarā aṇuvrata hai
go-alīka va bhū-aloka arthāt kanyā, go (paśu) tathā bhūmi
ke viṣaya ma jhūṭha bolanā, kisīkī dharohara ko davā lenā ora
jhūṭhī gavāhī denā | inakā tyāga sthūla amatya virati hai
312 (sātha hī sātha) satya-aṇuvratī binā moce-samajhe sahasā na
to koī bāta kahatā hai, na kisīkā rahamyodghāṭana karatā ha,
kriyā (jālī hastākṣara yā jālī dastāveja ādi) karatā hai
313 vajjijjā tenāhaḍa - takkarajoga viruddharajja ca
kūḍatulakūḍamāṇa, tappaḍirūva ca vavahāra

20.13-2

varjayet stenāhṛta, taskarayoga viruddharājya ca
kūṭatulākūṭamāne, tatpratirūpa ca vyavahāram

20.14

314 ittariyapariggahiyā-'pariggahiyāgamaṇā ṇagakīḍa ca
paravivāhakaraṇa, kāme tivvābhilāsa ca

20.14-2

itvaraparigṛhītā-'parigṛhītāgamanā-naṅgakrīḍā ca
para (dvitīya) vivāhakaraṇa, kāme tīvrābhilāpa ca

20.15

315-316 virayā pariggahāo, aparimiāo aṇatataṇhāo
bahudosasakulāo, narayagaigamaṇapathāo

20.16

khittāi hiraṇṇāī dhaṇāi dupayāi - kuviyagassa tahā
samma visuddhacitto, na pamāṇā ivakkama kujjā

20.15-2

viratā parigrahāt-aparimitād-anantatṛṣṇāt
bahudoṣasakulāta, narakagatigamanapathāt

20.16-2

kṣetrāde hiraṇyāde dhanāde dvipadāde kupyakasya tathā
samyagviśuddhacittā, na pramāṇātikrama kuryāt

20.17

317 bhāvijja ya satosa, gahiyamiyāṇi ajāṇamāṇeṇa
thova puṇo na eva, gihiṇassāmo tti citijjā

20.17-2

bhāvayecca santoṣa, gṛhītamitdānīmajānena
stoka puna na eva, grahīṣyāma iti cintayeta

20.18

318 jaṃ ca disāveramaṇa, aṇatthadaḍāu ja ca veramaṇa
desāvagāsiya pi ya, guṇavvayāi bhave tāi

20.18-2

yacca digviramaṇa, anarthadaṇḍāt yacca viramaṇam
deśāvakāśikamapi ca guṇavratāni bhaveyustāni

20.26

313 acauryāṇuvratī śrāvaka ko na corī kā māla kharīdanā cāhie,
na corī meṃ preraka bananā cāhie | na hī rājya-viruddha arthāt
ṭaiksa ādi kī corī va niyama-viruddha koī kārya karanā cāhie
vastuoṃ meṃ milāvaṭa ādi nahī karanā cāhie | jālī sikke
yā noṭa ādi nahī calānā cāhie
314 sva-strī meṃ santuṣṭa brahmacaryāṇuvratī śrāvaka ko vivāhita yā
avivāhita badacalana striyo se sarvathā dūra rahanā cāhie
anaṃga-krīḍā nahī karanī cāhie | apanī santāna ke atirikta
dūsaro ke vivāha ādi karāne meṃ dilacaspī nahī lenī cāhie
vivāha nahī karanā cāhie |) kāma-sevana kī tīvra lālasā kā
tyāga karanā cāhie
doṣayukta hai tathā narakagati kā mārga hai | ata
parigraha-parimāṇāṇuvratī viśuddhacitta śrāvaka ko kṣetra-makāna,
sonā-cām̐dī, dhana dhānya, dvipada-catuṣpada tathā bhaṇḍāra (saṃgraha)
ādi parigraha ke agīkṛta parimāṇa kā atikramaṇa nahī karanā
cāhie
317 use santoṣa rakhanā cāhie | use aisā vicāra nahīṃ karanā
āge āvaśyaka hone para puna adhika grahaṇa kara lūm̐gā |'
318 śrāvaka ke sāta śīla vratā meṃ ye tīna guṇavrata hote ha—digvirati, anarthadaṇḍavirati tathā deśāvakāśika
sāvajjajogaparirakkhaṇaṭṭhā, sāmāiya kevaliya pasattha
gihatthadhammā parama ti naccā, kujjā būho āyahiya paratthā

20.26-2

sāvadyayogaparirakṣaṇāya, sāmāyika kevalika praśastam
gṛhasthadharmāt paramamiti jñātvā, kuryād budha ātmahita paratra

20.27

sāmāiyammi u kae, samaṇo iva sāvao havai jamhā
eeṇa kāraṇeṇa, bahuso sāmāiya kujjā

20.27-2

sāmāyike tu kṛte, śramaṇa iva śrāvako bhavati yasmāt
etena kāraṇena, bahuśa sāmāyika kuryāt

20.28

sāmāiya ti kāu, paracita jo u citaī saḍḍho
aṭṭavasaṭṭovagao, niratthaya tassa sāmāiya

20.28-2

sāmāyikamiti kṛtvā, paraciṃtā yastu citayati śrāddha
ārtavagārtopagata, nirathaka tasya sāmāyikam

20.29

āhāradehasakkāra-bamhā'vāvāraposaho ya 'ṇa
dese savve ya ima, carame sāmāiya ṇiyamā

20.29-2

āhāradehasatkāra-brahmacaryavyāpārapoṣadha ca
deśe sarvasmin ca ida, carame sāmāyika niyamāt

20.30

annāīṇa suddhāṇa, kappaṇijjāṇa desakālajutta
dāṇa jaīṇamuciya, gihīṇa sikkhāvaya bhaṇiya

20.30-2

annādīnā śuddhānā, kalpanīyānā deśakālayuktam
dāna yatibhya ucita, gṛhiṇā śikṣāvrata bhaṇitam

20.31

āhārosaha-satthābhaya-bheo ja cauvviha dāṇa
ta vuccai dāyavva, ṇiddiṭṭhamuvāsayajjhayaṇe

20.31-2

āhārauṣadha śāstrānabhayabhedāt yat caturvidham dānam
tad ucyate dātavya nirdiṣṭam upāsaka-adhyayane

20.32

dāṇa bhoyaṇametta, dijjai dhanno havei sāgāro
pattāpattavisesa, sadasaṇe kiṃ vicāreṇa

20.32-2

dāna bhojanamātra, dīyate dhanyā bhavati sāgāra
pātrāpātraviśeṣasadaśane kiṃ vicāreṇa

20.4-3

hī praśasta hai | use śreṣṭha gṛhasthadharma jānakara vidvān ko ātmahita tathā mokṣa-prāpti ke lie sāmāyika karanā cāhie
śramaṇa ke samāna (sava sāvadyayoga se rahita eva mamatābhāvayukta )
329 āhāra, śarīra-saskāra, abrahma tathā ārambhatyāga ye cāra vāte
propadhopavāsa nāmaka śikṣā-vrata ma ātī ha | ina cāro kā
sampūrṇata proṣadha karatā hai, use niyamata sāmāyika karanī
cāhie
330 udgama ādi doṣā se rahita deśakālānukūla, śuddha annādika kā
ucita rīti se (muni ādi sayamiyā ko) dāna denā gṛhasthā kā
unako apane bhojana meṃ savibhāgī banānā cāhie |)
339 nāṇadasaṇasapanna, sajame ya tave raya
evaguṇasamāutta, sajaya sāhumālape

20.5-3

340 na vi muṇḍieṇa samaṇo, na oṃkāreṇa bambhaṇo
na muṇī raṇṇavāseṇa, kusacīreṇa na tāvaso

20.6-2

341 samayāe samaṇo hoi, bambhacereṇa bambhaṇo
nāṇeṇa ya muṇī hoi, taveṇa hoi tāvaso

20.7-2

342 guṇehi sāhū aguṇehi'sāhū, giṇhāhi sāhūguṇa muñca'sāhū
viyāṇiyā appagamappaeṇa, jo rāgadosehi samo sa pujjo

20.8-2

343 dehādisu aṇurattā, visayāsattā kasāyasajuttā
appasahāve suttā, te sāhū sammaparicattā

20.9-2

344 bahu suṇei kaṇṇehi, bahu acchīhi pecchai
na ya diṭṭha suya savva, bhikkhū akkhāumarihai

20.10-2

345 sajjhāyajjhāṇajuttā, ratti ṇa suyati te payāma tu
suttattha citatā, ṇiddāya vasa ṇa gacchati

20.11-2

prakāra ke guṇā se yukta sayamoṃ ko hī sādhu kahanā cāhie
ata sādhu ke guṇo ko grahaṇa karo aura asādhutā kā tyāga karā
ātmā ko ātmā ve dvārā jānate hue jo rāga dveṣa me samabhāva
rakhatā hai, vahī pūjya hai
343 dehādi ma anurakta, viṣayāmakta, kaṣāyamayukta tathā ārambhabhāva
se supta mādhu samyaktva se śūnya hote ha
344 gocarī arthāt bhikṣā ke lie nikalā huā sādhu kānā me
bahuta sī acchī-burī vāta nunatā ha aura ām̐khā me bahuta sī
sūtra aura atha kā cintana karate rahane ke kāraṇa ve nidrā ke vaśa
nahī hote
346 nimmamo nirahaṃkāro, nissago cattagāravo
samo ya savvabhūesu, tasesu thāvaresu a

20.12-2

347 lābhālābhe suhe dukkhe, jīvipa maraṇe tahā
samo niṃdāpasasāsu, tahā māṇāvamāṇao

20.13-3

348 gāravesu kasāesu, daṃḍasallabhaesu ya
niyatto hāsasogāo, aniyāṇo abaṃdhaṇo

20.14-3

349 aṇissio iha loe, paraloe aṇissio
vāsīcadaṇakappo ya, asaṇe aṇasaṇe tahā

20.15-3

350 appasatthehi dārehi, savvao pihiyāsavo
ajjhappajjhāṇajogehi, pasatthadamasāsaṇe

20.16-3

351 khuhaṃ piyāsaṃ dussejjaṃ, sīuṇhaṃ araiṃ bhayaṃ
ahiyāse avvahio, dehe dukkhaṃ mahāphalaṃ

20.17-3

352 aho niccaṃ tapokammaṃ, savvabuddhehi vaṇṇiyaṃ
jāva lajjāsamā vittī, egabhattaṃ ca bhoyaṇaṃ

20.18-3

346 [sādhu mamatvarahita, nirahaṅkārī, nissaga, gaurava kā tyāgī tathā
rakhatā hai
candana kā lepa karane para tathā āhāra ke milane yā na milane
350 aisā śramaṇa apraśasta dvāro (hetuo) se ānevāle āsravo kā
sarvatobhāvena nirodha kara adhyātma-sambandhī dhyāna-yogo se
praśamta sayama-śāsana ma līna ho jātā hai
351 bhūkha, pyāsa, du śayyā (ūm̐cī-nīcī patharīlī bhūmi) ṭhaṃḍa, garmī,
arati, bhaya ādi ko binā dukhī hue sahana karanā cāhie
kyoki daihika dukho ko samabhāvapūrvaka sahana karanā mahājisameṃ sayamānukūla yatna ke sātha-sātha dina meṃ kevala eka bāra
bhojana vihita hai
353 kiṃ kāhadi vaṇavāso, kāyakaleso vicitta uvavāso
ajjhayaṇamoṇapahudī, samadārahiyassa samaṇassa

Samanasuttam 20

Contents