[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [Post-canonical works (philosophy, yoga, karma theory, narrative, poetry, history)](https://indike.org/pramana/in.jaina.post) › [Ritual, consecration and mantra](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi) › [Mantras, diagrams and the cults of deities](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra) › [Kalpah](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah) › 2.4.13 # Kalpah 2.4.13 Kalpaḥ 2.4.13 - **Language:** Sanskrit ## Contents - [2.4.13.11](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.11) — 3 parts ### [2.4.13.1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.1) athātaḥ pratigrahakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 dakṣiṇāṃ pratigṛhṇīyādnāvedavinnā-śucirnāyajñopavītī na muktaśikho nārtaśca nānudake na cākāle 2 sāvitraḥ purastātka idamiti paścāt 3 prajāpataye tveti puruṣīṃ pratigṛhṇīyāddhastinaṃ puruṣaṃ bhūmiṃ prāṇi cānyatsarvaṃ jīvamanūrvarāṃ candrā ya tveti śiro yamāya tvetyekaśapham̐ rudrā ya tveti gāmagnaye tveti hiraṇyaṃ trapu sīsamayo lohaṃ ca gnāstvā-kṛntannapaso'tanvata dhiyo'vayanbṛhaspataye tveti vāsa uttānāya tvetyaprāṇa-dviśvebhyo devebhyastveti chattraṃ gṛhaṃ grāmaṃ ca śrīkāmāya tveti śayyāmindrā gnibhyāṃ tveti chāgaṃ meṣaṃ mahiṣaṃ ca varuṇāya tvetyudakumbhaṃ kūpaṃ taḍāgaṃ ca samudrā ya tveti karakaśaṅkhaśuktipravālāni yaccānyatkiṃcitsāmudraṃ tvaṣṭra ityuṣṭrānsomāya rasāndra vāngandhasrajo vanaspatī m̐! śca vaiśvānarāya tveti rathān 4 yadyāsaṃbhṛtā nānādakṣiṇāstāṃ dakṣiṇāṃ pratigṛhṇīyāt pṛthivyāṃ puṇyaṃ ca pāpaṃ ca kaste pratipaśyati . iṣṭapuṇyaṃ ca pāpaṃ ca ādityaḥ pratipaśyati .. yadā dātā pramīyeta yasmai dattam̐ sa jīvati . antarāvartamānābhyāṃ dakṣiṇā kasya tiṣṭhati .. varuṇo dakṣiṇāḥ pratigṛhya viṣṇave prayachati . sa dātā sarvasatyānāṃ janmakāle punaḥpunaḥ .. iti 5 1 ### [2.4.13.2](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.2) puruṣī m̐! haste gṛhītvā prasāre vīraṃ bāhubhyāṃ bāhukārīmabhiruhya hastinaṃ puruṣaṃ bhūmiṃ pṛṣṭhe'śvaṃ gāṃ puche hiraṇyaṃ gṛhītvā vāsaḥ paridhāyākramyāprāṇaṃ chattraṃ daṇḍe rathamīṣāyāṃ grāmaṃ madhye gṛhaṃ praviśya śayyāmāruhyājaṃ karṇe meṣamūrṇāyāṃ mahiṣam̐ śṛṅga udakumbhaṃ gṛhītvā kūpamavalokya taḍāgamavatīrya karakaśaṅkhaśuktipravālāni gṛhītvā yaccānyatkiṃcitsāmudra m̐! śaṅkunā coṣṭrānpratodena kharānaśvatarānutkṣipya rasānanulihya gandhānsragdāmāni cāruhya vanaspatīnannaṃ gṛhītvā 1 śrāvyamantro brāhmaṇasya japamantro rājanyasyopām̐ śumantro vaiśyasya śūdra sya gṛhānniṣkramya bahirupaspṛśya manasā mantramāvartayet 2 ya evam̐ vidvānpratigṛhṇāti punāti dātāraṃ punāti cātmānaṃ punāti dakṣiṇā deveṣu vettāhamiti 3 2 iti pratigrahakalpaḥ ### [2.4.13.3](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.3) athāto mūlajātasya vidhim̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 mūlasya prathame'm̐! śe piturneṣṭo dvitīye mātustṛtīye dhanasya caturthe kulaśokāvaha ātmano vā puṇyabhāgī bhavati 2 tatrodakumbhaṃ kuryāttasminrudrā ñjapitvāpratiratham̐ rakṣoghnam̐ sūktaṃ ca 3 dvitī-yodakumbhaścatuḥprasravaṇasam̐ yuktastasminmūlāni dhārayedvam̐ śayātrākṛtāni 4 teṣāṃ pradhānāni mūlāni vakṣyāmi . prathamāḥ kāśmaryaḥ sahadevī aparājitā adhaḥ-puṣpī śaṅkhapuṣpī balā pāṭalā mayūraśikhā madhupuṣpikā cakrāṅkitā kākajaṅghā kumārī dvitīyā vaijayantī apāmārgo bhṛṅgarajo lakṣmaṇā jātī vyāghraḥ pattrakaḥ cakramardaḥ kapileśvarā aśvatthaḥ sahaḥ palāśa udumbaraḥ plakṣaḥ śamī arko ro-hitako bilva ityevamādīni mūlaśaḥ pūrayitvā madhye mūlam̐ hemamayaṃ ca kuryātsaptadhānyasam̐ yuktam 5 teṣāṃ niṣiddhāni mūlāni vakṣyāmi . tilvako dhavo nimbaḥ śālmalī rājavṛkṣaḥ śleṣmantakaḥ sarvakaṇṭakivarjam 6 tatrābhi-ṣekaṃ kurvīta pituḥ śiśorjananyā devarasyākṛtyāsandyāmāsīnānām̐ saṃpātenābhi-ṣiñcati śiraso'dhyā mukhāt 7 śiro me śrīryaśa iti yathāliṅgamaṅgāni saṃmṛśati 8 snātānāmupariṣṭānnairṛtaṃ payasi sthālīpākam̐ śrapayitvā kāśma-ryamayaṃ paridhimidhmam̐ sruksruvam̐ saṃmṛjyāghārāvājyabhāgau hutvāsunvantamayajamāna-miti catasraḥ sthālīpākasya hutvā kayā śubhā savayasa iti pañcadaśājyā-hutīrjuhuyānmā nastoka iti yā te rudra śivā tanūriti pañca 9 agne rakṣā sīsena tantramiti dvābhyām̐ sviṣṭakṛte hutvā samāpte kṛṣṇā gauḥ kṛṣṇāśca nīlā hemamayaṃ mūlam̐ saptadhānyaṃ cācāryāya dadyādbrahmaṇe kṛṣṇo'naḍvānyathāśaktyā brāhmaṇebhyaḥ suvarṇaṃ dadyāt 10 brāhmaṇānbhojayetkṛsarapāyasānnamājyasam̐ yuktam 11 sarva m̐! śobhanaṃ kṣemamārogyam̐ sarvāśiṣaḥ saṃpadā sarvamaṅgalasaṃpadā ca 12 evaṃ nairṛtadevate garayoge ca vidhirmanunādiṣṭaḥ . śāntikarākṣe makarī śubhakarā dhanadhānya ṛddhikarī sarvakularakṣaṇī bhayaśokāpahāriṇī balabhāgye śubhakāreti 13 iti mānavasūtre mūlādijātaśāntividhiḥ 2 ### [2.4.13.4](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.4) atha yamalaśāntiḥ 1 asya yamalau putrau gāvau vaḍave vāyāyātām 2 sam̐ vatsare pūrṇe dvādaśavatsare vā dvādaśarātre vā sapta karṣāyānāharedaśvatthamudumbaram̐ vikaṅkataṃ nyagrodhaplakṣaśamīśamakapriyaṅgugaurasarṣapām̐ śca 3 yadi tānna vindeddhiraṇyasnānam̐ .. hiraṇyavarṇāḥ śucaya iti catasṛbhiścatuṣpāde bhadra pīṭhe prāṅmukhānupaveśya mṛnmayena śatadhāreṇa baijalam̐ sahasradhāramantardhāya yā oṣadhayaḥ samanyā yantītyanuvākābhyāṃ catasro vidhavāḥ snāpayeyuścatvāro vā brahmacāriṇaḥ 4 snātāvalaṃkṛtau dampatī pradakṣiṇamagniṃ pariṇayet 5 paścādagnerdarbheṣūpaviśya mārutasya sthālīpākasya priyavatībhyām̐ sapta kṛtvo'vadyañjuhoti 6 ṛṣabhaikā gāvo dakṣiṇā 7 purastādagneḥ sapta karṣūnkhātvā tāngandhodakena pūrayitvā jayaprabhṛtibhiścājyasya purastātsviṣṭakṛto hiraṇyagarbha ityaṣṭābhiḥ pratyṛcamati-krāmedaṣṭamīṃ japet 8 āhitāgneścodanena vidhinā vyākhyāsyāmaḥ 9 mārutaṃ trayodaśakapālaṃ nirvapet 10 tasya gaurdhenurdakṣiṇā 11 yadi tāṃ na vindetsukṣetram̐ susamṛddhaṃ dadyādyavakṣetraṃ tilakṣetram̐ vā 12 yadi tāni na vindellomavastratvaga-vachanno vāḍavāgniṃ praviśetsa etasyānugrahaḥ 13 iti yamalajātiśāntiḥ ### [2.4.13.5](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.5) athāta āśleṣāvidhim̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 prathame pāde mātṛnāśaścaturthe pitu-rvināśaḥ 2 tatra mūlavidhānoktauṣadhiśataṃ gṛhītvā tāmrapātre parivam̐ śapātre ni-dhāya taṇḍulānpariṣṭhāpya tasyopari hema niṣkapramāṇam̐ sarpamadhomukhaṃ pratiṣṭhāpya pañcagavyena snapanaṃ kṛtvā vastrayugmena veṣṭayedyajñopavītena sugandhaiḥ pañcavarṇa-puṣpairdhūpadīpairnānābhakṣabhojyopahāraistāmbūlādibhirnānāvidhaphalaiśca 3 namo astu sarpebhya iti suvarṇasarpaṃ pūjayet 4 tataścaturaḥ kumbhānpratiṣṭhāpya prathamaṃ ni-rjharodakenetarānapi saṃpūrya tatra prathame sapta mṛttikā dvitīye devadāru mustāṃ ca siddhārthotpalaharidrā guḍūcīcandanaṃ tṛtīye sarvauṣadhyaścaturthe sarvamidaṃ kṛtvā samudraṃ gacheti caturbhirmantrairabhimantr! ya gandhapuṣpādibhirarcayitvā śubhe'hni śubhanakṣatre śubha-lagne śubhavelāyām̐ yajamānaḥ śucirbhūtvāhate vāsasī paridhāya gandhādyaira-laṃkṛtamācāryaṃ namaskṛtyartvigbhiḥ saha puṇyāhavācanaṃ kṛtvā kalaśeṣu madhye sthaṇḍilaṃ kṛtvāgnaṃ pratiṣṭhāpya sthālīpākam̐ śrapayitvāghārāvājyabhāgābhyām̐ hutvā tataḥ sāvitr! yā savitre vayam̐ someti somāyā sunvantamayajamānamiti nirṛtaye sahasraśīrṣeti viṣṇave pṛthagaṣṭottaraśataṃ juhuyāt 5 namo astu sarpebhya iti samiccarutilājyairjūhuyāt 6 sviṣṭakṛtaṃ prāyaścittāhutīrhutvā pūrṇāhutim̐ hutvā-cāryaḥ śiśuṃ mātaraṃ pitaram̐ sarvauṣadhitilasarṣapasam̐ yuktamudakaṃ kalaśāduddhṛtya-rtvigbhiḥ saha caturbhiḥ kalaśairabhiṣiñcet 7 pūrvavaddakṣiṇeti śeṣo vyākhyātaḥ 8 iti mānavasūtre āśleṣāvidhiḥ ### [2.4.13.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.6) śaṃkara uvāca dantajanmani bālānām̐ lakṣaṇaṃ tannibodhaye . upari prathamam̐ yasya jāyante ca śiśordvijāḥ . dantairvā saha yasya syājjanma bhārgava sattama . mātaraṃ pitaraṃ cātha khādedātmānameva vā 1 tatra śāntiṃ pravakṣyāmi tāṃ me nigadataḥ śṛṇu . gajapṛṣṭhagataṃ bālaṃ naustham̐ vā sthāpayeddvijaḥ . tadabhāvena dharmajñaḥ kāñcane ca varāsane 2 ### [2.4.13.7](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.7) sarvauṣadhaiḥ sarvagandhaiḥ bījaiḥ puṣpaiḥ phalaistathā . pañcagavyena ratnaiśca patākābhiśca bhārgava . sthālīpākena dhātāraṃ pūjayettadanantaram 3 saptāhaṃ cātra kartavyaṃ tathā brāhmaṇabhojanam aṣṭame'hani viprāṇāṃ tathā deyā ca dakṣiṇā . kāñcanam̐ rajataṃ cātra bhuvamātmānameva ca 4 dantajanmani sāmānye śṛṇu snānamataḥ param 5 bhadrā sane niveśyainaṃ mṛdbhirmūlaiḥ phalaistathā . ### [2.4.13.8](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.8) sarvauṣadhaiḥ sabījaiśca sarvagandhaistathaiva ca . snāpayetpūjayam̐ ścātra vahnisomam̐ samīraṇam . prathamam̐ sthāpayettatra devadevaṃ ca keśavam 6 teṣāmeva tu juhuyādghṛtamagnau yathāvidhi . brāhmaṇānāṃ ca dātavyā tataḥ pūjā ca dakṣiṇā 7 bhāsantaṃ chattramūrdhānaṃ bījaiḥ susnāpayettataḥ . susnigdhairbālakānāṃ ca taiśca kāryaṃ prapūjanam 8 pūjyāścāvidhavā nāryo brāhmaṇāḥ suhṛdastathā 9 ### [2.4.13.9](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.9) iti viṣṇudharmoktā dantāptyatiśāntiḥ ### [2.4.13.10](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.10) akālaprasavā nāryaḥ kālātītaprajāstathā . amānuṣā abhaṇḍāśca ajātavyaṃjanāstathā . hīnāṅgā adhikāṅgāśca jāyante yadi vā striyaḥ . paśavaḥ pakṣiṇaścaiva tathaiva ca sarīsṛpāḥ . vināśaṃ tasya deśasya kulasya ca vinirdiśet 1 nirvāsayettānnṛpatiḥ svarāṣṭrātstriyaśca pūjyāśca tato dvijendrā ḥ! 2 phalādikairbrāhmaṇatarpaṇaṃ ca loke tataḥ śāntimupaiti prāptaḥ 3 iti prasavekṛtaśāntiḥ ### [2.4.13.11.6](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.11.6) athāto rudra japasya vidhānakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 uttarato grāmasya purastādvā śucau deśe nadīṣu devakhāteṣu taḍāge vā malāpakarṣaṇaṃ kṛtvā prāṇāyāmatrayaṃ kuryāt 2 rudra snānāṃ kurvīta 3 namaḥ śaṃbhave ceti snātvāsaṃkhyātā sahasrāṇīti daśabhirmārjanamuttīrya vastre ca paridhāyācamya rudraṃ nyasedyā te rudre ti śikhāyām̐ ye asminmahatyarṇava iti śirasya saṃkhyātā iti lalāṭe namo nīlakapardāyeti cakṣuṣornamaḥ śrutāya ca śrutasenāya ceti karṇayoravatatya dhanuṣṭvamiti mukhe namo nīlagrīvāyeti kaṇṭhe namastā āyudhāyānātatāyeti bāhvornamo girikebhya iti hṛdaye hiraṇyagarbha iti nābhyāṃ namo gaṇebhya iti puṣṭau namo mīḍhuṣṭarāya ceti kaṭyāmimā rudrā ya tavasa iti guhye mā no mahāntamityūrvorye pathāṃ pathirakṣaya iti pādayoradhyavocaditi kavacaṃ namo bilmine cetyupakavacaṃ pramuñca dhanvana ityastram 4 ya etāvanta iti digbandhaḥ 5 oṃ namo bhagavate rudrā yeti vinyaset oṃkāraṃ mūrdhni vinyasya nakāraṃ nāsike tathā . mokāraṃ tu lalāṭe vai bhakāraṃ mukhamadhyataḥ . gakāraṃ kaṇṭhadeśe tu vakāram̐ hṛdaye nyaset . tekāraṃ dakṣiṇe haste rukāram̐ vāmato nyaset . drā kāraṃ nābhimadhye tu yakāraṃ pādayostathā 6 ### [2.4.13.11.26](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.11.26) trātāramindraṃ prācīdigadhipataya indrā ya namaḥ .. tvaṃ no agna āgneyadigadhi-pataye'gnaye namaḥ .. sugaṃ nu panthāṃ dakṣiṇādigadhipataye yamāya namaḥ .. asunva-ntamayajamānaṃ nairṛtyadigadhipataye nirṝtaye namaḥ .. tattvā yāmi paścima-digadhipataye varuṇāya namaḥ .. ā no niyudbhirvāyavyadigadhipataye vāyave namaḥ .. tvam̐ soma kratubhirudagdigadhipataye kuberāya namaḥ .. tamīśānamīśāna-digadhipataya īśānāya namaḥ .. imā rudrā ya tavasa ūrdhvādigadhipataye brahmaṇe namaḥ .. syonā pṛthivyadhodigadhipataye'nantāya nama ityetaddiksaṃpuṭam 7 eva-mevātmani raudrī karaṇaṃ kṛtvā tvagasthigataiḥ pāpaiḥ pramucyate 8 anena vidhinā na grāme na strīsravaṇe na śrāddha āmantrite na paśusaṃnidhau yakṣarākṣasabhūta-pretapiśācayamadūtaśākinītaskarādyupaghātāḥ 9 sarve te jvalantaṃ paśyanti 10 ātmānam̐ rudra rūpaṃ dhyāyet 11 trinetraṃ pañcavaktraṃ daśabhujam̐ saumyam̐ sarvābharaṇabhūṣitaṃ nīlagrīvam̐ śaśāṅkacihnam̐ śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ nāgayajñopavītinam̐ vyāghraca-rmottarīyakaṃ kamaṇḍalvakṣasūtrahastamabhayapradaṃ triśūlahastaṃ pināvapāṇinam̐ vṛṣabha-skandhasamārūḍhamumādehārdhadhāriṇaṃ jvalantaṃ kapilajaṭaṃ jaṭāmukuṭasam̐ yuktam̐ śi-khāmuddyotakāriṇamamṛtenāplutam̐ hṛṣṭam̐ surāsurairnamaskṛtaṃ digdevataiḥ samāyuktaṃ nityaṃ ca śāśvatam̐ śivaṃ dhruvamakṣayamavyayam̐ sarvavyāpinirañjanamīśānam̐ rudra m̐! viśva-rūpiṇamevaṃ dhyātvā dvijaḥ samyaktato japamārabhet 12 suguptadeśe gocarma-mātre'sthansvanulipte vā liṅgapadmākṛtiṃ prakalpya prokṣya mā no mahāntamiti sthāpayednamaḥ śaṃbhave cetyarcayet 13 sadyavāmāghoratatpuruṣeśāneti rudra syā-vāhanam̐ .. sadyo jāta ityasya sadyojāta ṛṣirbrahmā devatā triṣṭupchandaḥ ham̐ savāhanaḥ paścimavaktraḥ pṛthivītattvaḥ brahmarūpāya hrāṃ paścimavaktrāvāhane viniyogaḥ sadyo jātaḥ paścimavaktrāya nama ā vāhayāmi .. vāmamadya savitarityasya vāmadeva ṛṣiḥ viṣṇurdevatā triṣṭupchando garuḍavāhana uttaravaktra āpastattvo viṣṇurūpāya hrīmuttaravaktrāvāhane viniyogo vāmamadya savitaruttaravaktrāya nama ā vāhayāmi .. aghorebhya ityasyāghora ṛṣī rudro devatā bṛhatīchando vṛṣabhavāhano dakṣiṇavaktrastejastattvo rudra rūpāya hrūṃ dakṣiṇavaktrāvāhane viniyogo aghorebhyo dakṣiṇavaktrāya nama ā vāhayāmi .. tatpuruṣāyetyasya tatpuruṣa ṛṣiḥ sūryo devatā gāyatrīchando'śvavāhanaḥ pūrvavaktro vāyustattvaḥ sūryarūpāya hraiṃ pūrvavaktrā-vāhane viniyogastatpuruṣāya pūrvavaktrāya nama a vāhayāmi .. tamī-śānamityasyeśāna ṛṣiḥ śabdo devatā bṛhatīchandaḥ kūrmavāhana ūrdhvavaktra ākāśatattvaḥ śvetarūpāya hraumūrdhvavaktrāvāhane viniyogastamīśānamūrdhva-vaktrāya nama ā vāhayāmi .. ā tvā vahantviti rudra gāyatrīmaṣṭau kṛtvaḥ prayuñjīta 14 rudraṃ dhyāyet 15 nīlakaṇṭhaṃ mahādevaṃ kailāsastham̐ sahomayā trinetramīśvaraṃ caiva dhyātvā siddhimavāpnuyāt 16 tato japamārabhednamaste rudra manyava iti prabhṛtibhiraṣṭābhiranuvākaiḥ 17 prathamānuvāke gāyatrī chandastisra-striṣṭubhastisraḥ paṅktayaḥ saptānuṣṭubho'ntyānuvāke prathamā bṛhatī dve triṣṭubhau dvādaśānuṣṭubho dve jagatyau 18 śeṣānāṃ nānāchandasām̐ rudrā nām̐ rudro devatāghora ṛṣiḥ 19 śatarudri yāyām̐ sam̐ hitāyām̐ sarvapāpakṣayārthe jape viniyogaḥ 20 namaste rudra manyava ityādiraṣṭānuvākāḥ 21 asaṃkhyātā sahasrāṇīti yathā-liṅgam̐ sthāpanaṃ dhyātvā namo astu rudre bhyo ye divītyam̐ sadaghne dhyāyednamo astu rudre bhyo ye antarikṣa iti nābhidaghne namo astu rudre bhyo ye pṛthivyāmiti jānudaghne dhyāyet 22 aghorebhya iti japitvā yaḥ patha iti visarjayet 23 apratirathaṃ japangṛhamāvrajet 24 tenodakenātmānamabhiṣiñcet 25 dvipadaścatuṣpadaśceta-nnityajapasya vidhānam 26 ### [2.4.13.11.1](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.11.1) iti mānavagṛhyapariśiṣṭe nityajapavidhānam 1 ### [2.4.13.12](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.12) naimittikasya punarvakṣyāmi 1 pūrvoktena vidhinā snātvā nyāsaṃ kṛtvā śaṅkha udakaṃ gṛhītvā yathālābhe pātre vā dūrvāpuṣpā ekodakamakṣatamīśānābhimukhaṃ prakṣipet 2 yamuddiśya japettasya caivameva dhīrekāvartaṃ dvirāvartaṃ trirāvarta m̐! saptā-varta m̐! yadyārogyārthamaṣṭāvartamekatrasthe trirāvartaṃ nitye naimittike'parimitam 3 yadi rudra ḥ! prajā abhiśāmayetottarapūrvasyāṃ diśi śatarudri yaṃ japam̐ ścaṅkramamāṇo japet 4 ekāhe japte rogapāpaiḥ pramucyeta 5 tr! yahajaptena brahmahatyādipāpaiḥ kuṣṭhādibhyaḥ pramucyeta 6 anena vidhinā na grāme na strīsravaṇe na śrāddha āmantrito na paśusaṃnidhau na pūrvāparām̐ rātrīṃ brahmacārī nāntyajadarśane na rajasvalādarśane na vyāyāmaṃ kurvīta 7 samāpteṣu yathākāmaṃ prārthayitvāghorebhya iti japitvā yaḥ patha iti visarjayet 8 tenodakena yajamānamabhiṣiñcet 9 apratirathaṃ japangṛhamāvartayet 10 brāhmaṇe yo japetsa sarvānkāmānavāpnuyāt 11 vidhihīne viparītam̐ syādbrāhmaṇasya yajamānasya ca 12 2 ### [2.4.13.13](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.13) śucisnāto jitendri yo labdhāśīrṛṣichandodevatāviniyogo nyāsapūrvakam̐ rudraṃ japet 1 aghora ṛṣī rudro devatā bṛhatī chandaḥ sarvakarmaṇi nyāse viniyoga ākhuṃ te rudra paśuṃ karomītyāntādanuvākasyeti hṛdayamidam̐ viṣṇurvicakrama ityāntādanuvākasyeti śiro brahmaṇaspata iti ṣaḍṛcaṃ brahma jajñānaṃ brahmā devānāmiti śikhāmapratirathamiti kavacamādityānāmavasā nūtaneneti dve ṣaḍṛcau cakṣuṣī śatarudri yamityastram 2 evaṃ nyāsamāvāhanavisarjanāntam 3 praṇamya japaṃ nivedayet 4 pālāśasamidha ājyaplutāstilāhutibhirnamaḥ śaṃbhave ceti tisṛbhiḥ ṣaḍdvādaśa vā juhuyāt 5 snānatarpaṇajapahomārcanarato yaḥ sam̐ vatsare japet sa daśāphalamāpnoti brahmaghno'tiviśudhyati . surāpaḥ suvarṇahartā goghno vā vṛṣalīpatiḥ . mucyate sarvapāpebhyo rudra lokaṃ sa gachati 6 rudra jāpīhataṃ dattamanantyāya kalpate 7 3 iti mānavagṛhyapariśiṣṭe rudra japavidhānam̐ samāptam ### [2.4.13.14](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.14) athātaḥ pravarādhyāyam̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 tadetadbrāhmaṇaṃ bhavatyārṣeyam̐ vṛṇīte bandhoreva naityatho saṃtatyā iti 2 ekam̐ vṛṇīte dvau vṛṇīte trīnvṛṇīte na caturo vṛṇīte na pañcātipravṛṇīte vā 3 ihaike manuvadityevaikārṣeyam̐ sārvavarṇikaṃ pradiśanti . kasyo hetoriti . mānavyo hi prajā iti 4 na devairna manu-ṣyairārṣeyam̐ vṛṇīta . ṛṣibhirevārṣeyam̐ vṛṇīte 5 yaḥ parārṣeyam̐ vṛṇīte param̐ yajñasyāśīrgachediti śrutirāvṛścyate vā eṣa oṣadhībhyaḥ paśubhyaḥ pitṛbhyo yaśca parapravarānpravṛṇīte 6 tadetadanyatra brāhmaṇakṣatriyābhyāmitarāsāṃ prajānāmuktaṃ bhavati 7 ita evordhvānadhvaryurvṛṇīte pūrvavadamutaścāmuto'rvāco hotā taddhita-vadāmantritavacca 8 bhṛgūnevāgre vyākhyāsyāmaḥ 9 jāmadagnyā 10 vātsyā ānuśātaki vaihati paila śaunakāyani jīvanti kāmbalodari vaihīnari vairohitya ḻekhyāyani vaiśāki vaiśvānara vairūpākṣi paukāśeraḻānāṃ pārṇili vṛkāśvakānāmuccairmanyu sāvarṇi vālmīkiśeralānām̐ vaiṣṭapureya pālākṣi taulakeśināma samṛtabhāgārtabhāga mārkaṇḍeya maṇḍu māṇḍavya vibhāṇḍaka māṇḍūkeyārvanānām̐ sphenamadbhūtī sthaulapiṇḍi śaiṣāpatya śārkarākṣa devamatīnā māyaṇārcāyanāhvāyana gāṅgāyana vaiśampāyana vāyavyāyanauduntyāyana saurayī dārbhi mālāyana śārṅgarava gālava cāṇūkeya vaikarṇiḥ śaunakarṇiḥ śauṇḍakarṇiḥ sāṃkṛtyaitiśāyanānām̐ yājñeya bhrāṣṭreya kṣmālā aṇḍa pārimaṇḍalāyanālundhiḥ krauṣṭi saudhakīnāṃ paiṅgalāyana sātyakāyana kaucahasti kovahnaṇḍi sāṃkhyamitra cāndra mitra cāndra masyānulomi kauṭilya śaunakāyani kām̐ sya śāradvata maudgalyo vādyāḻehreyi nimithi śākalyoṣṭrākṣi vākāyanyanumati jaihmyāśama śokajihvātmadamani vāṭāra kirāṇi mājānāti kāśakṛtsnauṣu srucato trāna vaihīkāri śaukrāyaṇāḥ śākṛṇiḥ śākaṭāyanā goṣṭhāyanā golāyanā ḍākavyāyanā ityeteṣāmavivāhaḥ 11 teṣāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava cyāvanāpnavānaurva jāmadagnyeti hotā jamadagnivadūrvavadapnavānavaccyavanava-dbhṛguvadityadhvaryuḥ 12 vaidā nimathitāsteṣāṃ pañcārṣeḥ pravaro bhavati . bhārgava cyāvanāpnavāna vaida naimathiteti hotā nimathitavadvidavadapnavānavaccyavanava-dbhṛguvadityadhvaryuḥ 13 āvadhyāyanā mauñjāyanāsteṣām̐ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava cyāvanāvadhyeti hotāvadhyavaccyavanavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 14 1 ### [2.4.13.15](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.15) atha jamadagnīnām 1 vidāḥ prācīnayogyāḥ pulastyā vaidabhṛtāḥ krauñcāyanābhaya-jātāstaugāyanā āvaṭāḥ śākarṇinā bhālvaśayo bhārgavā ityeteṣāmavivāhaḥ 2 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava cyāvanāpnavāneti hotā-pnavānavaccyavanavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 3 braudheyā mārgapathā grāmyāyaṇiratha naikasī āpastambirvibhīlli kārṇi kārdamirārṣṭiṣeṇa gardabha śātapathi ityete-ṣāmavivāhaḥ 4 teṣāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava cyāvanāpnavānā-rṣṭiṣeṇānūpeti hotānūpavadṛṣṭiṣeṇavadapnavānavaccyavanavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 5 āpiśāyanāḥ kāpiśāyanāḥ drau ṇāyanāḥ khālāyanāḥ avicakṣā maitreyā atha iya āmodāyanā āpiśalā ityeteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava vādhryaśva daivodāseti hotā divodāsavadvadhryaśvavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 7 vaitahavya yāska mādhūna mauka jīvantyāyano atha bhāgaleya bhāgavijñeya kauśāmbeya vṛkāśvaki mādāhi gaurikṣita dairghyacita vāleya pāñcadhanā pauṣṇāvatā ityeteṣāmavivāhaḥ 8 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava vaitahavya sāvedaseti hotā savedovadvītahavyavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 9 vatsapuro-dhasānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava vātsa paurodhaseti hotā puro-dhasavadvatsavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 10 vedaviśvajyotiṣāsteṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava veda viśvajyotiṣeti hotā viśvajyotiṣavadvedavadbhṛguvadi-tyadhvaryuḥ 11 pārthavainyānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . bhārgava vainya pārtheti hotā pṛthuvadvenavadbhṛguvadityadhvaryuḥ 12 gārtsamadāḥ śunakā 13 yajñavacā saukariḥ kārdamāyanā rājabādhavyāścaukṣāścorāḥ śrotriyāḥ pratyarā śunakā ityeteṣāma-vivāhaḥ 14 teṣāmekārṣeyaḥ pravaro bhavati . gārtsamadeti hotā gṛtsamada-vadityadhvaryuryadi vā dvyārṣeyo bhārgava gārtsamadeti hotā gṛtsamadavadbhṛgu-vadityadhvaryuḥ 15 2 ### [2.4.13.16](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.16) aṅgiraso vyākhyāsyāmaḥ 1 aucathyā gautamāḥ tauḍeyā abhijita voghāya naikākṣa rāhūgaṇyāḥ kṣairakaṭaikastamarāṇāṃ kairāti sāralopānām̐ karoti kāśapārīṇāṃ pauṣpiṇḍa bhāgala vaḍauḍavānāmupabindu mānthareṣāṇām̐ rauhiṇāyanā amalakā krolayimāḥ krauṃcāḥ kroṣṭā āruṇayaḥ pārthivā saudāmini kācākṣa kauralyā akṣa apādapakṣa vāsamūli vam̐ śamulmim̐ śapitṛ vāsapuṣpiḥ sauṣya saukṣmāyaṇa kauḍalyā ityeteṣāmavivāhaḥ 3 teṣāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavatyā-ṅgirasaucathya gautamauśija kākṣīvateti hotā kakṣīvadvaduśijavadgotamava-ducathyavadaṅgirovadityadhvaryuḥ 4 āyāsyānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgira-sāyāsya gautameti hotā gotamavadayāsyavadaṅgirovadityadhvaryuḥ 5 athā-treyāyaṇi mādhūkarṇi vālkali saupiṣṭyāgniveśyānām̐ śālāthala vārāha śauṅga kṛpaṇaparṇa prāvāhaṇeyānāṃ māślāya vyāyogichaṃdāta khārigrīvīṇāmaiṣumati śādya kāvakikāvikāyanānāṃ naitundi lira vaidhaṃkīnāṃ vaidhakīkayā carātaki mana-hālānāṃ sauvastambi taulvali pauṣuyāvaddiśīnām̐ śāla vāḻauha devamata harikarṇa drā ṅgava cauceya kaumudagandhi khāriṇādi rājastambi sāmastambi somastambi audameghi gāṇḍaki lauhitaki kāṇḍaka dhānā kulaka sātyamugri śaivayatha bhāradvāja ityeteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa bārhaspatya bhāradvājeti hotā bharadvājavadbṛhaspativadaṅgirovadityadhvaryuḥ 7 kāṇāyaṇāḥ kaivalayo'tha vatsatarāyaṇāḥ krauṇḍāyanā vārddhanayo'tho vām̐ śā-yanāśca ye bhrāṣṭrakṛdbhrāṣṭrabinduścaindrā li sāyakāyanaḥ kolī ca krīkā nī-sāṃtvakṛtsnāpurāvaṭa lāvaki bhālūvirupamarkaṭi protsaṅgiḥ śyāmāyana paiṅga-lāyana sāṃbharabhāmat ityeteṣāmavivāhaḥ 8 teṣāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa bārhaspatya bhāradvāja śainya gārgyeti hotā gargavacchinivadbharadvājavadbṛhaspati-vadaṅgirovadityadhvaryuḥ 9 tetirari kavibhūmo gargā ityeteṣāmavivāhaḥ 10 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa śainya gārgyeti hotā gargavacchinivada-ṅgirovadityadhvaryuḥ 11 3 ### [2.4.13.17](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.17) kapistaraḥ svastitaro bindurdaṇḍiḥ śaktiḥ patañjalirbhojava jrarudhuścaivadviśālī śītakiḥ arddhaṃ rājakeśo cauccuṭī śāṃśāpi kalaśīkaṇṭhaḥ kārīrayo vānyāyanā vāmadhyāyanāḥ kāpyāḥ kavaya ityeteṣāmavivāhaḥ 1 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasāmahīyaurukṣayeti hotorukṣayavadamahīyavadaṅgirovadityadhvaryuḥ 2 saṃkṛti pautimāṣi taṇḍi śambhuḥ śevapāyanānāṃ jānaki tetailvakādvyalā-tavyārṣabhi lāṃgaṃdhicārāyaṇī ityeteṣāmavivāhaḥ 3 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa sāṃkṛtya gaurivīteti hotā gaurivītivatsaṃkṛtivadaṅgiro-vadityadhvaryuḥ 4 haritaḥ kautsa śaṅkha darbha paiṅga bhaimagava mādra kāri gāṇakāri hāstidāsi lāveraṇi kālaśīte ityeteṣāmavivāhaḥ 5 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasāmbarīṣa yauvanāśveti hotā yuvanāśvavadambarīṣavadaṅgirovadi-tyadhvaryuḥ 6 ruruṃgākyāyanā ḍaśca tṛtīyaḥ śākaṭāyanaḥ caturtho gardabho nārī tataḥ prākāra sauvāra markaṭo ramaṇaḥ śaṇaḥ kaṇvā mārkaṭayo rāmaṇeyāḥ śāṇāyanā ityeteṣāmavivāhaḥ 7 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasājamīḍha kāṇveti hotā kaṇvavadajamīḍhavadaṅgirovadityadhvaryuḥ 8 atha vaiṣṇuvṛddhi śaṭhamarṣaṇa chatṛṇa potṛṇa gotṛṇa bādarāyaṇā ityeteṣāmavivāhaḥ 9 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa paurukutsa trāsadasyaveti hotā trasadasyuvatpurukutsavada-ṅgirovadityadhvaryuḥ 10 rathītarāṇāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa vairūpa pārṣadaśveti hotā pṛṣadaśvavadvirūpavadaṅgirovadityadhvaryuḥ 11 raṣābhagānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa vāmadevya gautameti hotā gotamavadvāmadevavadaṅgiro-vadityadhvaryuḥ 12 hiraṇyagarbha chatrakayo mudgalā ityeteṣāmavivāhaḥ 13 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa bhārmyaśva maudgalyeti hotā mudgalavadbhṛmyaśvava-daṅgirovadityadhvaryuḥ 14 ṛkṣabharadvājānāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa bārhaspatya bhāradvāja vāndana mātavacaseti hotā matavacovadvandavadbharadvāja-vadbṛhaspativadaṅgirovadityadhvaryuḥ 15 atha yānyetāni dvyāmuṣyāyaṇāni kulāni bhavanti yathaitacchauṅgaśaiśirayorbharadvājāḥ śauṅgāḥ katāḥ śaiśiraya ityete-ṣāmavivāhaḥ 16 teṣāṃ pañcārṣeyaḥ pravaro bhavatyāṅgirasa bārhaspatya bhāradvāja śauṅga śaiśireti hotā śiśiravacchuṅgavadbharadvājavadbṛhaspativadaṅgarovadityadhvaryuḥ 17 4 ### [2.4.13.18](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.18) viśvāmitrānvyākhyāsyāmaḥ 1 vaiśvāmitrā devarātāścaikita gālava vāratantavāḥ kuśikā vātaṇḍaśca śalaṅkā āśvāvatāyanāḥ śyāmāyanā yājñavalkyā jābā-lāḥ saindhavāyanā bābhravyā yaśca vārṣīya sāsityā atha sauśrutā audheprāḥ saurathāyaḥ kājāliyājaya ārjunākṣi pāryodari sumantu jaimini kharavākhali ityeteṣāmavivāhaḥ 2 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra daivarātaudaleti hotodalavaddevarātavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 3 devaśravasā devatarasā śraumata kāmakāyanā ityeteṣāmavivāhaḥ 4 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra daivaśravasa daivataraseti hotā devatarovaddevaśravovadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 5 trīṇyetāni raiṇavāni kulāni bhavanti kathyakā śvodūraṇa śvodūhayaśceye-tteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra kāthaka kāthyaketi hotā kathyakavatkāthavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 7 atha kamandaka dhanaṃjaya piḻakaṭa pārthiva bandhala pāṇinānāmityeteṣāmavivāhaḥ 8 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra mādhuchandasāghamarṣaṇeti hotāghamarṣaṇavanmadhuchando-vadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 9 ajā mādhuchandasā mārgamitrā ityeteṣāmavivāhaḥ 10 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra mādhuchandasājyeti hotā-javanmadhuchandovadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 11 āśmarathyāḥ kāmalāyatino bandhula kauśiketihotā ityeteṣāmavivāhaḥ 12 teṣāṃ dvyārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitrāṣṭaketi hotāṣṭakavādveśvāmitravadityadhvaryuḥ 13 pūraṇā vāri-dhāpayantā ityeteṣāmavivāhaḥ 14 teṣāṃ dvyārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra pauraṇeti hotā pūraṇavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 15 gāthino raiṇavāsteṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra gāthina raiṇaveti hotā reṇuvadgāthivadviśvāmitrava-dityadhvaryuḥ 16 hiraṇyaretasānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra hiraṇya retaseti hotā retasavaddhiraṇyavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 17 suvarṇaretasānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra sauvarṇa retaseti hotā retasavatsuvarṇava-dviśvāmitravadityadhvaryuḥ 18 kapotaretasānāṃ trārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra kāpota retaseti hotā retasavatkapotavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 19 ghṛtakauśi-kānāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra ghārta kauśiketi hotā kuśi-kavadghṛtavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 20 śāṭharamāṭharāṇāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra śāṭhara māṭhareti hotā maṭharavacchaṭharavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 21 atha sāhula māhula uhala kohala jaṃvila śāvila śātila phāhula yāmila yādadhi śādadhi ityeteṣāmavivāhaḥ 22 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvā-mitra sāhula māhuleti hotā māhulavatsāhulavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 23 athodumbarāyaṇiḥ śaiśira taikāyanti tārukṣyāyaṇi velāyana vedāyana maudāyana caudāyana gaṅgāyana kātyāyana kātyātkīla kārī lācakītyeteṣāmavivāhaḥ 24 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vaiśvāmitra kātyātkīleti hotātkīla-vatkatavadviśvāmitravadityadhvaryuḥ 25 5 ### [2.4.13.19](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.19) vasiṣṭhānvyākhyāsyāmaḥ 1 vasiṣṭhānāmekārṣeyaḥ pravaro bhavati ye'nya upa-manyuparāśarebhyaḥ kuṇḍinebhyaśca 2 vaidyāghrapadyā aupagavā vaigrayaḥ sāsā-malāyanāḥ kapiṣṭhalā auḍulomāśvalāyanā vaiṭārakā gopāyanā baudhāya-nāścūḍākavyāyanā atha vāhyākī jātūkarṇyā haritayo'tho vākurayaśca ye āyaḥsthūṇāḥ śucivṛkṣā laumāyanya bahmavādi bahmakṛdeya bahmavideya bahmavileyaḥ svastikaraḥ kāṇṭheviddhi maṇḍi cauli caulikā kālohalī saumanasāyaṇirāvaṇi cauli gauriśravasārjunākṣā ityeteṣāmavivāhaḥ 3 teṣā-mekārṣeyaḥ pravaro bhavati . vāsiṣṭheti hotā vasiṣṭhavadityadhvaryuḥ 4 upa-manyūnvyākhyāsyāmaḥ 5 śailālayo mahākarṇāḥ kauravyā atha traivarṇāḥ kapiñjalā dāvalaśikhī bhāgavittāyanāśca ye ḍokavyāyanā oṃpālakhī vāvālkalayaḥ śāntātapāḥ kārḍurirākatmāveyā atho lavayaśca ye yortha atha sachāgyāyana ālavyāyanā kaumārāyaṇāḥ kaulodakiraudgāhamānayaḥ evākari lākṣmaṇeyāḥ gāṇḍūlavoddhaki sāṃkhyāyanā aupamanyavāḥ kauṇḍodari kaidarbhi nāhaki bāhavi dhaumāvata mauñjāyana śaśakāyanā ityeteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vāsiṣṭhābharadvasavaindra pramadeti hotendra pramadavadābharadvasuvadvasiṣṭhavadityadhvaryuḥ 7 prārohayo vaikalayaḥ plākṣayaḥ kaumudādayaḥ . hāryaśvireṣāṃ pañcama ete raktāḥ parāśarāḥ .. kāṇḍūśayo vāhatayā jāṃjayo maimanāyanāḥ . gopālireṣāṃ pañcama ete nīlāḥ parāśarāḥ .. kārṣṇājināḥ kapiśroḍhāḥ kārkayaḥ śāntātapāḥ . puṣkarasādireṣāṃ pañcama ete kṛṣṇāḥ parāśarāḥ .. āviṣṭāyanā vārṣṇāyanā śmāmeya lokāyaśca . vaikṣireṣāṃ pañcama ete gaurāḥ parāśarāḥ .. khāllāyanā vārṣāyaṇi pūrṇayo bilvayūpayaḥ . nārṇireṣāṃ pañcama ete śuklāḥ parāśarāḥ .. ete trim̐ śatparāśarā ityeteṣāmavivāhaḥ 8 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vāsiṣṭha śāktya pārāśaryeti hotā parāśaravacchaktivadvasiṣṭhavadityadhvaryuḥ 9 aupa-svastiḥ svastayaścālohāyanāśca ye mādhyaṃdinā ākṣitayaḥ paippalādi divaṃkarṣī kuṇḍino mitrāvaruṇā ityeteṣāmavivāhaḥ 10 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . vāsiṣṭha kauṇḍinya maitrāvaruṇeti hotā mitrāvaruṇavatkuṇḍinavadvasiṣṭhava-dityadhvaryuḥ 11 6 ### [2.4.13.20](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.20) kaśyapānvyākhyāsyāmaḥ 1 āgrāyaṇāścāgrāyaṇā graivāyaṇā vṛṣagaṇā somabhūtā śonavyā mauṣakiritikāyanā audavrajirmāṭharaśca kaijāli atha lākṣmaṇayo vaidhakayaḥ ślokatyā yaśca bhaumani devatayā gomeyādā athotthāsvayaṃsvāpa dhūmrāyaṇāḥ subabhruścāthorṣyāyaṇā kārṣyāyaṇā svāroyaṇā ḍākavāyaṇāḥ śatrubhayo bhiryogādiḥ śarakāḥ kāṣṭāyaṇāḥ śākādaḥ śālihotrāścāyamājānanāthāḥ kuva-mimāḥ cakridāḥ dākṣapāṇayo mārīcayo māṣaśarāviragniśarmāyaṇaśca ye hāsti-dāsi yailamailitānyakṛti kauṣītakī saumiśrī kāṇḍā vāyani vāruṇi vaivarī śaivarayo jighāna hastikāśyapa paiṭhīnasa kaikaseya pratiṣeya sauśyavasamoya saryāgnā vasamopa dārbhaḥ pālaśāyinaḥ kaduka bhaikṣi ityeteṣāmavivāhaḥ 2 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . kāśyapāvatsāra naidhruveti hotā nidhruvavadavatsārava-tkaśyapavadityadhvaryuḥ 3 ānaṣṭayo bhāgurayaḥ śyenapo'thājāpālayaḥ śairīṣi-raudavāhī ca śairaṃghri aupaśavīyaḥ saumyakṛkoyuṣī kālāśi laukākṣa idaṃdha ityeteṣāmavivāhaḥ 4 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . kāvyapāvatsāra vāsiṣṭheti hotā vasiṣṭhavadavatsāravatkaśyapavadityadhvaryuḥ 5 śaṃbhujā jali-bhraśvobhau bhūpapurodha jalaṃdhara mujo mayūraḥ paryagoṣṭho gardabhīmukho hiraṇyavā-hurādityavarṇaḥ saudāmilubho śauśila gobhilo kuhalo vṛkakhaṇḍaścetyete gukuraṇṭayaḥ uttaraḥ śāntiketuścetyete devajātayaḥ vedāyana jāṅgharāyaṇa śatrūhāyana audameghāstṛṇavasta śaṇḍilo mahākā bhallakaśca vāyukīstārkalistetrṛcodvudi sauṣmiṇeyā ityeteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavati . kāśyapāsita daivaleti hotā śāṇḍilāsita daivaleti vā devalavadasitavatkaśyapavaditya-dhvaryurdevalavadasitavacchaṇḍilavaditi vā 7 7 ### [2.4.13.21](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.21) atrīnvyākhyāsyāmaḥ 1 kārmaryāyaṇi śaṃkilayaṃścādyo śākhārathayaśca ye āghrā-yaṇā vāmarathyā gopavanāstārṇabindava auddālakī śaunakarṇyatho vālūtapayaśca ye gauragrīviḥ kairandiśca caitrāyaṇāśca ye nākarṣyayaṃti pauriṃdyatho vatsāthapāśca ye gali chāgali bhāgali vāhudantyendre ya dauchāyātreyaḥ sauddhūtakī varṣāṇaki kṛṣṇa chandogītyeteṣāmavivāhaḥ 2 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyātreyārcanānasa śyā-vāśveti hotā śyāvāśvavadarcanānasavadatrivadityadhvaryuḥ 3 plākṣirdākṣi-rvyāliḥ paurṇaviraurṇavāpi śilaṃvino mauñjakeśī bhalandano vaijavāpi śirīṣaśca maiyaṇyo dūtiḥ saupuṣpiḥ sāmapuṣpiḥ somapuṣpiḥ hiraṇyapuṣpiścandri kardra ki kākaśīrṣi kākālaśītyeteṣāmavivāhaḥ 4 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyātreya gāviṣṭhira paurvātitheti hotā pūrvātithivadgaviṣṭhiravadatrivadityadhvaryuḥ 5 putrikāputrānvyākhyāsyāmaḥ 6 hāleyā vāleyā daubheyā śaubhreyā kaubhreyā vāmarathya gopavana viṣṭira putrikāputrā ityeteṣāmavivāhaḥ 7 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyātreya gāviṣṭhira pautriketi hotā putrikāvadgaviṣṭhiravadatrivaditya-dhvaryuḥ 8 8 ### [2.4.13.22](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.22) agastīnvyākhyāsyāmaḥ 1 kukūla upaka balakā lāṃvakāyana śālaṃkāyana dhāriṇi dhauraṇī saudhanvā saukṛtya kalmāṣadaṇḍirapauturauturāyaṇānām̐ śaurbhyāṃyanā govyādhilā śilādya śaivapathārbudānāmaidilamā evayāyadūtā---ityeteṣā-mavivāhaḥ 2 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya dārḍhacyutaidhmavāheti hātedhma-vāhavaddṛḍhacyutavadagastivadityadhvaryuḥ 3 akra śakra śukra jātye haimauda-kītyeteṣāmavivāhaḥ 4 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya māhendra māyobhuveti hotā mayobhuvavanmahendra vadagastivadityadhvaryuḥ 5 prācīnapravaṇāḥ kāyeyāḥ akra śukra śuddha ham̐ sa cāṣa bhāṣa haimavarca himodakāḥ ityeteṣāmavivāhaḥ 6 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya haimavarca haimodaketi hotā himodakavaddhimava-rcavadagastivadityadhvaryuḥ 7 akri cakri arci carci himodaki pāriṇakā ityeteṣāmavivāhaḥ 8 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya pināyaka pāriṇaketi hotā pāriṇakavatpināyakavadagastivadityadhvaryuḥ 9 naṃdi vimali dhimali mimītaki pināyaki sāyaki ityeteṣāmavivāhaḥ 10 teṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya pināyaka sāyaketi hotā sāyakavatpināyakavadagastiva-dityadhvaryuḥ 11 madhyamapūraṇāsteṣāṃ tr! yārṣeyaḥ pravaro bhavatyāgastya mādhyama pauraṇeti hotā pūraṇavanmadhyamavadagastivadityadhvaryuḥ 12 9 vyākhyātāḥ pravarāḥ . vaikṛtāni vyākhyāsyāmaḥ 1 atha dvitayyo brāhmaṇānām̐ samutpattayo bhavanti . teṣām̐ samutpattiṃ pratipattiṃ ca vyākhyāsyāmaḥ 2 yeṣāṃ puruṣataḥ prajotpattiravichinnā bhavati te sam̐ hitakulīnāḥ 3 ye sapta bhūyaḥ pañcapuruṣam̐ vā yoniśrutivṛttaśīlasaṃpannā ṛtavatāmṛtavantaste pitṛmantaḥ paitṛmatyārṣeyā bhavantyārtvijīnām 4 atha dattakakrītakakṛtimaputrikāputrāḥ paraparigraheṇa nānārṣeyā ye jātā dvyāmuṣyāyaṇā bhavanti yathaitacchauṅgaśaiśirīṇāṃ bharadvājau-dameghīnām̐ laukākṣīnāṃ ca yāni cānyānyevam̐ samutpattīni kulāni bhavanti . teṣāṃ tathaiva pravarāḥ syuḥ 5 dvipravarasaṃnipāte pūrvaḥ pravara utpādayituruttaraḥ parigrahītuḥ 6 api vā trayo'nye trayo'nye . tanna tathā kuryāttasmāttrīneva pañca vā pravṛṇīte 7 atha yadi pitṛvyeṇa jñātinaikārṣeyeṇa ye jātāḥ sam̐ hitakulīnāḥ teṣāṃ parigrahītureva bhavati 8 atha yadyeṣām̐ svāsu bhāryāsvapatyaṃ na syādri ktham̐ hareyuḥ piṇḍaṃ caibhyastripuruṣaṃ dadyuryadi syādubhābhyāmeva dadyurityācāryavacanam 9 dve kuryādekaśrāddhe kuryādvā pṛthaganudiśyaikapiṇḍe dvāvanukīrtayetparigrahītāraṃ cotpādayitāraṃ cā tṛtīyātpuruṣāt 10 ārṣeyasyāparijñānādeteṣāmeva pravarā-ṇāmādyaṃ pravaraṃ pravṛṇīte . paripraśnena vā yam̐ yasyopapannaṃ manyeta taṃ tasya kuryāt 11 purohitapravaro vā syādācāryapravaro vā rājanya . etenaiva tu pravareṇa vaiśyapravaro vyākhyātaḥ 12 yadi sārṣṭiṃ pravṛṇīte mānavaiḍa paurūravaseti hotā purūravovadiḍāvanmanuvadityadhvaryuḥ 13 sārṣṭiṃ pravṛṇīyuḥ --- 14 puro-hitapravarāveva rājanyavaiśyau syātām 15 dhanam̐ yaśasyamāyuṣyamṛṣīṇāṃ kīrtanam̐ śubham 16 divyam̐ varṣasahasramekaikasyarṣerātithyaṃ kṛtaṃ bhavati yaḥ prava-rādhyāyamadhīte 17 maithunagotrālābha ṛṣyantarāṇāmavirodhīti 18 eṣa mahāñśakuniḥ samāpto vedānāṃ mūlaṃ dharmasya cāgram̐ rudrai ḥ! samadhikam̐ vṛddham̐ vṛddhaiḥ 19 nāputrāya nāśiṣyāya nāsam̐ vatsaroṣitāya dadyāt 20 sarveṣāṃ paṅktipāvanānā-mupariṣṭādbhavati yaḥ pravarādhyāyamadhīte yaḥ pravarādhyāyamadhīta iti 21 10 iti maitrāyaṇīśākhāyāṃ pravarādhyāyaḥ samāptaḥ ### [2.4.13.23](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.23) athātaḥ śrāddhakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 agnimupasamādhāya nirmanthya cāsagotrā-nayugmānapradakṣiṇamāmantr! ya brāhmaṇānpūrvedyurye mātṛtaḥ pitṛtaśca daśapuruṣam̐ sama-nusthitā vidyātapobhyāṃ kalyāṇakarmaṇaḥ śucayaḥ śuklavāsaso'parāhṇe prācī-nāvavītikṛtamaṇḍaloparipacchaucānācāntānprāṅmukhānpitṝnudaṅmukhānviśvedevā-nbhojayet 2 arghyapātrāṇyupakalpayeddvau daive trīnpitr! ya ekaikamubhayatra vā 3 samanyā yantītyapa āsicya sumanasaścotpūya yavānprakṣipya viśvāndevā-nāvāhayiṣyāmītyuktvā brāhmaṇairanujñāto viśve devā ṛtāvṛdho viśve devāso asridha iti yavānpradakṣiṇaṃ prakiret 4 pavitre pāṇau pradāya hiraṇyavarṇāḥ śucaya ityuktvā viśve devā eṣa vo arghyaḥ .. pitṝnpitāmahānprapitāmahānāvā-hayiṣyāmītyuktva brāhmaṇairanujñāta uśantastvā havāmahe paretana pitaraḥ somyāsa iti tilānpradakṣiṇaṃ prakiret 5 pavitre pāṇau pradāya nāmagotre samuccārya mama pitareṣa te'rghyaḥ pitāmaha prapitāmaheti . gandhapuṣpadhūpadīpāchādanāntairarcayitvā ghṛtāktamannamādāya mekṣaṇapāṇiragnaukaraṇaṃ kariṣyāmītyuktvā brāhmaṇairanujñātaḥ somāya pitṛmate svadhā nama iti juhoti 6 yamāyāṅgirasvate pitṛmate svadhā nama iti dvitīyāmagnaye kavyavāhanāya svadhā nama ityasam̐ saktāndakṣiṇārdhapūrvārdhe tṛtīyām̐ hutvocchiṣṭaṃ brāhmaṇebhyaḥ pradāya śeṣaṃ piṇḍapitṛyajñavannidadhyāt 7 1 ### [2.4.13.24](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.24) api naḥ svakule bhūyādyo no dadyāttrayodaśīm . pāyasaṃ madhusarpirbhyā m̐! varṣāsu ca maghāsu ca 1 sauvarṇeṣu ca pātreṣu rājataudumbareṣu ca . dattamakṣayyatām̐ yāti khaḍgenāryakṛtena ca 2 payaḥ pṛthivyāmiti pāyasaṃ dadyānmadhu vātā ṛtāyata iti madhvāyurdeti ghṛtaṃ dadyāt 3 satyaṃ tvartena pariṣiñcāmīti pariṣicya tūṣṇī m̐! vā pṛthivī te pātramiti pātrābhimantraṇam 4 brāhmaṇāṅguṣṭhamādāya viṣṇo havyam̐ rakṣasveti viśvedevānviṣṇo kavyam̐ rakṣasveti pitṝnudakaṃ pāṇau pradāya oṃ bhūrbhuvaḥ svariti triruktvā madhu vātā ṛtāyata iti tr! yṛcaṃ prīyantāṃ pitaraḥ prīyantāṃ pitāmahāḥ prīyantāṃ prapitāmahā iti vāgyatastṛpyantvitīṣṭatamānyannāni dadyāt 5 triḥ sāvitrīmadhīte trī m̐! ścā-dito'nuvākān 6 atra pitaro mādayadhvaṃ prajāḥ sṛṣṭvām̐ ho'vayajyo śantastvā havāmahe'tra pitaro mādayadhvamityuktvā parāyanti 7 kṛṇuṣva pājā iti pañca sa te jānātyā no agne punantu mā pitara iti pitṝnaśnatsu japet 8 tṛptāḥ stha iti pṛchettṛptāḥ sma iti pratyāhuḥ 9 sakṛdācānteṣvagnidagdhā iti bhūmau vikiraṃ ninayet 10 agnidagdhāstu ye jīvā ye'pyadagdhāḥ kule mama . bhūmau dattena toyena tṛptā yāntu parāṃ gatim .. ityudakaṃ ninīya piṇḍapitṛyajñavatpiṇḍānnidadhyāt 11 athāgrabhūmimāsicya suprokṣitamastvityakṣayyamuttiṣṭhetyupotthāpya vāje vāja ityabhipravrajyā mā vājasyeti pradakṣiṇaṃ kuryādra jataṃ dadyātpūrṇapātram̐ vā 12 daśa pūrvāndaśāparānātmānaṃ caikavim̐ śakam . śrāddhakṛnmocayetpāpānmahato'pyenasaḥ pitṝn 13 śrāddhaṃ ca yo na dadyātpitṛbhyaśca kadācana . ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ 14 yadeva tarpayatyadbhiḥ pitṝñśrāddhe samāhitaḥ . tenaiva sarvamāpnoti pitṛyajñakriyāphalam .. pitṛyajñakriyāphalamiti 15 2 iti mānavaśrāddhakalpaḥ samāptaḥ ### [2.4.13.25](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.25) atha vṛddhiśrāddhakalpam̐ vyākhyāsyāmaḥ 1 atha cābhyudaye prāpte devatāsthāpanam̐ smṛtam . jātidharmakulāmnātam̐ lokānām̐ vṛddhikāraṇam 2 karmādiṣu ca sarveṣu mātaraḥ sagaṇādhipāḥ . pūjanīyāḥ prayatnena pūjitāḥ pūjayanti tāḥ 3 brahmāṇyādyāḥ smṛtāḥ sapta durgākṣetrādhipastathā . vṛddhauvṛddhau sadā pūjyāḥ paścānnāndīmukhānpitṝn 4 tisraḥ pūjyāḥ pituḥ pakṣe tisro mātāmahe tathā . ### [2.4.13.26](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.26) ityetā mātaraḥ proktā pitṛmātṛṣvasāṣṭamī 5 pratimāsu ca śrubhrāsu likhitvā vā paṭādiṣu . api vākṣatapuñjeṣu naivedyaiśca pṛthakpṛthak . kuḍyalagnām̐ vasordhārāṃ ghṛtenaiva tu kārayet . kārayetsapta vā pañca nātinīcāṃ ca nocchritām 6 āyuṣyāṇi ca śāntyarthaṃ japetatra samāhitaḥ . māṅgalyairgītavāditrairmātṝṇāṃ pūjanam̐ smṛtam 7 asakṛdyāni karmāṇi kriyerankarmakāribhiḥ . ### [2.4.13.27](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.27) pratiprayogaṃ naitāḥ syurmātaraḥ śrāddhameva ca 8 gaṇaśaḥ kriyamāṇeṣu mātṛbhyaḥ pūjanam̐ sakṛt . sakṛdeva bhavecchrāddham̐ homamantrāḥ pṛthakpṛthak 9 ataḥ paraṃ pravakṣyāmi viśeṣa iha yo bhavet 10 prātarāmantritānviprānyugmānubhayatastathā . upaveśya kuśāndadyādṛjunaiva hi pāṇinā 11 haritā yajñiyā darbhāḥ pītakāḥ pākayajñikāḥ . samūlāḥ pitṛdaivatyāḥ kalmāṣā vaiśvadevikāḥ . ### [2.4.13.28](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.28) dvādaśāṅgulapramāṇena pitṛtīrthena sam̐ skṛtāḥ 12 sadā paricaredbhaktyā pitṝnapyatra devavat 13 pitṛbhya iti datteṣu upaveśya kuśeṣu tān . gotranāmāni varjanti pitṛbhyo'rghyaṃ pradāpayet 14 nātrāpasavyakaraṇaṃ na pitr! yaṃ tīrthamiṣyate . pātrāṇāṃ pūraṇādīni devatīrthena kārayet 15 jyeṣṭhottarakarānyugmānkarāgrāgrapavitrakān . kṛtvārghya m̐! saṃpradātavyaṃ naikaikasyātra dīyate 16 ### [2.4.13.29](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.29) madhu madhviti yastatra trirjapo'śitumichatām . gāyatr! yanantaram̐ so'tra madhumantravivarjitaḥ 17 na cāśnatsu japedatra kadācitpitṛsam̐ hitām . anya eva japaḥ kāryo rākṣoghnaḥ suradevavat 18 saṃpannamiti tṛptāḥ stha praśnasthāne vidhīyate . susaṃpannamiti prokte śeṣamannaṃ nivedayet 19 brūyāttṛpteṣu saṃpannamiti tṛptāḥ stha pārvaṇe . vikiraṃ ca tathā dadyājjuhuyācca ṝcām̐ vinā 20 ### [2.4.13.30](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.30) asomapāśca ye devā yajñabhāgabahiṣkṛtāḥ . teṣāmannaṃ pradātavyam̐ vikiram̐ vaiśvadevikam 21 navāvarānbhojayedyugmānvṛddhiṣu pradakṣiṇamupacāro yavaistilārthānkurvanti 22 dadhyakṣatabadaramiśrānpiṇḍānnidadhyāt 23 nāndīmukhānpitṝnprīṇanti 24 nāndīmukhāḥ pitara iti kuryādāvāhanādikam . prīyantāmini ca brūyuḥ piṇḍānsvāheti nikṣipet 25 mātṛpūrvānpitṝnpūjya tato mātāmahām̐ stathā . mātāmahīstathā kecidyugmām̐ śca bhojayeddvijān 26 dvaudvāvabhyudaye piṇḍāvekaikasya pituḥpituḥ . ### [2.4.13.31](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.31) pārvaṇe piṇḍamekaikaṃ trayāṇāṃ ca pṛthakpṛthak 27 trayāṇāmudakaṃ kāryaṃ triṣu piṇḍaḥ pravartate . ūrdhvaṃ nāndīmukhaṃ proktaṃ nāmagotrāpaharakam 28 svapitṛbhyaḥ pitā dadyātsutasam̐ skārakarmasu . vivāhādau svapitṛbhyaḥ putro dadyātsadaiva hi 29 nāniṣṭvā tu pitṝñśrāddhe vaidikaṃ karma ārabhet . tebhyo'pi pūrvedyuḥ pūrvaṃ paścānnāndīmukhānpitṝn 30 ādhāne homayoścaiva vaiśvadeve tathaiva ca . ### [2.4.13.32](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.32) balikarmaṇi darśe ca paurṇamāse tathaiva ca . āgrāyaṇyāṃ pākayajñe vadantyevaṃ manīṣiṇaḥ . ekameva bhavecchrāddhameteṣu na pṛthakpṛthak 31 athāgrabhūmimāsicya suprokṣitamastviti śivā āpaḥ santviti yugmānevo-dakena ca saumanasyamastviti ca puṣpamakṣataṃ cāriṣṭaṃ cāstvityakṣatānpratipādayet 32 akṣayodakadānaṃ ca tvarghyadānavadiṣyate . ṣaṣṭhyaiva nityaṃ tatkuryānna caturthyā kadācana 33 prārthanāsu pratiprokte sarvāsveva dvijottamaiḥ yugmāneva svastivācya aṅguṣṭhāgragraham̐ sadā . ### [2.4.13.33](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.33) kṛtvā dhuryasya viprasya praṇamyānuvrajettataḥ 34 3 iti mānavasūtra ābhyudayikaśrāddham ### [2.4.13.34](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.34) atha pariśiṣṭam 1 sam̐ vatsaraḥ prajāpatistasya yadudagayanam̐ śuklo'haḥ pūrvāhṇa-staddevānāṃ madhyaṃdino manuṣyāṇāmaparāhṇastatpitṝṇāmatha yathobhayata ijyate 2 kuryādaharahaḥ śrāddhamannādyenodakena vā . payomūlaphalairvāpi pitṛbhyaḥ prītimāharet 3 aṣṭakāpārvaṇaśrāddhaṃ kṛṣṇapakṣo'yanadvayam . dra vyabrāhmaṇasaṃpattiḥ śrāddhakālāḥ prakīrtitāḥ 4 udvāhe putrajanane pitr! yeṣṭyām̐ saumike makhe . tīrthe brāhmaṇa āyāte ṣaḍete jīvataḥ pituḥ 5 anvaṣṭakyaṃ gayāprāptau satyām̐ yacca mṛte'hani . ### [2.4.13.35](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.35) mātuḥ śrāddham̐ sutaḥ kuryātpitaryapi ca jīvati 6 kanyāgate savitari yānyahāni ca ṣoḍaśa . kratubhistāni tulyāni . pitṝṇāṃ dattamakṣayam 7 pañcamīprabhṛtyaparapakṣasya . pañcamīṃ putrakāmaḥ ṣaṣṭhīṃ dhanakāmaḥ saptamīṃ paśukāmo-'ṣṭamīmārogyakāmo navamīṃ tejaskāmo daśamīmannādyakāma ekādaśīmṛddhikāmo dvādaśī m̐! vṛddhikāmastrayodaśīm̐ yaśaskāmaścaturdaśī m̐! śastrahatasyārogyakāmo-'māvāsyāyām̐ sarvakāmaḥ 8 tilaiḥ śrāddhaṃ puṣṭikāmaḥ kuryādapūpairṛddhikāmo ghṛtaguḍatilaistejaskāmaḥ svastikāmaḥ saubhāgyakāma ārogyakāmo vā paramānnakṛsarānnamāṣadadhiyavāgūbhiḥ sarvakāmaḥ 9 pūrvedyurāmantritairvipraiḥ pitaraḥ sam̐ viśanti vai . yajamānaśca tām̐ rātrim̐ vaseyurbrahmacāriṇaḥ 10 śrāddhaṃ dattvā ca bhuktvā ca adhvānam̐ yo'dhigachati . taṃ māsaṃ tasya pitaro bhuñjate pām̐ śubhojanāḥ 11 ### [2.4.13.36](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.36) śrāddhaṃ dattvā ca bhuktvā ca maithunam̐ yo'dhigachati . taṃ māsaṃ tasya pitaro bhuñjate retabhojanāḥ 12 śrāddhamadhvā bhavedaśvaḥ punarbhuṅkte tu vāyasaḥ . karmakṛjjāyate dāsaḥ strīgamyo grāmaśūkaraḥ 13 dvau daive trīnpitr! ya ekaikamubhayatra vā . bhojayetsusamṛddho'pi na prasajjeta vistaram 14 satkriyāṃ deśakālau ca dra vyaṃ brāhmaṇasaṃpadaḥ . pañcaitānvistaro hanti tasyānnehatu vistaram 15 ### [2.4.13.37](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.37) yatnena bhojayecchrāddhe bahvṛcam̐ vedapāragam . śākhāntagamathādhvaryuṃ chandogam̐ vā samāptigam 16 pañcāgnistrisuparṇaśca triṇāciketaḥ ṣaḍaṅgavit . brahmadeyānusaṃtāno jyeṣṭhasāmaga eva ca 17 mātāmahaṃ mātulaṃ ca svasrīyam̐ śvaśuraṃ gurum . dauhitram̐ viṭpatiṃ bandhumṛtvigyājyau ca bhojayet 18 yasya śrāddhe na bhuñjanti brahmaṇā vedapāragāḥ . akṛtaṃ tadbhavecchrāddhaṃ pitṝṇāṃ nopatiṣṭhati 19 ### [2.4.13.38](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.38) yasya śrāddhe na bhuñjante brāhmaṇāḥ svaśākhinaḥ . āsuraṃ tadbhavecchrāddhaṃ pitṝṇāṃ nopatiṣṭhati 20 vedārthavitpravaktā ca brahmacārī sadā sthitaḥ . śatāyuścaiva vijñeyā brāhmaṇāḥ paṅktipāvanāḥ 21 eṣāmanyatamo yasya bhuñjīta śrāddhamarcitaḥ . pitṝṇāṃ tasya tṛptiḥ syācchāśvatī sāptapauruṣī 22 tilā rakṣantu daiteyāndarbhā rakṣantu rākṣasān . tasmāddāneṣu dātavyā ātmano bhūtimichatā 23 4 ### [2.4.13.39](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.39) iti śrāddhapariśiṣṭam̐ samāptam ### [2.4.13.40](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13.40) Reference: Van Gelder, J.M., ed., The MŒnava êrautasªtra belonging to the MaitrŒyaö´ SaµhitŒ, Delhi: Sri Satguru Publications, 1985, vol. 2. ## Linked texts (8) - [Mānavaśrautasūtra](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.srauta.manava.11.2.6) — Sanskrit - [Karmapradīpa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.misc.parisista.karmapradipa.2.9) — Kātyāyana (Vājasaneyi sūtrakāra), Sanskrit - [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.6.3.139.7) — Sanskrit - [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.262.22) — Vyāsa, Sanskrit - [Baudhāyanadharmasūtra](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.dharma.baudhayana.4.4.9) — Baudhāyana, Sanskrit - [Vasiṣṭhadharmasūtra (ed. G. Bühler)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.dharma.vasistha*buhler.24.6) — Sanskrit - [Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.upasmrti.smrtisamuccaya.182.9) — Sanskrit - [Gadādharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.21.p74) — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit --- Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13](https://indike.org/pramana/in.jaina.post.vidhi.mantra.kalpah.2.4.13) · Pramāṇa