Pramāṇa · Search · About · API

Samanasuttam 32

Samaṇasuttaṃ 32

Language
Prakrit

32.1

655 karmarūpa meṃ pariṇamita hone ke yogya pudgala jīva ke rāgādi
(bhāvoṃ) kā nimitta pākara svayaṃ hī karmabhāva ko prāpta ho
nahīṃ karatā
656 jīva apane rāga yā dveṣarūpa jisa bhāva se saṃpṛkta hokara indriyoṃ ke
viṣayoṃ ke rūpa meṃ āgata yā grahaṇa kiye gaye padārthoṃ ko jānatānavīna karmoṃ kā baṃdha karatā hai
657 sabhī jīvoṃ ke lie saṃgraha (baddha) karane ke yogya karma-pudgala
karma-pudgala ātmā ke sabhī pradeśoṃ ke sātha baddha hote haiṃ
dehāntara ko-navīna śarīrarūpa parivartana ko-prāpta hote
taraha jīva nirantara vividha yoniyoṃ meṃ paribhramaṇa karatā rahatā
hai
caudaha rāju uttaṃga nabha loka puruṣa saṃṭhāna
tāmaiṃ jīva anādite bharamata hai bina jñāna
37 anekāntasūtra
660 jeṇa viṇā logassa vi, vavahāro savvahā na nivvahai
tassa bhuvaṇekkaguruṇo , ṇamo aṇegatavāyassa

32.1-2

yena vinā lokasya api vyavahāra sarvathā na nivahati
tasmai bhuvanaikagurave nama anekāntavādāya

32.2

661 guṇāṇamāsao davva , egadavvassiyā guṇā
lakkhaṇa pajjavāṇa tu, ubhao assiyā bhave

32.2-2

guṇānāśrayo dravya , ekadravyāśritā guṇā
lakṣaṇa paryāyāṇā tu, ubhayārāśritā bhavanti

32.3

662 davva pajjavaviuya, davvaviuttā ya pajjayā ṇatthi
upvāya ṭṭhii bhaṃgā, hadi daviyalakkhaṇa eya

32.3-2

dravya paryāyaviyuta, dravyaviyuktāśca paryāyā na santi
utpādasthitibhaṅgā , hanta dravyalakṣaṇametat

32.4

663 ṇa bhavo bhaṃgavihīṇo, bhaṅgo vā ṇatthi saṃbhavavihīṇo
uppādo vi ya bhaṅgo, ṇa viṇā dhovveṇa attheṇa

32.4-2

na bhavo bhaṅgavihīno, bhaṅgo vā nāsti sambhavavihīna
utpādo'pi ca bhaṅgo, na vinā dhrauvyeṇārthena

32.5

664 uppādaṭṭhidibhaṃgā, vijjate pajjaesu pajjāyā
davva hi sati niyada, tamhā davva havadi savva

32.5-2

utpādasthitibhaṅgā, vidyante paryāyeṣu paryāyā
dravya hi sati niyata tasmād dravya bhavati sarvam

32.6

665 samaved khalu davva, saṃbhavaṭhidiṇāsasaṇṇidaṭṭhehi
ekkammi ceva samaye, tamhā davva khu tattiyaya

32.6-2

samaveta khalu dravya, sambhavasthitināśalakṣitāthai
ekasmin caiva samaye, tasmāddravya khalu tat tritayam

32.7

37 anekāntasūtra
660 jisake binā loka kā vyavahāra bilakula nahī cala sakatā,
viśva ke usa ekamātra guru anekāntavāda ko praṇāma karatā hūm̐
rahate haiṃ, ve guṇa haiṃ| paryayoṃ kā lakṣaṇa dravya yā guṇa dono ke
āśrita rahanā hai
662 paryāya ke binā dravya nahī aura dravya ke binā paryāya nahī
arthāt dravya use kahate haiṃ jisameṃ prati samaya utpāda ādi tīno
ghaṭita hote rahate haiṃ
sthāyī dhrauvyastha (ādhāra) ke binā nahīṃ hote
664 utpāda, vyaya aura dhrauvya (utpatti, vināśa aura sthiti) ye
dravya hī hai
665 dravya eka hī samaya meṃ utpāda, vyaya va dhrauvya nāmaka athā ye
dravya haiṃ
666 pāhubbhavadi ya aṇṇo, pajjāo pajjāo vayadi aṇṇo
davvassa ta pi davva, ṇeva paṇaṭṭha ṇeva uppanna

32.7-2

prādubhavati cā ya, paryāya paryāyā vyayate a ya
dravyasya tadapi dravya, naiva pranaṣṭa naiva utpannam

32.8

667 purisammi purisasaddo, jammāī-maraṇakālapajja to
tassa u vālāīyā, pajjavajoyā bahuviyappā

32.8-2

puruṣe purapaśabdo, jamādi-maraṇakālapaya ta
tasya tu vālādikā, payayayogyā vahuviktpā

32.9

668 tamhā vatthūṇa ciya, jo sariso pajjavo sa sāmanna
jo visariso viseso, ya mao'ṇatyatara tatto

32.9-2

tasmād vastūnāmeva, ya sadṛśa payava sa sāmāyam
yo vimadṛśo viśeṣa, sa matā'naryāntara tata

32.10

669 sāmanna aha visese, davve ṇāṇa havei aviroho
sāhai ta sammatta, ṇahu puṇa ta tassa vivarīya

32.10-2

sāmānyamatha viśeṣa, dravye jñāna bhavatyavirodha
mādhayati tatsamyaktva, nahi punastattasya viparītam

32.11

670 piu putta-ṇattu-bhavvaya-bhāūṇa egapurisasabadho
ṇa ya so egassa piya, tti sesayāṇa piyā hoi

32.11-2

pitṛ-putra-nātṛ-bhavyaka bhrātṝṇāma eka puruṣasamva dha
na ca sa ekasya pitā iti śepaknāṇā pitā bhavati

32.12

671 saviyappa ṇiviyappa iya, purisa jo bhaṇejja aviyappa
saviyappameva vā ṇicchaeṇa, ṇa sa nicchao samae

32.12-2

mavikalpa nirvikalpam iti purupa yo bhaṇed avikalpam
mavikalpameva vā niścayena na sa niścita samaye

32.13

672 aṇṇogāṇugayāṇa, 'ima va ta va' tti vibhayaṇamajutta
jaha duddha-pāṇiyāṇa, jāvata visesapajjāyā

32.13-2

a yo yānugatayā 'ida vā tad vā' iti vibhajanamayuktama
yathā dugdha pānīyayo yāva ta viśeṣaparyāyā

32.14

669 sāmānya tathā viśeṣa ina dono dharmoṃ se yukta dravya me honevālā
viparīta arthāt virodhayukta jñāna sādhaka nahī hotā
670 eka hī puruṣa meṃ pitā, putra, pautra, bhāneja, bhāī ādi aneka
671 nirvikalpa tathā savikalpa ubhayarūpa puruṣa ko jo kevala nirvikalpa
athavā savikalpa (eka hī) kahatā hai, usakī mati niścaya hī
ucita nahī hai | jitanī viśeṣa paryāyeṃ hoṃ, utanā hī avibhāga
samajhanā cāhie
673 sakejja yā'sakitabhāva bhikkhū, vibhajjavāya ca viyāgarejjā
bhāsāduga dhammasamuṭṭhitehiṃ, viyāgarejjā samayā supaṇṇe

32.14-2

śaṅketa cā'śaṅkitabhāvo bhikṣu vibhajyavāda ca vyāgṛhṇīyān
bhāṣādvika ca samyak samutthite vyāgṛhṇīyāta samatayā suprajña