Pramāṇa · Search · About · API

Kalpah 2.1.4

Kalpaḥ 2.1.4

Language
Sanskrit

2.1.4.1

aparāhṇe piṇḍapitṛyajñaścaṃdrā 'darśane'māvāsyām 1 dakṣiṇāgnau śrapaṇaṃ homaśca 2 paristīrya taṃ pūrvavatpātrāsādanamekaikaśaḥ 3 apareṇa gārhapatyaṃ carumapūrṇaṃ srucaṃ vā tūṣṇīṃ gṛhītvottareṇa dakṣiṇāgnimavahanti tiṣṭhan 4 sakṛtphalīkaroti 5 sārataṇḍulamapūrṇaṃ śrapayitvā'bhighāryodvāsya mekṣaṇena juhotyagnaya iti somāya iti ca 6 prāsya taddakṣiṇenollikhatyapahatā ityapareṇa vā 7 ulmukaṃ parastātkaroti ye rūpāṇīti 8 udapātre-ṇā'vanejayatyapasavyaṃ savyena voddharaṇasāmarthyāt 9 asāvavanenikṣveti yajamānasya pitṛprabhṛti trīn 10 upamūlaṃ sakṛdācchinnāni lekhāyāṃ kṛtvā yathā'vaniktaṃ piṇḍāndadātyasāvetatta iti 11 ye ca tvāmanviti caike 12 atra pitara ityuktvā udaṅāsta ā tamanāt 13 āvṛtyā'mīmadanteti japati 14 avanejya pūrvavannīviṃ visraṃsya namo va ityañjaliṃ karoti 15 etadva ityupāsyati sūtrāṇi pratipiṇḍam 16 ūrṇā daśā vā 17 vayasyuttare yajamānalomāni 18 ūrjamityapo niṣiñcati 19 avadhāyā'vajighrati yajamānaḥ 20 ulmukasakṛdācchinnānyagnau 21 ādhatteti madhyamapiṇḍaṃ patnī prāśnāti putrakāmā 22 pretebhyo dadāti jīvatpitṛko'pi jīvā'ntarhite'pi 23 jīvatpitṛkasya homāntam 24 anārambho vā 25 na vyavete jātūkarṇyaḥ 26 na jīvantamatītya dadātīti śruteḥ 27 pūrvo vā'ṅgatvātpiṇḍapitṛyajñaḥ 28 prakaraṇakālaliṅgā'nugrahavacanā'nāhitā-gniśrutibhyo'naṅgam 29 aṅgaṃ vā samabhivyāhārāt 30 1 4.1

2.1.4.2

darśeṣṭau sānnāyyanirūpaṇam .

2.1.4.3

śvo nodetetyadṛṣṭe vā parṇaśākhāṃ chinatti śāmīlīṃ vā iṣe tvotyūrje tveti vā 1 chinadmīti vobhayoḥ sākāṅkṣatvāt 2 yathoktaṃ vā . sannamayāmīti vottare 3 bahulapalāśāmaśuṣkāgrāṃ prāgudīcīmanyatamāṃ vā 4 vratamupaiti 5 yathoktaṃ vā 6 mātṛbhirvatsānsaṃsṛjya vatsaṃ śākhayopaspṛśati vāyava stheti 7 upāyava stheti caike 8 devo va iti mātṝṇāmekāṃ vyākṛtya 9 aindraṃ bhavati māhendraṃ vā 10 yajamānasya paśūnityagnyagārasyā'nyatarasya purastā-cchākhāmupagṛhati 11 mūlādupaveṣaṃ karoti veṣo'syupaveṣo dviṣato grīvā upaveḍḍhi veśām̐ agne subhaga dhārayeha . ṛddhāḥ karmaṇyā anapāyino yathā'sanniti 12 sānnāyye śākhāsaṃyogāt 13 upadhānādvobhayoḥ 14 vasoḥ pavitramiti pavitramasyāṃ badhnāti kuśau 15 trivṛdvā 16 yavāgvā'gnihotrahomaḥ sannayatastāṃ rātrim 17 huta upasṛṣṭāṃ prabrūtādityāha 18 prokte dyaurasīti sthālyādānam 19 mātariśvana ityadhiśrayati 20 vasoḥ pavitramiti pavitramasyāṃ karotyudagvā 21 vāgyato dohayatyaśūdre ṇa 22 sthālyanvārabdhe devastvetyāsicyamāne japati 23 kāmadhukṣa iti praśnaḥ 24 prokte sā viśvāyurityāha 25 evamitare uttarābhyāṃ pratimantram 26 visṛṣṭavāguttarā ananvārabdhe 27 yāvatsvamadhikārāt 28 tisro vā nityatvāt 29 ādisāmarthyāt 30 darśanācca 31 parikṣālanamānayati sampṛcyadhvamṛtāvarīrūrmiṇā madhumattamāḥ . pṛñcatīrmadhunā payo mandrā dhanasya sātaya iti 32 uddhāsyā'tanakti prāgghataśeṣeṇendra sya tveti 33 sodakenā'pidadhātyamṛnmayena viṣṇo havyamiti 34 nidhāya vatsā'pākaraṇaṃ pūrvavat 35 prātarāgneya aindrā gnaśca dvādaśakapālo'sannayataḥ 36 nirūpyā'jyaṃ prātardohanamanyasmin 37 parikṣālanāntaṃ kṛtvā sāyaṃdohanamāhṛtya prātardohaṃ śrapayitvā'mighāryodvāsyoḥ bhāvanakti 38 śṛtasyāgre'vadyatīti śruteḥ 39 samasya mārjanam 40 indrā gnyoriti vyūhanam 41 saha śākhayā prastarā'nupraharaṇam 42 paridhibhiḥ sahopaveṣaṃ juhoti juhomi tvā subhaga saubhagāya purutamaṃ puruhūta śravasyeti 43 paurṇamāsavadanyadasadyaḥ 44 somayājī sannayet 45 kāmāditaraḥ 46 triṃśataṃ varṣāṇi darśapūrṇamāsābhyāṃ yajeta 47 pañcadaśa dākṣāyaṇaśajñī 48 agnihotrameva vā juhuyāt 42 2 4.2

2.1.4.4

karmaśabdo dra vyadevatāyukto yajatiḥ 1 darśapūrṇamāsadharmā iṣṭipaśuṣu sāmarthyāt 2 darśanācca 3 vaiśvadevadharmāścāturmāsyeṣu vacanapravṛttibhyām 4 somāccā'vabhṛthe sāmapratiṣedhāt 5 kaṇavatpaśau na mantropadeśāt 6 viśaye laukikamayuktatvāt 7 vidhiviśeṣaḥ karmaṇyekadviśabdaparimāṇadra vya-devatāguṇasāmānyebhyaḥ 8 niyamo dra vyadevatāvirodhe dra vyasya samavāyāt 9 āmikṣāyāmubhayostannirvṛtteḥ 10 naikacodanāt 11 dadhnaḥ saṅghātāt 12 payasastadbhāvāt 13 paśoḥ sānnāyyasya taduktam 14 prāyaścittaśruteśca 15 payasaḥ kālā'nantaryadharmā'nugrahebhyaḥ 16 sadyastvaṃ kāśakṛtsniḥ 17 anuvādaḥ pūrvasyeti vātsyabādarī 18 sthānāpatterdra vyeṣu dharmalābho-'vipratiṣiddhaḥ 19 yathārthamūhaścodite 20 na prakṛtāvapūrvatvāt 21 vacanā'rthalopavirodhebhyo'pravṛttiḥ 22 parārthotpattestadabhāve'bhāvaḥ 23 coditatvādvā bhāvaḥ 24 na vipakṣe kriyāḥ syuḥ samabhivyāhārāt 25 3 4.3

2.1.4.5

dākṣāyaṇayajñanirūpaṇam

2.1.4.6

dākṣāyaṇayajñaḥ prajāpaśvannayaśaskāmasya 1 nāmaphalaguṇayogātkarmāntaram 2 guṇavidhānaṃ vā sannidhisampadvacanābhyām 3 agnīṣomīyaḥ paurṇamāsyā-maindrā gno'māvāsyāyām 4 sānnāyavatprātaḥ 5 amāvāsyāyāṃ payasyā maitrāvaruṇī 6 tatraiva dro haṇaṃ śṛte vā dadhyānayati 7 vājinaṃ niṣicyotkare karoti 8 anājyaliptaṃ vā 9 prahṛtya tṛṇaṃ tena carati vimucya vā srucau 10 barhiravasiñcan gṛhṇāti tadṛṣabheṣu tadṛṣabheṣu reto dadhātīti śruteḥ 11 vājibhyo'nuvācayati 12 prativaṣaṭkāraṃ hutvā vājinaśeṣeṇa diśo vyādhārayati diśa iti pratimantraṃ pradakṣiṇaṃ purastātprathamam 13 uttamābhyāṃ madhye pūrvārddhe ca 14 svāhākāraḥ sarvatra sākāṅkṣatvāt 15 śeṣamupahvayasvetyāmantr! yā'mantr! ya bhakṣaṇamupahūta iti prasūtaḥ 16 yukta-nāmabhirvā 17 some ca 18 sādhāraṇeṣu vā sāmarthyāt 19 ṛtūnāṃ vājināṃ vājinaṃ bhakṣayāmīti vā 20 vājyahaṃ vājinasyopahūtasyopahūto bhakṣayāmīti vā 21 vāje vājī bhūyāsamiti vā 22 hotra-dhvaryurbrahmā'gnīdyajamānāḥ 23 prathamo vobhayatastu yajamānaḥ 24 dākṣāyaṇaṃ vā dakṣiṇā 25 saṃvatsaraṃ vā yajeta 26 māṃsastr! yanṛtamūtrakṛtavāsāṃsi varjayet 27 4 4.4

2.1.4.7

upāṃśu kāmyadevatā 1 āgrayaṇe vaiśvadevaḥ 2 ekakapālāścā'vāruṇāḥ 3 prājāpatyaḥ 4 sāvitraścāturmāsyeṣu 5 vaiśvadevī 6 vāyavyam 7 tanūhavīṃṣi 8 dīkṣaṇīyāprāyaṇīyā'tithyādevatāḥ 9 devasūdevikāhavīṃṣi 10 vāyavyo'gnau 11 maitrāvaruṇī ca 12 aindra ḥ! sautrāmaṇyāṃ prathamaḥ 13 vāyodhasaśca 14 āgneyaṃ pratikāmamāharet 15 varṣārthe punaḥ prakṛtau vā brūyād vṛṣṭikāmo'smīti 16 adhvaryuṃ brūyāt purovātaṃ ca vidyutaṃ ca manasā dhyāyeti 17 abhrāṇyagnīdham 18 sarvāṇyetānīti brahmāṇam 19 anvārambhaṇīyā'gnāvaiṣṇava ekādaśakapālaḥ sarasvatyai caruḥ sarasvate dvādaśakapālo darśapūrṇamāsā'rambhe 20-21 paṣṭhauhī dakṣiṇā mithunau vā 22 indrā ya vimṛdha ekādaśakapālaḥ paurṇamāsamanu 23 ādivikalpaḥ 24 ādityaścaruramāvāsyāyām 25 5 4.5

2.1.4.8

āgrayaṇeṣṭinirūpaṇam

2.1.4.9

āgrayaṇamaindrā gnamagrapākasya 1 vrīhīṇāṃ yavānāṃ ca 2 śaiśvadevaścaruḥ 3 payasi vā 4 dyāvāpṛthivīya ekakapālaḥ 5 udvāsyā'ntāṃśchādayedājyena 6 ājyasya vā yajeta 7 purāṇānāṃ vā caruḥ 8 prathamajo gaurdakṣiṇā 9 vaiśvadevasya ca 10 darśapūrṇamāsā'nījāno dakṣiṇāgnipakvaṃ cātuṣprāśyaṃ brāhmaṇān bhojayet kiñciddadyāt 11 agnihotrāyaṇino navaiḥ sāyamprātara-gnihotrahomaḥ 12 tadāśitā vā payasā 13 dīkṣitavrataṃ ca 14 upasatsu rauhiṇau kurvīta 15 sutyāsu savanīyāḥ 16 saumyaḥ śyāmākacarurāraṇyasya 17 vaiṇavo grīṣme 18 punaḥsaṃskṛto ratho dakṣiṇā kṣaumaṃ madhuparko varṣādhṛtaṃ vā vāsaḥ 19 6 4.6

2.1.4.10

ādhānanirūpaṇam

2.1.4.11

amāvāsyāyāmagnyādheyam 1 kṛttikāmṛgaśiraḥphalgunīṣu 2 hasto lābhakāmasya 3 citrā ca kṣatriyasya 4 vasanto brāhmaṇabrahmavarcasakāmayoḥ 5 grīṣmaḥ kṣatriyaśrīkāmayoḥ 6 varṣāḥ prajāpaśukāmavaiśyarathakṛtām 7 agnyagāre kurvanti 8 udagvaṃśaṃ vā'param 9 dakṣiṇapūrve dvāre 10 paurṇamāsavadvapanam 11 kṣaume vaste'hate patnī ca 12 saṃsthite'dhvaryave deye 13 gārhapatyā'gāre nirmathyā'bhyādadhāti 14 vaiśyakulā'mbarīṣamahā-nasādvā 15 divā'śnāti rātrau vā 16 upā'stamayaṃ devāḥ pitaraḥ pitaro devā yo'hamasmi sa sanyaje . yasyā'hamasmi na tamantaryāmi svamma iṣṭaṃ svaṃ śrāntaṃ svaṃ suhutastviti 17 pūrveṇa praviśati dakṣiṇena patnī 18 paścādagnerupaviśato dakṣiṇataḥ patnī 19 aśvatthaśamīgarbhā'raṇī prayacchati 20 abhāve'garbhasya 21 vācaṃ yacchā'pūrṇāhuterityāhā'stamite niśāyāṃ paryudayaṃ vā pradhānakālatvāt 22 7 4.7

2.1.4.12

gārhapatyāgāre'jaṃ badhnāti na vā vidyamānaṃ prātaragnīdhe dadyādastamite 1 rohite carmaṇyānaḍuhe catvāri haviṣpātrāṇi mimīte taṃ cātuṣprāśyaṃ pacati 2 udvāsyā'secanaṃ madhye kṛtvā sarpirāsicyā'śvatthāstisraḥ samidho ghṛtāktā ādadhāti samidhā'gnimiti pratyṛcam 3 upa tveti japati 4 dvitīyāṃ vā'dhvaryuḥ 5 catvāra ṛtvijaḥ prāśnanti 6 rāddhaste brahmaudana ityāha 7 varaṃ dadāti 8 saṃvatsaraṃ vā purastātkuryāt tataḥ sarvānādadhīta 9 gārhapatye'nugate grāmāgnimāhṛtya cātuṣprāśyaṃ paktvā viharet 10 rātriṃ jāgaraṇadhāraṇe 11 śakalairvā 12 vyuṣṭāyāmupaśamayya dakṣiṇā vā saṃharedanvāhāryapacanaścet 13 sthānamullikhyā'bhyukṣyā'nvārabdhe hiraṇyaṃ nidhāyoṣā'khūtkarānnivapatyanteṣu śarkarāḥ 14 hiraṇyamuparyeke 15 evamitarayoḥ 16 purastādāhavanīyasyā'ṣṭāsu prakrameṣvekādaśasu dvādaśasu matyā vā 17 itarasya vitṛtīye dakṣiṇataḥ 18 utsṛpte'gnimaṃthanamanutsṛpta eke 19 udite tūddharaṇam 20 apareṇa gārhapatyāyatanam 21 aśvamānayeti brūyāt 22 sthite'śve purastāt 23 jāte varadānam 24 manasaike 25 tasyā'bhiśvāsaḥ prāṇamamṛte dadha iti 26 ucchvāso'mṛtaṃ prāṇa ādadha iti 27 8 4.8

2.1.4.13

dārubhirjvalantamādadhāti bhūrbhuva iti sambhāreṣvamuṣya tvā vratapate vratenā'dadha iti 1 varuṇasya tveti kṣatriyasyendra sya tveti rājanyasya 2 manoṣṭvā grāmaṇya iti vaiśyasya ṛbhūṇāṃ tveti rathakṛtaḥ 3 rathantaraṃ gāyeti preṣyati 4 gānamadhvaryoḥ 5 brahmā vā vedayogāt 6 yuktatvāccā'dhvaryoḥ 7 idhmenoddharaṇamupayamya 8 yathainaṃ dhūma upeyāt 9 vāmadevyamiti preṣyati 10 aśvaḥ purastādyuvā tadabhāve'yuvā'śvābhāve'naḍvān 11 sambhārānna-dhiṣṭhāpya dakṣiṇapūrvapādena prāñcaṃ nītvā āvartya sthāpayati 12 bṛhaditi preṣyati 13 agninā padaṃ dvirupaspṛśya tṛtīyenā'dadhāti dvitīyena prathamena vā bhūrbhuvaḥsvariti pūrvavat 14 purastātparikramyedhmapūrvārddhaṃ gṛhītvā dyauriva bhūmnetyāha 15 āyaṃ gauriti copatiṣṭhate sārparājñībhiḥ 16 dakṣiṇā-gnimādadhāti 17 sabhyaṃ ca nirmathya 18 gāṃ dīvyadhvamityāha 19 dhāraṇopasthānamataḥ 20 9 4.9

2.1.4.14

śyaitavāravantīyayajñāyajñiyānīti ca prepyati 1 dakṣiṇenā'gnīnparītyo-dagutsṛjati 2 ṛtunakṣatrasambhārasāmavapanacātuṣprāśyajāgaraṇedhmapūrvārddha-'nvārambhaṇasārparājñīrna vā kuryāt 3 agnihotraṃ tūṣṇīṃ śruteḥ pūrṇāhutyante 4 nirūpyā'jyaṃ gārhapatye'dhiśritya sruksruvaṃ ca sammṛjyodvāsyotpūyā'vekṣya gṛhītvā'nvārabdha evaṃ sarvatra svāheti 5 varaṃ dadāmīti vāgvisarjanam 6 dvādaśāhānte tanūhavīṃṣi nirvapati māse dvitīye tṛtīye ṣaṇmāsye saṃvatsare sadyo vā na vā 7 agnaye pavamānāya prathamā 8 agnaye pāvakāyā'gnaye śucaye ca dvitīyā 9 adityai carustṛtīyā 10 āgneya eva vā purastādādityasya 11 ṣaḍ dakṣiṇāḥ prativibhajya dadāti dvādaśa caturviṃśatiṃ vā 12 bhūyasīśca yathāśraddham 13 dhenurādityasya 14 anṛtā-'tithyapanodapūtidāvadhinarbīsapakvanātyudakāni varjayet 15 brahmacārya-gninityadhārī kṣīrahomyagnimupaśāyī dvādaśarātraṃ ṣaḍrātraṃ trirātramantataḥ 16 10 4.10

2.1.4.15

punarādheyam

2.1.4.16

punarādheyamādhānā'pratijñātasya 1 rājyayaśaskāmasya vā 2 trirātrāvaramagnīnutsṛjya 3 sadyo vā 4 punarvasvoḥ 5 varṣāsu madhyandine vā 6 kuśairādhānam 7 vrīhyapūpamarkapalāśayoḥ pakvaṃ gārhapatyasthāne nidadhātyevamāhamanīyasya yāvaṃ sadyaścet 8 āgneyaḥ pañcakapāla upāṃśu prāguttamādanuyājāt 9 tadvarjaṃ vā 10 agnīniti vā prathame prayāje'nuyāje ca 11 ājyabhāgo dvitīyo'gnaye pavamānāyendumate vā 12 hiraṇyaṃ dakṣiṇā'naḍvānvā'gnyādheyikīścecchañchruteḥ 13 agnyādheyavadanyatsadyaḥ 14 aparāhṇe maitrāvaruṇī vaśā'nastamite puroḍāśeḍāntaṃ kṛtvā rātriśṛtayā prātaścaranti tatra ādhānam 15 11 4.11

2.1.4.17

upasthānanirūpaṇam

2.1.4.18

sayamāhutyāṃ hutāyāṃ yajamāno'gnī upatiṣṭhate vātsapreṇa 1 na vā 2 tisrastisrarupaprayanto'sya pratnāṃ pari te citrāvasaviti ca 3 santvamityupaviśya 4 gāṃ gacchatyandha stheti 5 saṃhitetyālabhate 6 gārhapatyaṃ gatvopatiṣṭhata upa tveti 7 gāṃ gacchatīḍa ehīti 8 kāmyā etetthālabhate 9 somānamityanudakaṃ vratopāyanavat 10 paurṇamāsavatputranāmagrahaṇam 11 bhūrbhuvaḥ svariti cobhau 12 pravatsyantsarvānnaryeti pratimantram 13 gacchati matyā vāgvisarjanam 14 pravasanyājamānaṃ kuryādyathākālamātmasaṃskārād dharmamātratvācchruteśca 15 etya ca matyā vāgyamanam 16 samitpāṇiranupetya kañcidupatiṣṭhate āhavanīyagārhapatyadakṣiṇāgnīnāganmeti 17 samitparisamūhanāni co-paviśya 18 tūṣṇīṃ vopasthānaṃ pūrvavat 19 etya ca 20 gṛhā mā bibhīteti gṛhānupaiti 21 kṣemāya va iti praviśati 22 na hiṃsyād gṛhyānkāmaṃ śvaḥ 23 12 4.12

2.1.4.19

agnihotranirūpaṇam

2.1.4.20

uddhareti yajamāno brūyātsāyaṃ prātaragnihotre 1 gārhapatyādāhavanīyasyo-ddharaṇamanastamitānuditayoḥ 2 pratyaṅmukho vā sāyaṃ nidadhyāttasminsāyaṃ prātarhomameke 3 nityo dakṣiṇāgniḥ 4 sarve gataśriyaḥ 5 sadā vā''haraṇam 6 ekeṣāmupavasathe 7 navā'vasite vā 8 tasminpaceyuramāṃsam 9 pākyābhāve goḥpayo'dhiśriyatavai brūyāt 10 tad brāhmaṇaṃ pāyayitavai brūyāt 11 antareṇā'parāgnī gatvā dakṣiṇena vā'pradakṣiṇamāhavanīyaṃ parītyo-paviśati yajamānaḥ 12 patnī ca pūrvavat 13 apareṇā'havanīyaṃ kūrcaṃ nidadhāti kuśānvā 14 paristaraṇaṃ sarveṣāṃ prāgudagbhirudagagrāndakṣiṇā-grānkaroti śruteḥ 15 āhavanīyaṃ paryukṣyodadhārāṃ ninayatyāgārhapatyāt 16 taṃ ca 17 tato dakṣiṇāgnim 18 hute ca dhārāvarjam 19 13 4.13

2.1.4.21

agnihotrīṃ dohayati puṃvatsāmaśūdre ṇa sthālyāmāryakṛtyāmūrdhvakapālāyāṃ dakṣiṇataḥ prācīmudīcīṃ vā 1 pūrveṇā'havanīyaṃ āhṛtya gārhapatyeke-'dhiśrayatyuttarato niruhyā'ṅgārān 2 evamanyatrā'pi homārthasyā'haraṇam 3 dakṣiṇena vauṣadham 4 tṛṇenā'vajyotyā'sicyā''paḥ punaravajyotya nidhāyaṃ trirudvāsayatyudak 5 astamite juhoti 6 vaikaṅkataṃ sruksruvaṃ pratapya pāṇinā sammārṣṭi 7 punaḥ pratapyonneṣyāmītyāha 8 o3munnayeti yajamānastiṣṭhan 9 caturaḥ sruvānunnayati 10 sthālyāṃ pariśinaṣṭi tad brāhmaṇaḥ pibet 11 upari samidhaṃ dhārayanvārkṣīmadhyadhi gārhapatyādāhavanīyaṃ harati mukhamātre dhārayan 12 madhye nigṛhyodguhyopaviśya samidhamādadhātyagnijyotiṣaṃ tvā vāyumatīṃ --- svargyāṃ svarggāyopadadhāmi bhāsvatīmiti 13 pradīptāmabhijuhotyagnirjyotiriti sajūriti vā 14 agnirvarca iti brahmavarcasakāmasya 15 kūrce nidhāya gārhapatyamavekṣate hoṣyannasmin 16 tūṣṇīmuttarāṃ bhūyasīm 17 bhūyiṣṭhaṃ sruci 18 dviḥ prakampya nidadhāti 19 upamṛjya srucaṃ kūrce nimārṣṭi namo devebhyaḥ svadhā pitṛbhya iti dakṣiṇata uttānam 20 apa upaspṛśya 21 itarayośca puṣṭikāmaḥ sthālyāḥ sruveṇa iha puṣṭiṃ puṣṭipatirdadhātviha prajāṃ ramayatu prajāpatiḥ . agnaye gṛhapataye rayimate puṣṭipataye svāhā iti gārhapatye 22 tūṣṇīṃ dvitīyām 23 agnaye'nnādāyā'nnapataye svāheti dakṣiṇāgnau 24 tūṣṇīṃ dvitīyām 25 anāmikayā dviḥ prāśnāti 26 utsṛpya nirleḍhyā'cāyotsiñcati devāñjinva pitṝñjinva tṛtīyāmudukṣati sapta ṛṣīñjinveti 27 caturthīṃ kūrcasthāne trirniṣiñcatyagnaye pṛthivīkṣite svāhā pṛthivyā amṛtaṃ juhomi svāheti 28 sruksruvamāhavanīye pratapya nidadhāti 29 samidha ādadhāti sarveṣu yathāparyukṣitaṃ samidasi samiddho me'gne dīdihi samiddhā te agne dīdyāsamiti 30 vāgyato dohaprabhṛtyāhomāt kṣīrahotā cet 31 14 4.14

2.1.4.22

prātarjuhotyanudite 1 antareṇāparāgnī gatvā dakṣiṇena vā pradakṣiṇaṃ gārhapatyaṃ gatvopaviśati yajamānaḥ 2 patnī ca yathādeśam 3 atha ācāmati vṛṣṭirasi vṛśca me pāpmānaṃ satyena vratamupaimyāpaḥ satyaṃ mayi vratamiti 4 vācaṃ visṛjya punarācāmati vidyudasi vṛśca me pāpmānaṃ jahyapo-'vabhṛthamabhyupaimi mayi satyaṃ goṣu me vratamiti 5 unnayāmītyāha prātaḥ 6 prāksaṃsthaṃ samitparyukṣaṇaṃ dhārā cobhayatra vā 7 agniśabde sūryaḥ 8 rātr! yuṣasāheti vā 9 jyotiḥ sūrya iti vā prātaḥ 10 prathamā'stamite paryudayaṃ ca svargakāmasya 11 tamo'bhyaye sāyaṃ juhuyādviyati prāta-rāyuṣkāmasya 12 antaḥ paśau paśukāmasya sāyaṃ prātaḥ 13 śayāne śrīkāmasya prātaḥ 14 prathamasiddhe dhūpyamāne prajāsu nihatyeva sahasā-'nnamatsyataḥ 15 bhūyiṣṭhārciṣi gṛhītveva sahasā 16 pradīptatame śrī-yaśaskāmasya 17 arciḥpratyavāye maitreṇā'nnamatsyataḥ 18 aṅgāreṣu cākaśyamāneṣu brahmavarcasakāmasya 19 payasā svargakāmaḥ paśukāmo vā 20 yavāgvā grāmakāmaḥ 21 taṇḍulairbalakāmaḥ 22 dadhnendri yakāmaḥ 23 anadhiśrayaṇaṃ ca śrutisāmarthyābhyām 24 ghṛtena tejaskāmaḥ 25 saṃvatsaraṃ juhuyādeteṣāmekaikena kāmasaṃyoge 26 sāyaṃ prātarvā 27 dakṣiṇena praveśanamagnihotreṣṭiṣu 28 sāyaṃprātarāhavanīyasyā'sanopasthāne 29 śayyā'sanaṃ vā gārhapatye 30 saṃvrajanmanasopasmṛtya dakṣiṇāgnim 31 anaśitvā prātarmuhūrtaṃ sabhāsanaṃ sabhyasya 32 bhasmoddhṛtamupeyāt 33 svayaṃ vā juhuyāt 34 upavasathe niyamaḥ 35 15 4.15
iti kātīye śrautasūtre caturtho'dhyāyaḥ 4

Linked texts (5)