Pramāṇa · Search · About · API

Kalpah 2.6.22

Kalpaḥ 2.6.22

Language
Sanskrit

2.6.22.1

22.1
atha dvāviṃśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .
kāmyaiḥ paśubhiramāvāsyāṃ paurṇamāsīṃ vā sam̐sthāpya yajeta . te brāhmaṇavyākhyātāḥ .. 1 ..

2.6.22.2

teṣāṃ nirūḍhapaśubandhena kalpo vyākhyātaḥ ..2..

2.6.22.3

sarveṣvābhicārikeṣu śaramayaṃ bahirvaibhītaka idhmo lohitoṣṇīṣā lohitavasanā nivītā ṛtvijaḥ pracaranti ..3..

2.6.22.4

vāyavyam̐ śvetamālabheta bhūtikāma iti yathāsamāmnātam .. 4 ..

2.6.22.5

teṣāmāvāpikeṣu sthāneṣu yathādevatam̐ ṣar̤ṛco nidadhāti pīvo'nnām̐ rayivṛdhaḥ sumedhā iti . etāni yathārūpaṃ yathādevatamāmnātāni bhavanti.. 5 ..

2.6.22.6

malhā iti maṇilā ityarthaḥ .. 6 ..

2.6.22.7

viṣama ālabheteti viṣamaṃ devayajanamadhyavasyati paśuṃ vā viṣama ālabheta .. 7 ..

2.6.22.8

paryāriṇīti parihāsūrbhavati .. 8..

2.6.22.9

sphyo yūpa iti sphyākṛtiryūpa āgnyāgāriko vā ..9..

2.6.22.10

tvāṣṭraṃ baḍavamiti yaṃ pumām̐sam̐ santamārohanti .. 22.1.10 ..

2.6.22.11

apāṃ cauṣadhīnāṃ ca saṃdhāviti prāvṛṣi śaratpratipattau vā . api vā'pāṃ cauṣadhīnāṃ ca saṃdhau ..11..

2.6.22.12

viśākho yūpa iti yadūrdhvaṃ raśanāyāstadviśākhaṃ yadvoparyubhe śākhe aṣṭāśrī sacaṣāle syātām ..12..

2.6.22.13

ṛṣabhe goṣu jīrṇe yūnaḥ karṇamājapetpiśaṅgarūpastannasturīpamiti .. 13 ..

2.6.22.14

athainaṃ goṣvapisṛjatyetaṃ yuvānamiti .. 14 ..

2.6.22.14_1

jīrṇamālabhate .. 1 ..

2.6.22.15

prājāpatyamaindraṃ tvāṣṭraṃ vā mano mahimna ityupākaraṇe'nuvartayate .. 15..

2.6.22.16

tṛtīyayā vapāṃ juhoti. caturthyā haviḥ . pañcamyā sauviṣṭakṛtam .. 16 ..

2.6.22.17

āgneyamaṣṭākapālaṃ nirupyājāṃ vaśāmālabhate .. 17..

2.6.22.18

vāyavyamālabheta bhūtikāma ityuktāni daivatāni .. 18..

2.6.22.19

ajāṃ vaśāmālabhamāna ā vāyo bhūṣeti vāyavyāyopākaroti .. 19 ..

2.6.22.20

ākūtyai tvā kāmāya tveti paryagnau kriyamāṇe'pāvyāni juhoti .. 22.1.20 ..

2.6.22.21

tvaṃ turīyā vaśinī vaśā'sītyudrīcīṃ nīyamānāmanumantrayate .. 21 ..

2.6.22.22

ajā'si rayiṣṭheti nihanyamānām .. 22 ..

2.6.22.23

tantuṃ tanvanniti vapāṃ juhoti .. 23

2.6.22.24

anulbaṇaṃ vayateti haviḥ .. 24 ..

2.6.22.25

manaso havirasīti haviḥśeṣānyāśnanti .. 25 ..

2.6.22.26

sā vā eṣā trayāṇāmevāvaruddheti vijñāyate .. 26 ..

2.6.22.27

tasyai vā etasyā ekamevādevayajanaṃ yadālabdhāyāmabhro bhavati .. 27 ..

2.6.22.28

yadālabdhāyāmabhraḥ syādapsu vā praveśayetsarvāṃ vā prāśnīyāt .. 28 ..

2.6.22.29

jayābhyātānānrāṣṭrabhṛta iti brāhmaṇavyākhyātāḥ .. 29 ..

2.6.22.30

cittaṃ ca svāhā cittiśca svāheti jayāñjuhoti . cittāya svāhā cittaye svāheti vā .. 22.1.30 ..

2.6.22.31

agnirbhūtānāmadhipatiḥ sa mā'vatvityabhyātānānasminbrahmannasminkṣatra ityabhyātāneṣvanuṣajati . pitaraḥ pitāmahā iti prācīnāvītī juhotyupatiṣṭhate vartāṣāḍṛtadhāmeti rāṣṭrabhṛtaḥ . paryāyamanudrutya tasmai svāheti pūrvāmāhutiṃ juhoti . tābhyaḥ svāhetyuttarām .. 2 .. 31 ..

2.6.22.31_2

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśapraśne prathamaḥ paṭalaḥ .
22.2
atha dvāviṃśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
kāmyābhiriṣṭibhiramāvāsyāṃ paurṇamāsīṃ vā sam̐sthāpya yajeta | tā brāhmaṇavyākhyātāḥ ..1..

2.6.22.31_3

sadyaskālā upām̐śutantrā yathāprakṛti caikā dakṣiṇāḥ sāṃnāyyavatyastu dvyahakālāḥ..2..

2.6.22.31_4

samidhyamānavatīm̐ samiddhavatīṃ cāntareṇa pṛthupājavatyau dhāyye .. 3..

2.6.22.31_5

anupadāvājyabhāgau yatkāmeṣṭistatpravādau syātāṃ tadarthatvāttaddevatau prākṛtau vā'nādeśe prakṛtiḥ pratyetavyā tvāṃ citraśravastametyanuṣṭubhau saṃyājye ..4..

2.6.22.31_6

purastāllakṣmā puronuvākyopariṣṭāllakṣmā yājyaitadvā viparītam .. 5..

2.6.22.31_7

aindrāgnamekādaśakapālaṃ nirvapediti tāsāmubhā vāmindrāgnī iti catasro yājyānuvākyā dve pūrvāsāṃ tisṛṇāṃ dve uttarāsāmevamata urdhvaṃ karmātireke samaśaḥ prativibhajya pūrvā pūrvāsāmuttarottarāsāṃ mantrātireke'vaśiṣṭā vikalpārthā upahomā vā..6..

2.6.22.31_8

pauṣṇaṃ caruṃ nirvapedvayamu tvā pathaspata iti pūrvā puronuvākyottarā yājyaivamata ūrdhvaṃ pūrvayottarā pratiṣṭhā .. 7..

2.6.22.31_9

kṣaitrapatyaṃ caruṃ nirvapetkṣaitrapatyasya kṣetrasya patineti .. 8..

2.6.22.31_10

agnaye pathikṛte puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapediti pravṛttasya kālātinaye pravṛtte vaiśvānaryagne nayā''devānāmiti yājyānuvākye yadvāhiṣṭhamiti saṃyājye. anaḍvāndakṣiṇā . agnaye vratapataye puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet . tvamagne vratapā asīti yājyānuvākye .. 9..

2.6.22.31_11

agnaye rakṣoghne puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedyam̐ rakṣām̐si saceranniti . amāvāsyāyāṃ niśi pariśritya nirvapet . kṛṇuṣva pājaḥ prasitimiti pañcadaśa sāmidhenīranvāha nityayā paridadhāti . ayā te agne samidhā vidhemeti yājyānuvākye . pare saṃyājye .. 22.2.10 ..

2.6.22.31_12

agnaye rudravate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedabhicaranniti . śaramayaṃ barhirbaibhītaka idhmo lohitoṣṇīṣā lohitavasanā nivītā ṛtvijaḥ pracaranti . sarvāsvabhicaraṇikāsvevam .. 3.. tvamagne rudra iti yājyānuvākye .. 11 ..

2.6.22.31_13

(agnaye surabhimate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapedyasya gāvo vā puruṣā vā pramīyeranyo vā bibhīyādeṣā veti) . agnaye surabhimate'gnirhotā sādhvīmakardevavītimiti svayaṃ yajamāno yājyānuvākye kurvīta .. 12 ..

2.6.22.31_14

agnaye kṣāmavata iti tisraḥ kṣāmavatyastāsāmakrandadagniriti yājyānuvākye .. 13 ..

2.6.22.31_15

agnaye kāmāyetyaṣṭau . tāsāṃ tubhyaṃ tā aṅgirastametyānupūrveṇa yājyānuvākyāḥ .. 14 ..

2.6.22.31_16

annavate'nnādāyānnapataya ityetāsāmukṣānnāya vaśānnāya vadmā hīti yājyānuvākye .. 15 ..

2.6.22.31_17

agnaye pavamānāyeti trirhaviragna āyūm̐ṣi pavasa iti yājyānuvākyāḥ .. 16..

2.6.22.31_18

agnaye putravata iti dvihaviryastvā hṛdā kīriṇā yasmai tvamiti yājyānuvākyāḥ .. 17..

2.6.22.31_19

agnaye rasavate'jakṣīre carumityetāsāmagne raseneti yājyānuvākyāḥ .. 18 ..

2.6.22.31_20

vaiśvānaraṃ dvādaśakapālamiti trihaviḥ patanīyena karmaṇā kṛtenābhiśasyamānasya dvādaśa vaiśvānaryastāsāṃ vaiśvānaro na ūtyetyaṣṭau yājyānuvākyā dve dve tisṛṇāmava te heḍo varuṇeti vāruṇasya dadhikrāvṇo akāriṣamiti dadhikrāvṇaḥ .. 19 ..

2.6.22.31_21

udvāsaneṣṭāvāgneyasyāgnirmūrdhā bhuva iti yājyānuvākye .. 22.2.20 ..

2.6.22.31_22

vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapenmārutam̐ saptakapālaṃ grāmakāmaḥ .. 21 ..

2.6.22.31_23

āhavanīye vaiśvānaramadhiśrayati . gārhapatye mārutam .. 22 ..

2.6.22.31_24

alaṃkṛtya vaiśvānaramāsādayati . anūcyamānāsu sāmidhenīṣu māruto maruto yaddhava iti yājyānuvākye ..23..

2.6.22.31_25

ādityaṃ caruṃ saṃgrāmamupagrayāsyannityaditirna uruṣyatu mahīmū ṣu mātaramiti yājyānuvākye .. 24 ..

2.6.22.31_26

vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapedāyatanaṃ gatveti yatra yuyutsamānā bhavanti .. 25 ..

2.6.22.31_27

vaiśvānaraṃ dvādaśakapālaṃ nirvapetsanimeṣyanyayā rajjvottamāṃ gāmajettā bhrātṛvyāya prahiṇuyāditi bhrātṛvyamayīṃ vā'bhidadhyādgoṣṭhe vā nyaset ..4..26..

2.6.22.31_28

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .
22.3
atha dvāviṃśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ. .
aindraṃ caruṃ nirvapetpaśukāma ityetasyānuvākasyeṣṭīnāṃ yājyānuvākyā indraṃ vo viśvatasparītyeṣo'nuvākaḥ .. 1..

2.6.22.31_29

indrāyānvṛjava ityanvaha māsā iti .. 2 ..

2.6.22.31_30

indrāṇyai caruṃ nirvapedyasya senā'sam̐śiteva syādadhṛtevetyartho balbajānidhma upasaṃnahya sahedhmenābhyādadhyāduttamā dhāyyā . revatī puronuvākyā bhavati śakvarī yājyā proṣvasmai purorathamiti .. 3 ..

2.6.22.31_31

āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālaṃ nirvapedabhicarantsarasvatyājyabhāgetyājyahavirityatho bārhaspatyaścaruriti trirhavirdve dve puronuvākye kuryāt . agnāviṣṇū sajoṣasā''gnāviṣṇū ityāgnāvaiṣṇavaṃ syāt . pra ṇo devyā no divaḥ pāvīravī kanyeti sārasvatasya . bṛhaspate juṣasva na iti bārhaspatyasya .. 4 ..

2.6.22.31_32

etayaiva yajetābhicaryamāṇa āgnāvaiṣṇavo'yaṃ yajño nopanamedāgnāvaiṣṇavo ghṛte caruścakṣuṣkāmasyāgnāviṣṇū agnāviṣṇū ityeva yājyānuvākye .. 5 ..

2.6.22.31_33

maitrāvaruṇamekakapālaṃ nirvapedā no mitrāvaruṇeti maitrāvaruṇasya .. 6..

2.6.22.31_34

tiṣyāpūrṇamāse somāraudro brahmavarcasakāmasya pariśrite yājayanti . śvetāyai śvetavatsāyai dugdhaṃ mathitamājyaṃ bhavati . ājyaṃ prokṣaṇamājyena mārjayante tūṣṇīkena . prokṣaṇamārjane . mānavī ṛcau dhāyye kuryāt . makṣū devavata ityetāsāṃ dve. pañca somāraudrīyaṃ somārudreti sarvāsāṃ yājyānuvākye .. 7..

2.6.22.31_35

yadi bibhīyādduścarmā bhaviṣyāmīti somāpauṣṇaṃ caruṃ nirvapetsomāpūṣaṇā imau devāviti yājyānuvākye .. 8 ..

2.6.22.31_36

somāraudre jyogāmayāvinaḥ .. 5 .. hotā'naḍvāhaṃ dakṣiṇāṃ dadāti . somāraudraṃ caruṃ nirvapedyaḥ kāmayeta sve'smā āyatane bhrātṛvyaṃ janayeyamiti bhrātṛvyakṣetre yajeta . vediṃ parigṛhya dakṣiṇamardhamuddhṛtya tadevārdhena barhiṣastṛṇīyādardhamidhmasyābhyādadhyāt .. 9..

2.6.22.31_37

aindramekādaśakapālaṃ nirvapenmārutam̐ saptakapālaṃ grāmakāmaḥ .. 22.3.10..

2.6.22.31_38

āhavanīya aindramadhiśrayati . gārhapatye mārutam .. 11 ..

2.6.22.31_39

alaṃkṛtyaindramāsādayati anūcyamānāsu sāmidhenīṣu mārutam .. 12 ..

2.6.22.31_40

indraṃ vo viśvatasparīndraṃ naro maruto yaddhavaṃ iti yājyānuvākyāḥ ..13..

2.6.22.31_41

etāmeva nirvapedyaḥ kāmayeta kṣattrāya ca viśe ca samadaṃ dadhyāmityaindrasyāvadyanbrūyādindrāyānubrūhītyaindrī puronuvākyā''śrāvya brūyānmaruto yajeti mārutī yājyā mārutasyāvadyanbrūyānmarudbhyo'nubrūhīti mārutī puronuvākyā''śrāvya brūyādindraṃ yajeti aindrī yājyā .. 14 ..

2.6.22.31_42

etāmeva nirpedyaḥ kāmayeta kalperanniti yathādevatamavadāya yathādevataṃ yajeta .. 15..

2.6.22.31_43

èndramekādaśakapālaṃ nirpedvaiśvadevaṃ dvādaśakapālaṃ grāmakāma iti .. 16..

2.6.22.31_44

aindrasya pūrvamavadānamavadāya vaiśvadevasyāvadyedupariṣṭāduttaramaindrasyendrāya viśvebhyo devebhyo'nubrūhīndraṃ viśvāndevānyajati saṃpreṣyati bhareṣvindramiti yājyānuvākye .. 17 ..

2.6.22.31_45

upādhāyyapūrvayaṃ vāso dakṣiṇā .. 18 ..

2.6.22.31_46

(dviguṇānsaṃjñānyāṃ saṃgacchadhvaṃ samāno mantraḥ samānī vaḥ saṃjñānaṃ naḥ saṃjñānaṃ me iti pañca homāṣṭīkāḥ. atra dhūnutha dyāṃ pravepayanti parvatānityupahomau) ṭīkājī ( dviguṇaṃ jī) tu prayāṇe citrāntamityekeṣāṃ mārutasya priyā vo nāma huve turāṇāmiti .. 19..

2.6.22.31_47

saṃjñānye samavadāya pracaredagnaye vasumate somāya rudravata indrāya marutvate varuṇāyā''dityavate'nubrūhyagniṃ vasumantam̐ somam̐ rudravantamindraṃ marutvantaṃ varuṇamādityavantaṃ yajeti saṃpreṣyati . āgniḥ prathamo vasubhiriti yājyānuvākye . nānā vā pracaryāḥ samānī yājyānuvākye uttare saṃyājye..6..22.3.20..

2.6.22.31_48

ādityebhyo bhuvadvadbhyaścarumiti yajño devānāṃ pratyetīti yājyānuvākye .. 21..

2.6.22.31_49

avaruddho vā'varudhyamāno vā'bhyathārayadvatīṃ nirupyā''ste yāvadenaṃ nāparundhyurdhāsyanva ādityāsa iti yājyānuvākye .. 22 ..

2.6.22.31_50

aparudhyamāno'dite'numanyasveti .. 23 ..

2.6.22.31_51

aparoddhuḥ padyādāya gacchati .. 24 ..

2.6.22.31_52

yāṃ janatāṃ gacchedyastatra mukhyapravādo bhavati .. 25..

2.6.22.31_53

tasya gṛhādvrīhīnāharecchuklām̐śca kṛṣṇām̐śca . vicinuyādye śuklāḥ syustamādityaṃ caruṃ nirvapet .. 26 ..

2.6.22.31_54

ye kṛṣṇāstānkṛṣṇājina upanahya prajñātānnidhāyopapreta marutaḥ sudānava enā viśpatinā'bhyamum̐ rājānamiti yajamānamabhyeti satyā''śīriti padaikadeśaṃ yajamānasyottare vāsasi nivapatīha mana ityurasi śeṣaṃ tyānnu kṣatriyāniti yājyānuvākye .. 27..

2.6.22.31_55

yadi nāvagacchedimamahamādityebhyo bhāgaṃ nirvapāmyamuṣmādamuṣyai viśo'vagantorityaparoddhurnāma gṛhṇāti tasyaiva viśaḥ .. 28 ..

2.6.22.31_56

yadi nāvagacchedāśvatthānmayūkhāntsapta madhyameṣāyāmupahanyādidamahamādityānbadhnāmīti trīnprācaścatura udīcaḥ .. 29 ..
yadi nāvagacchedetamevā''dityaṃ caruṃ nirvapedidhme'pi mayūkhānsaṃnahyedanavagataḥ .. 22.3.30 ..

2.6.22.31_57

kṛṣṇānāṃ vāruṇaṃ caruṃ nirvapati . anavagato vā''dityaṃ nirupya vāruṇaṃ nirvapedimaṃ me varuṇa tattvā yāmīti yājyānuvākye . tvaṃ no agna iti saṃyājye .. 31 .. .

2.6.22.31_58

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
22.4
atha dvāviṃśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
prājāpatyām̐ śatakṛṣṇalāṃ nirvapedāyuṣkāmaḥ..1..

2.6.22.31_59

śatam̐ hiraṇyakṛṣṇalāni kākiṇyā māṣeṇa vā saṃmitāni . auṣadhakalpo yatprāgavahananāttatkṛtvā pavitrāntarhita ājya āvapati. dha(gha)rmamātraṃ śrapaṇam . pracaraṇakāle'ṣṭau devatāyā avadyati . catvāri sviṣṭakṛti . dve prāśitre'ṣṭāviḍāyām . caturdhākaraṇakāle sarvāṇi prāśitre samopyaikadhā brahmaṇa upaharati . tāni brahmā bhakṣayati . bhakṣāya nayatītareṣām .. 2..

2.6.22.31_60

sauryaṃ caruṃ nirvapedadhastādupariṣṭācca rukmābhyāṃ parigṛhyā''sādayati . tasya prayāje prayāje kṛṣṇalaṃ juhoti . apohya rukmau caruṇā pracarati. udu tyaṃ citramiti yājyānuvākye . etāveva rukmau dakṣiṇā ..3..

2.6.22.31_61

āgneyamaṣṭākapālaṃ nirvapediti trihaviḥ sa pratnavaditi yājyānuvākyāḥ .. 4..

2.6.22.31_62

somendram̐ śyāmākaṃ caruṃ nirvapetsomavāminaḥ somātipavitasyardūdareṇā''pāntamiti yājyānuvākye .. 5..

2.6.22.31_63

agnaye dātra iti trirhavisteṣāṃ prājāpatyaṃ saṃsṛṣṭahavistṛtīyam . dadhi madhu ghṛtamāpo dhānā iti dadhi madhu ghṛtamāpastaṇḍulā ityeteṣāmājyavikāro madhūdake sam̐sṛṣṭe mukhye svādharmyabhūyastvādājyavikāro balīyānagne dā dāśuṣe rayimityāgneyasya.
mā no mardhīrā tū bharetyaindrasya . ghṛtaṃ na pūtamubhe iti prājāpatyasya .. 6..

2.6.22.31_64

jñavibhraṣṭasyā''gneyādīni trīṇyupakramyāśaknuvanyajñavibhraṣṭaḥ. āgneyasya ca saumyasya caindre samāśleṣayediti sam̐hitāni havīm̐ṣyadhiśrayatītyarthaḥ . lepau vā'sminsamāśleṣayet . sapatnavaditi yājyānuvākyāḥ .. 7 ..

2.6.22.31_65

dvāvagnīṣomīyau . nānātantrāvagnīṣomā savedaseti yājyānuvākyāḥ .. 8..

2.6.22.31_66

somāya vājine śyāmākasyā''pyāyasva saṃ ta iti .. 9 ..

2.6.22.31_67

brāhmaṇaspatyasya gaṇānāṃ tvā gaṇapatim̐ havāmaha iti .. 22.4.10..

2.6.22.31_68

tāṃ yaḥ kāmayeta brahmanviśaṃ vināśayeyamiti ..8..

2.6.22.31_69

sarvaṃ brāhmaṇaspatyaṃ bhavati . maruto yaddhava iti yājyānuvākye .. 11..

2.6.22.31_70

aryamṇe caruṃ nirvapetsuvargakāmo'ryamā''yāti ye te iti .. 12 ..

2.6.22.31_71

yo rājanya ānujāvaraḥ syāttasmā etamaindramānuṣūkamekāśadaśakapālaṃ nirvapadaindrasyānuṣūkasya budhnādagramiti ..13..

2.6.22.31_72

(yo brāhmaṇānujāvaraḥ syāttasmā etaṃ bārhaspatyamānuṣūkaṃ caraṃ nirvapet . ) bārhaspatyasya pra yo jajña iti .. 14 ..

2.6.22.31_73

pāpayakṣmagṛhītasyā''dityaścaruramāvāsyāyāṃ aśvo japo yamādityā iti yājyānuvākye .. 15 ..

2.6.22.31_74

tridhātuṃ nirvapedindrāya rājña ityekādaśasūttāneṣu kapāleṣvadhiśrayati paritapanāntaṃ kṛtvā tasminnuttaraṃ jyāyām̐samadhiśrayati . yathāśṛtānalaṃkṛtya sādayati . pracaraṇakāle madhyātprathamāṃ devatāṃ yajati . dakṣiṇārdhāddvitīyāmuttarārdhāttṛtīyām̐ sarveṣāmabhigamayannavadyati . acchaṃbaṭkāraṃ yāvatā hi na prāpnuyāttāvatā ca vaṣaṭ kuryāt . prācyāṃ diśi tvamindrā'(ndo')si rājeti tisra ṛco vyatyāsamanvāha . prathamāmanūcya madhyamayā yajeta . madhyamāmanūcyottamayā yajeta . uttamāmanūcya prathamayā yajeta . evaṃ sarvā anuvākyāḥ sarvā yājyā bhavanti .. 16 ..

2.6.22.31_75

sarvapṛṣṭhāṃ nirvapedindrāya rāthaṃtarāyeti dvādaśasūttāneṣu kapāleṣvadhiśrayati . pracaraṇakāle pūrvārdhātprathamāṃ devatāṃ yajati . evamitarāḥ pradakṣiṇaṃ samantaṃ paryavadyatīti vijñāyate . abhi tvā śūra nonuma iti ṣaḍṛco vyatyāsamanvāha vijñāyate ca na bṛhatyā vaṣaṭ kuryādyadbṛhatyā vaṣaṭ kuryādantaṃ chandām̐si gamayedanuvākyāyāścatvāryakṣarāṇi na yājyāyāmadhyūhya yajatyanuṣṭubhaṃ ca vā etatpaṅktiṃ ca saṃpādayanti manyāmahe .. 9.. indrāya rāthaṃtarāyānubrūhītyukte abhi tvā śūra nonumo'dugdhā iva dhenavaḥ . īśānamasya jagataḥ suvardṛśamīśānamomityanūcyendra tasthuṣastvāmiddhi havāmahe iti yajatīndrāya bārhatāyānubrūhītyukte tvāmiddhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ . tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhomityanūcya svarvato'bhi tvā śūra nonuma iti yajati . indrāya vairūpāyānubrūhītyukte yadyāva ityanūcya pibā somāmiti yajati . indrāya vairājāyānubrūhītyukte pibā somamityanūcya yadyāva iti yajati . indrāya śākvarāyā nubrūhītyukte revatīrna ityanūcya proṣvasmai purorathamiti yajati . indrāya raivatāyānubrūhītyukte proṣvasmai purorathamiti( tyanūcya ) revatīrna iti yajati . aśvarṣabho vṛṣṇivastaḥ sā dakṣiṇā.. 17..

2.6.22.31_76

vṛṣatvāyaitayaiva yajetābhiśasyamānaḥ.. 18..

2.6.22.31_77

cakṣuṣkāmasyā''gneyādīni trīṇyudagne śucayastava vi jyotiṣodu tyaṃ citramiti yājyānuvākyā: . samānī āgneyābhyāṃ caturdhākaraṇakāle sauryāntrīnpiṇḍānkṛtvodu tyaṃ jātavedasam̐ sapta tvā harito rathe citraṃ devānāmiti pratimantraṃ piṇḍānyajamānāya prayacchati . tānyajamānaḥ prāśnāti .. 19..

2.6.22.31_78

vaiśvadevīm̐ sāṃgrahaṇīṃ nirvapedgrāmakāma iti . pṛṣatyāḥ pṛṣadvatsāyai dugdhe vatsāyai caruṃ ghṛta ityekeṣām . dhruvo'si dhruvo'ham̐ sajāteṣu bhūyāsamiti paridhīnparidadhāti . viśve devā viśve devā iti yājyānuvākye . āmanamasyāmanasya devā ityāmane tisa āhutīrjuhoti . aprakṛtānāmanirdiṣṭakālānāṃ karmaṇāṃ pradhānānantaryamityātreyaḥ . antamāgantūnīti bādarāyaṇaḥ .. 10 .. 22.4.20 .. 4 ..

2.6.22.31_79

iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśisūtre dvāviṃśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .
22.5
atha dvāviṃśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .
yo jyogāmayāvī syādyo vā kāmayeta sarvamāyuriti . tasmā etāmiṣṭiṃ nirvapet . āgneyādīni pañca pātrasam̐sādanakāle khādiraṃ catuḥsraktipātraṃ prayunakti . sauvarṇaṃ ca pravṛttaṃ śatamānasya kṛtam . atho khalu yāvatīḥ samā eṣyanmanyeta tāvanmānam̐ syāditi vijñāyate .. 1..

2.6.22.31_80

yannavamaittannavanītamabhavadityājyamavekṣyā''jyagrahaṇakāle tūṣṇīmāditaḥ khādire caturgṛhītaṃ gṛhītvā'thetarāsu gṛhṇāti . sādanakāla uttareṇa dhruvām̐ sādayati . tasminpravṛttamavadadhāti . āyuṣṭa āyurdā agna āpyāyasva saṃ te'va te heḍa uduttamaṃ pra ṇo devyā no divo'gnāviṣṇū agnāviṣṇū iti yājyānuvākyāḥ..2..

2.6.22.31_81

aśvinoḥ prāṇo'sīti catura upahomāñjuhoti ..3..
yatkhādira ājyaṃ tadagreṇā''havanīyaṃ paryāhṛtya dakṣiṇenā''havanīyamantarvedi nidadhāti .. 4 ..

2.6.22.31_82

tadyajamāno'vekṣate ghṛtasya dhārāmamṛtasya panthāmiti ..5..

2.6.22.31_83

athāsya brahmā dakṣiṇaṃ hastaṃ gṛhṇāti . brahmaṇa itara ṛtvijo hastamanvārabhya yajamānaṃ paryāhuḥ pāvamānena tvā stomeneti .. 6..

2.6.22.31_84

athaitadyajamāno hiraṇyādghṛtaṃ niṣpibatīmamagna āyuṣe varcase kṛdhīti niṣpibantamabhimantrayate .. 7..

2.6.22.31_85

uddhṛtya pravṛttaṃ prakṣālya dakṣiṇe karṇe yajamānaḥ pradakṣiṇamābadhnāti . āyurasi viśvāyurasīti .. 8..

2.6.22.31_86

athāsyādhvaryurdakṣiṇam̐ hastam̐ sāṅguṣṭhaṃ gṛhṇātyagnirāyuṣmāniti ṣaḍbhiḥ paryāyaiḥ .. 9..

2.6.22.31_87

sviṣṭakṛtprabhṛti .. 11.. siddham̐ saṃtiṣṭhate .. 22.5.10 ..

2.6.22.31_88

ṛtvijo'śvapratigrahe vāruṇī. yāvato'śvānpratigṛhṇīyāttāvato vāruṇāṃścatuṣkapālānnirvapedekamatiriktamimaṃ me varuṇa tattvā yāmīti yājyānuvākye .. 11 ..

2.6.22.31_89

yadyaparaṃ pratigrāhī syātsauryamekakapālaṃ nirvapet . udu tyaṃ citramiti yājyānuvākye .. 12 ..

2.6.22.31_90

apo'vabhṛthamavaiti sāmavarjamanūyājāntam . imaṃ me varuṇa tattvā yāmīti yājyānuvākye .. 13 ..

2.6.22.31_91

aponaptrīyaṃ caruṃ punaretya nirvapedapāṃnapātsamanyā yantīti yājyānuvākye .. 14 ..
pāpmagṛhītasyaindrāvaruṇamekakapālaṃ nirvapet .. 15 ..
aindrāvaruṇīṃ payasyāntaṃ payasyāyāmavadhāya pracchādyā''sādayati ..16..

2.6.22.31_92

athāsmātpayasyāṃ pratidiśaṃ vyūhati yā vāmindrāvaruṇā yatavyā tanūrityetaireva punaḥ samūhatyamuktamiti mantrāntsaṃnamati ..17 ..
indrāvaruṇā yuvamadhvarāya, ā no mitrāvaruṇā pra bāhavā iti yājyānuvākye .. 18 ..

2.6.22.31_93

yo vāmindrāvaruṇāviti payasyāyā upahomāḥ ..19..

2.6.22.31_94

agnaye pravata iti trihaviḥ praprāyamagniriti yājyānuvākyāḥ .. 22.5.20
indrāyām̐homuca iti trīṇyam̐homuce viveṣa yanmā vi na indrendra kṣattramindriyāṇi śatakrato'nu te dāyīti yājyānuvākyāḥ .. 21..

2.6.22.31_95

agnaye saṃvargāya puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet . tam̐ śṛtamāsannametena yajuṣā'bhimṛśedojo'si saho'sīti . yukṣvā hi devahūtamāniti pañcadaśa sāmidhenīranvāha nityayā paridadhāti . kuvitsu na iti yājyānuvākye . uttare saṃyājye .. 22 ..

2.6.22.31_96

prājāpatyo gārmutaścaruḥ prajākāmasya prajāpate, sa veda putra iti yājyānuvākye .. 23 ..

2.6.22.31_97

somāpūṣaṇeti somāpauṣṇasya .. 24 ..

2.6.22.31_98

citrāpūrṇamāse nirvapetpaśukāmasyā''gneyādīni saptāgninā rayimaśnavaditi yājyānuvākyāḥ . agne gobhirna āgahītyupahomāḥ .. 25..

2.6.22.31_99

puṣkaleṣu nakṣatreṣūdavasāya .. 12 .. 26 ..

2.6.22.31_100

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśapraśne pañcamaḥ paṭalaḥ .
22.6
atha dvāviṃśapraśne ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ .
kārīryā vṛṣṭikāmo yajeta .. 1 ..

2.6.22.31_101

agnīnanvādhāya dakṣiṇenā''havanīyaṃ mārutamasi marutāmoja iti kṛṣṇaṃ vāsaḥ kṛṣṇatūṣaṃ yajamānaḥ paridhatte . apa upaspṛśya .. 2 ..

2.6.22.31_102

ramayata marutaḥ śyenamāyinamiti paścādvātaṃ pratimīvati purovātameva janayatyehi vāteti . kṛṣṇo'śvaḥ purastātpratyaṅmukho'vasthito bhavati ..3..

2.6.22.31_103

tametena vāsasā'bhipinaṣṭyabhikrandayati yadi krandedvidhūnuyācchakṛnmūtraṃ vā kuryādvarṣiṣyatīti vidyāt .. 4 ..

2.6.22.31_104

purovāto varṣannityaṣṭau vātanāmāni hutvā'ntarvedi kṛṣṇājinaṃ prācīnagrīvamuttaralomā''stṛṇāti ..5..

2.6.22.31_105

tasminkharjūrasaktūnkarīrasaktūnnidadhāti māndā vāśā iti kṛṣṇamadhuṣā saṃyutya tisraḥ piṇḍīḥ kṛtvā puṣkarapalāśeṣūpaveṣṭya vṛṣṇo aśvasya saṃdānamasīti kṛṣṇenāśvadāmnopanahyati .. 6 ..

2.6.22.31_106

utkare prāgīṣaṃ trigavaṃ tricchadiranapasthitaṃ bhavati . devā vasavyā iti tasyottame chadiṣi kṛṣṇājinamābadhnāti .. 7 ..

2.6.22.31_107

ahorātrāvasaktaṃ bhavati .. 8..

2.6.22.31_108

yadi varṣetpiṇḍīreva juhuyāt .. 9..

2.6.22.31_109

yadi na varṣeddevāḥ śarmaṇyā iti madhyama ābadhnāti . ahorātrāvasaktaṃ bhavati . yadi varṣetpiṇḍīreva juhuyāt . yadi na varṣeddevāḥ sapītaya iti jaghanya ābadhnāti . ahorātrāvasaktaṃ bhavati . yadi varṣetpiṇḍīreva juhuyāt . yadi na varṣecchvobhūte trīṇi dhāmacchadādīni kṛṣṇānāṃ vrīhīṇāṃ nirvapati .. 22.6.10 ..

2.6.22.31_110

tānyāsādyottarataḥ kṛṣṇājinamāsādayati .. 11 ..

2.6.22.31_111

tvaṃ tyā cidacyuteti yājyānuvākyāḥ .. 12..

2.6.22.31_112

divā cittamaḥ kṛṇvantītyetābhiḥ piṇḍīrjuhoti..13..

2.6.22.31_113

athā''sāṃ dhūmamudyantamanumantrayate'sitavarṇā haraya iti .. 14 ..

2.6.22.31_114

utkare kṛṣṇāmāmapakvāṃ sthālīmadbhiḥ pūrayati sṛjā vṛṣṭimiti .. 15 ..

2.6.22.31_115

yadi bhidyeta varṣiṣyeteti vidyāt .. 16 ..

2.6.22.31_116

anasa upastambhane śaṅkau vā kṛṣṇā'virbaddhā bhavatyabjā asīti tasyāmaśvavijñānamupaiti ..17..

2.6.22.31_117

utkare varṣāhustambaṃ pratiṣṭhāpyonnamayya pṛthivīmiti varṣāhvāṃ juhoti .. 18 ..

2.6.22.31_118

tamāhavanīye'nuprahṛtya hiraṇyakeśo rajaso visāra iti dhūmamudyantamanumantrayate .. 19 ..

2.6.22.31_119

ye devā divibhāgā ityutkare kṛṣṇājinamavadhūnoti .. 22.6.20 ..

2.6.22.31_120

aurvabhṛguvacchucimiti saṃyājye .. 21 ..

2.6.22.31_121

kṛṣṇaṃ vāsaḥ kṛṣṇo'śvaḥ kṛṣṇāvirdakṣiṇā .. 22 ..

2.6.22.31_122

atha sarvakārīryāgneya evāṣṭākapālo'nupasargastasyopahomā vātanāmāni yābhiḥ kṛṣṇājinamābadhnāti yābhiḥ piṇḍīrjuhoti yābhyāṃ ca dhūmamudyantamanumantrayate .. 23 ..
pūrvavattridhātumadhiśrayati .. 24 ..

2.6.22.31_123

yavamayastu madhyaḥ . aindrāvaiṣṇavam̐ havirbhavati .. 25..

2.6.22.31_124

.pra so agna ityuṣṇikkakubhau dhāyye . agne trī te vājinā trī ṣadhasthe te trivatyā paridadhāti . saṃ vāṃ karmaṇobhā jigyathu reti yājyānuvākye . uttare saṃyājye ..26..

2.6.22.31_125

hiraṇyaṃ tārpyaṃ dhenuriti dakṣiṇā .. 27 ..

2.6.22.31_126

aindrābārhaspatyaṃ caruṃ nirvapedrājanye jāta idaṃ vāmāsye haviriti yājyānuvākye . hiraṇyaṃ dāma dakṣiṇā dakṣiṇā .. 14 .. 28..

2.6.22.31_127

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśapraśne ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ ..
iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśisūtre dvāviṃśaḥ praśnaḥ .

Linked texts (1)