Kalpah 2.1.14
Kalpaḥ 2.1.14
- Language
- Sanskrit
2.1.14.1
vājapeyaḥ śaradyavaiśyasya 1 ubhayataḥ śuklapakṣau bṛhaspatisavena yajeta 2 jyotiṣṭomena vā 3 dvādaśa vā 4 purastādayukṣu jyotiṣṭomaḥ pārṣṭhikānītareṣu 5 pratilomaṃ pārṣṭhikānyupari 6 sarvāgniṣṭomairvā rājasūyasomaiḥ 7 pratilomamupari 8 nānādīkṣāḥ pariyajñāḥ kālabhedāt 9 saptadaśa dīkṣāḥ 10 deva savitariti juhoti yajatyādiṣu 11 sakṛddīkṣārambhe karmaikatvāt 12 krayaṇavedyārambhaṇapravargyotsādanā'gnipraṇayanahavirdhānā'gnīṣomāṇāṃ sadāgnīdhradhiṣṇyanivapanavasatīvarigrahaṇapariharaṇeṣu ca karmāntaratvā-tprāksutyāyāḥ 13 somātkrīyamāṇātsahitaṃ dakṣiṇataḥ sīsena parisrutaḥ krayaṇaṃ keśavāt 14 taddravyāṇāṃ vā 15 paryuhyamāṇe'nuharaṇam 16 dakṣiṇena praveśya dakṣiṇāgnau paktvā'pare'nte neṣṭā surāṃ karoti 17 kharaṃ kṛtvā nārāśaṃsasthāne'param 18 dakṣiṇataḥ sandhiṃ karoti 19 yūpaveṣṭanaṃ saptadaśabhirvastraivyudgranthanaṃ vā parivyayaṇakāle 20 śva vā savanīyeṣu 21 utkīrṇasamāgro gaudhūmacaṣālaḥ 22 sutyādau hiraṇyasrajo'pinahya-nte'dhikṛtā yajamānaḥ patnī ca sutyasya tacchabdāt 23 sarvatrā'viśeṣāt 24 ekadhanapraveśanakāle surāṃ neṣṭā'pareṇa praveśya khare karoti sandhinā pātrāṇyāhṛtya pātre bālena punāti 25 prātaḥsavane'tigrāhyāngṛhītvā ṣoḍaśinaṃ pañca caindrān 26 1 14.1
2.1.14.2
dhruvasadamiti pratimantram atigrāhyavaddhomaḥ 1 saptadaśā'parān 2 neṣṭā ca tāvataḥ saurān 3 vyatyāsaṃ grahaṇam 4 akṣā'natikramaṇaṃ grahāṇām 5 uparyuparyakṣamadhvaryurdhārayatyadho'dho neṣṭā sampṛcāviti 6 vipṛcāvityāharataḥ 7 hiraṇmayena madhugrahaṃ gṛhītvā kharamadhye sādayati 8 ukthyādi 9 atirātrapaśūnupākṛtya vaśāpṛśniṃ marudbhya ujjeṣebhyaḥ 10 tadabhāve'pṛśnim 11 prājāpatyāṃśca saptadaśa śyāmatūparān bastān 12 tadguṇābhāve sarveṣāmekadeśo'pi 13 vāca uttamameke 14 māhendrā nte vaśāvapāpracaraṇam 15 avadānaiśca dvaidhaṃ śṛtaiḥ 16 pūrvebhyo devatāsviṣṭakṛdbhyāmavadyatyuttarāṇi viśo dadāti 17 vāmadevyagrahānte prājāpatyānām 18 srugvyūhanā-nprāgghaviṣā 19 yathānyāyaṃ vobhayoḥ 20 vaśāyāśca 21 aikadhyaṃ ca śrapaṇam 22 adānaṃ ca viśe 23 mādhyandinīyaiḥ saha naivāraścarurbārhaspatyaḥ saptadaśaśarāvaḥ 24 saṃkhyāmuṣṭinivṛttiḥ sāmānyāt 25 na yajatiśabdāt 26 saptadaśasaptadaśaśatāni dadāti govastrājāvīnām 27 saptadaśa vṛṣalyo niṣkakaṇṭhyaḥ 28 hastivahyakamahānasānām 29 jāterjāteścā saptadaśagaṇapūraṇāt 30 dra vyeṣu vā saptadaśatā saptadaśa saptadaśāni dadātīti śruteḥ 31 2 14.2
2.1.14.3
marutvatīyānta indra sya vajra iti rathā'vaharaṇam 1 dakṣiṇena cātvā-lamāvarttayati vājasyeti dhūrgṛhītam 2 aśvānprokṣatyapo'vanīyamānā-nsnātānvā'gatānapsvantariti 3 devīrāpa iti vā 4 samuccayo vā 5 dakṣiṇaṃ yunakti vāto veti 6 uttaraṃ vātaraṃhā iti 7 dakṣiṇāpraṣṭiṃ javo yasta iti 8 ayuktaścaturtho'nugacchati sarvayantrī 9 bārhaspatya-menānāghrāpayati vājina iti 10 caturyujo yunaktyaparāṃstūṣṇīṃ bahirvedi ṣoḍaśa 11 devasyāhamiti brahmā rathacakramārohatyutkare nābhimātre sthāṇau sthitam 12 aindrāḥ kṣatriyasya cakradundubhyāḥ 13 saptadaśa dundubhī-nāsajatyanuvedi paścādāgnīdhrāt 14 bṛhaspate vājamityekaṃ dundubhimāhanti tūṣṇīmitarān 15 kṣatriyaḥ saptadaśeṣu pravyādhānasyati tīrthādudīcaḥ 16 antye minotyaudumbarīṃ śākhām 17 devasyā'hamiti yajuryuktamārohati yajamānaḥ 18 adhvaryośca tūṣṇīṃ brahmacāryantevāsī vā vācanāya 19 itareṣāmekasminrājanyo vaiśyo vā saurapratigrahāya 20 ājiṃ śīghraṃ yanti 21 vājina iti vācayati 22 3
14.3
2.1.14.4
brahmā triḥ sāmāni gāyati 1 dundubhīnvādayanti 2 eṣa sya iti pratyṛcaṃ juhoti 3 anumantrayate vā 4 uttareṇa ca tṛcena 5 sunvan jayati 6 śākhāṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā yanti 7 āgateṣu brahmā'varohati devasyāhamiti 8 eṣā va iti mantrāvahatamavaharate 9 tūṣṇīmitarān 10 avaruhya naivāramālabhate tīrthe sthitamāmā vājasyeti 11 yajuryuktānāghrāpayati vājina iti 12 caturthaṃ yuktvā'dhvaryave dadāti 13 sarvebhyaḥ ṣoḍaśa 14 adhvaryuyajamānau madhugrahaṃ saurapratigrahāya prayacchata uttarasyāṃ vediśroṇā upaviṣṭāya 15 neṣṭā ca saurānpaścimena nirhṛtya śālāmapareṇa hṛtvaikaṃ prayacchannāhā'nena ta imaṃ niṣkrīṇāmīti 16 brahmaṇe madhugrahaṃ dadāti sapātram 17 taṃ sa yatheṣṭaṃ kurute 18 4 14.4
2.1.14.5
dvādaśa sruvāhutīrjuhotyāpaye svāheti pratimantraṃ vācayati vā 1 ṣaḍvottarāḥ 2 neṣṭā patnīmāneṣyankauśaṃ vāsaḥ paridhāpayati caṇḍātakaṃ daharaṃ vā 3 antaraṃ dīkṣitavasanāt 4 niśrayaṇīṃ yūpa uccrayatyuttarāṃ dakṣiṇāṃ vā 5 ārokṣyan jāyāmābhimantrayate jāya ehi svo rohāveti rohāveti pratyāha prajāpaterityārohataḥ 6 svariti gaudhūmamālabhate 7 śirasā yūpamujjihīte'mṛtā iti 8 asme va iti diśo vīkṣate 9 saptadaśāśvattha-patropanaddhānūṣapuṭānudasyantyasmai viśaḥ 10 pratigṛhṇātyenān 11 namo mātra iti bhūmimavekṣate sarukme bastacarmaṇyavarohati bhūmau vā 12 uttaravedimapareṇaudumbarīmāsandīṃ bastacarmaṇā'stṛṇātīyaṃ ta iti 13 sunvantamasyā-mupaveśayati yantā'sīti 14 nīvāreṇa pracarati 15 prāk sviṣṭakṛta audumbare pātre'pa āsicya payaśca 16 saptadaśānyannānyāvapati 17 yāvatsmṛti vā 18 ekavarjam 19 abhojanaṃ tasyocchvāsāt 20 sruveṇa sambhṛtājjuhoti vājasyemamiti pratimantram 21 śeṣeṇā'bhiṣiñcati yajamānaṃ devasya tveti 22 sarasvatyai vācasthāne viśveṣāṃ tvā devānām 23 sarasvatyai tveti vā 24 samrāḍayamasāvityāha nāmagrāhaṃ triruccaiḥ 25 agnirekākṣareṇetyanuvākaṃ dvādaśavatkṛtvā naivārasviṣṭakṛdiḍaṃ karoti māhendrā di ca 26 avaruhya gacchati stotrāya prahitaḥ 27 ujjitibhyo vottaro māhendraḥ 28 ṣoḍaśyante stotraṃ camasaireva 29 ṛtvikcamaseṣu saptadaśā'vanayati 30 dvau dvau 31 ekaṃ neṣṭuḥ 32 udavasānīyānte yūpaveṣṭanānyadhvaryave dadāti 33 yathopayuktaṃ hiraṇyasrajaḥ 34 5 14.5
2.1.14.6
iti kātyāyanasūtre caturdaśo'dhyāyaḥ 14
Linked texts (1)
- Kātyāyanaśrautasūtra — Kātyāyana (Vājasaneyi sūtrakāra), Sanskrit