Samanasuttam 36
Samaṇasuttaṃ 36
- Language
- Prakrit
36.1
716 (anekāntātmaka vastu kī sāpekṣatā ke pratipādana me pratyeka
vākya ke sātha 'syāt' lagākara kathana karanā syādvāda kā
yukta sāta bhaga hote ha | 'syāta' -sāpekṣa bhagā ko pramāṇa
kahate ha | naya yukta bhagā ko naya kahate ha aura nirapekṣa bhagā ko
dunaya
717 myāta asti, syātnāsti, syāt asti-nāmti, syāt avaktavya,
syāt asti-avaktavya, syāt nāsti-avaktavya, myāt asti
nāsti-avyaktavya-inhe pramāṇa saptabhagī jānanā cāhie
apekṣā lagāne para eka hī vastu syāt-asti aura syāt-nāsti
yojanā karane para asti-avaktavya, nāsti avaktavya aura
asti-nāsti avaktavya hai
720 syāt pada tathā naya nirapekṣa hone para yahī sātā bhaga dunayabhagī kahāta ha | jaise vastu asti hī hai, nāsti hī hai,
ubhayarūpa hī hai, avaktavya hī hai, asti-avaktavya hī hai,
nāmti-avaktavya hī hai yā asti-nāsti avaktavya hī hai
(kisī eka hī pahalū yā dṛṣṭikoṇa para jāra denā yā āgraha
721 vastu me eka dharma kā grahaṇa karane para usake pratipakṣī dūsare
dharma vastu ke svabhāva ha | ata sabhī vastu dharmoṃ me maptabhagī kī yojanā karanā cāhie
722 savva pi aṇeyata, parokkharūveṇa ja payāsedi
ta suyamāṇa bhaṇṇadi, sasaya-pahudīhi paricatta
36.2
723 loyāṇa vavahāra, dhamma viyakkhāi jo pasāhedi
suyaṇāṇassa viyappo, so vi ṇao liṃgasamūdo
36.3
724 ṇāṇādhammajuda pi ya, eya dhamma pi yuccade attha
tasseyaviyavakhādo, ṇatthi vivakkhā hu sesāṇa
36.4
725 te sāvekkhā suṇayā, ṇiravekkhā te vi duṇṇayā hoti
sayala vavahāra-siddhī, suṇayādo hodi ṇiyameṇa
36.5
726 jāvato vayaṇapadhā, tāvato vā nayā 'vi' sadbhāo
te ceva ya parasamayā, sammatta samudiyā savve
36.6
727 parasamaeganayamaya, tappaḍivakkhanayao nivattejjā
samae va pariggahiya, pareṇa ja dosabuddhīe
36.4-2
41 samanvayasūtra
724 aneka dharmo se yukta vastu ke kisī eka dharma ko grahaṇa karanā
726 (vāstava me dekhā jāya to loka me-) jitane vacana-pantha ha,
utane hī naya hai, kyoki sabhī vacana vaktā ke kisī na kisī
abhiprāya yā artha ko sūcita karate ha aura aise vacano me vastu ke
sāvadhāraṇa (haṭhagrāhī) ha, ve saba para-samaya hū, mithyā hai,
yukta samudita sabhī naya samyak hote ha
727 naya-vidhi ke jñātā ko para-samayarūpa (ekānta yā āgrahapūrṇa)
anityatva ādi ke pratipādaka ṛjusūtra ādi nayo ke anusāra
loka ma pracalita mato kā nivartana yā parihāra nityādi kā
kathana karanevāle dravyārthika naya se karanā cāhie | tathā
yukta kisī vyakti ne doṣabuddhi se koī nirapekṣa pakṣa apanā
liyā ho to usakā bhī nivartana (nivāraṇa) karanā cāhie
740 sāgāra itara ṭhavaṇā, kittima itarā du vibvaja paṭmā
itarā itarā bhaṇiyā, ṭhavaṇā ariho ya ṇāyavvā
36.4-3
sākāretara sthāpanā, kṛtrimetarā vi-bimbajā pradaśa
itarā itarā bhaṇitā, sthāpanā'rhan jñātavyā
36.5-2
741-742 davva khu hoi duviha, āgama ṇoāgameṇa jaha bhaṇiya
arahaṃta-sattha jāṇo, aṇajutto davva-arihaṃto
36.6-2
ṇoāgama pi tiviha, deha ṇāṇissa bhāvikamma ca
ṇāṇisarīra tiviha, cuva catta cāvida ceti
36.5-3
dravyaṃ khalu bhavati dvividha, āgamanāgamābhyām yathā bhaṇitam
arhat śāstrajñātā anupayukto dravyārhan
36.6-3
nā''gama api trividha, deho jñānino bhāvikarma ca
jñāniśarīraṃ trividha, cyutaṃ tyaktaṃ cyāvinam ca iti
36.4-4
728 sabhī naya apane-apane vaktavya ma sacce ha kintu yadi dūsare
nayo ke vaktavya kā nirākaraṇa karate ha to mithyā ha | anekātadṛṣṭi kā yā śāstra kā jñātā una nayo kā aisā vibhājana nahī
karatā ki 'ye sacce ha' aura 've jhūṭhe ha'
729 nirapekṣa naya na to sāmūdāyikatā ko prāpta hota ha aura na ve
samudāyarūpa kara dene para samyak hota ha | kyoki pratyeka naya
mithyā hone se unakā samudāya to mahāmithyārūpa hogā
730 jaise nānā abhiprāyavāle aneka sevaka eka rājā, svāmī yā
vyavahārī-jana kisī udāsīna (taṭastha) vyakti ke vaśavartī
hokara mitratā ko prāpta ho jāte ha, vaise hī ye sabhī paraspara
saba sāpekṣatāpūrvaka ekatra ho jāte ha
731 jaise hāthī ke pūṃcha, paira, sūṃḍha ādi ṭaṭolakara eka-eka avayava ko
vaise hī aneka dharmātmaka vastu ke eka eka aga kā grahaṇa karake
'hamane pūrī vastu jāna lī ha' aisī pratipatti karanevālo kā
732 tathā jaise hāthī ke samasta avayavoṃ ke samudāya ko hāthī jānanehī samasta nayo ke samudāya dvārā vastu kī samasta paryāyo kā
740 sāyāra iyara ṭhavaṇā, kittima iyarā du vivajā paḍhamā
iyarā iyarā bhaṇiyā, ṭhavaṇā ariho ya ṇāyavvo
36.4-5
sākāratarā sthāpanā, kṛtrimetarā hi vimvajā prathamā
itarā itarā bhaṇitā, sthāpanā'rhaśca jñātavya
36.5-4
741-742 davva khu hoi duviha, āgama ṇoāgameṇa jaha bhaṇiya
arahata-sattha-jāṇo, aṇajutto davva-arihato
36.6-4
ṇoāgama pi tiviha, deha ṇāṇissa bhāvikamma ca
ṇāṇisarīra tiviha, cuda catta cāvida ceti
36.5-5
dravyakhalubhavati dvividha āgamanoāgamābhyām yathā bhaṇitama
ahanta śāstrajñāyaka -anupayukto dravyāhan
36.6-5
noāgama api trividha , deho jñānino bhāvikama ca
jñāniśarīra trividha, cyuta tyakta cyāvitam ca iti
36.7
743-744 āgama ṇoāgamado, taheva bhāvo vi hodi davva vā
arahatasatthajāṇo, āgamabhāvo du arahato
36.8
tagguṇae ya pariṇado, ṇoāgamabhāva hoi arahato
tagguṇaeī jhādā, kevalaṇāṇī hu pariṇado bhaṇio