Pramāṇa · Search · About · API

Kalpah 2.6.29

Kalpaḥ 2.6.29

Language
Sanskrit

2.6.29.1

29.1
athaikonatriṃśaḥ praśnaḥ.
tatra prathamaḥ paṭalaḥ .
diṣṭagamanādayukṣvahaḥsvahorātrārdhamāsa[māsa]rtuṣu saṃvatsare vā nidadhāti ..1..

2.6.29.2

aprajñāte yāthākāmī yā māghyāḥ paurṇamāsyāḥ phālgunyāścaitryā vaiśākhyā naidādhyā vopariṣṭādamāvāsyā tasyām ..2..

2.6.29.3

ayujo yujo vā'bhrīrādāyottarato loṣṭānavarujya dakṣiṇā nirharanti sthalārthāniṣṭakārthānvā ..3..

2.6.29.4

purastādeva śmaśānāyatanādoṣadhīruddhārayanti pāṭhāpṛśniparṇīkarṇikāra rājavṛkṣakaṇṭakatilvakavibhītakārkaśaraśvadaṃṣṭrādhyaṇḍā anyāśca kṣīriṇīranutkhayāḥ .. 4 ..

2.6.29.5

aparāhṇe śmaśānāyatanaṃ (vi) mimīte pañca pañca prakramānsarvataḥ ..5 ..

2.6.29.6

ṣaṭ purastādityeke .. 6..

2.6.29.7

māne parītāna iṣṭakopadhāna iti diksaṃyogaḥ .. 7..

2.6.29.8

sarvatra purastādupakramaḥ .. 8..

2.6.29.9

prasavyaṃ dakṣiṇato'pavargaḥ. trivṛtā mauñjyā. vālvajyā vā rajjvā prasavyāvṛttayā triḥ prasavyaṃ paritatyāyugbhirudakumbhaiḥ svavokṣitamavokṣedyathā prāṇādutsarpet .. 9..

2.6.29.10

na prāṇāna(da)dhi nivapedyadi prāṇāna(da)dhi nivapejjīvatāṃ ha tatprāṇānaghi nirvapet .. 29.1.10 ..

2.6.29.11

khāryāṃ talpe vā saṃbhārānopya .. 11 .. (kha0 1).

2.6.29.12

śvobhūte paśunā tadarthamannam̐ sam̐skṛtya tadamāvāsyāyāṃ nidadhāti .. 12 ..

2.6.29.13

atha yadi punardhaviṣyantaḥ syustadaṅgāra talpaṃ vā minvanti .. 13..

2.6.29.14

tasya pūrvārdhe madhye paścārdhe vā pālāśīṃ methīṃ nighnanti triviṣūkām .. 14 ..

2.6.29.15

purastādeva śūdrotpanno brahmabandhurvā saṃvāditopaviśati .. 15..

2.6.29.16

yā strī mukhyatamā tāmāha vasatiṃ mayā saha pṛcchati .. 16..

2.6.29.17

na dadāmītītarā pratyāha .. 17 ..

2.6.29.18

evaṃ dvitīye karoti .. 18 ..

2.6.29.19

ekarātrāya dadāmīti tṛtīye .. 19..

2.6.29.20

yāvadrātraṃ vā dhaviṣyantaḥ syuḥ .. 29.1.20..

2.6.29.21

etasyāṃ vāci medhyāmūle śarīrāṇi nidadhāti .. 21 ..

2.6.29.22

śatātṛṣṇaṃ ca kumbhaṃ triviṣūke .. 22..

2.6.29.23

tasya bilaṃ carmaṇā kuśaiḥ pariṇaddhaṃ bhavati .. 23 ..

2.6.29.24

tasmindadhi vājinamiśramānayati vaiśvānare haviridaṃ juhomīti .. 24 ..

2.6.29.25

vikṣarantamabhimantrayate-drapsaścaskandemam̐ samudramiti dvābhyām .. 25 ..

2.6.29.26

catvāro brahmacāriṇo'nye vā brāhmaṇāḥ prayatā dakṣiṇānkeśapakṣānudgrathya savyānprasrasya dakṣiṇānūrūnāghnānāścarmā''ghnanta: sigbhirabhidhūnvantastriḥ prasavyaṃ pariyantyajinamedhyajiname(dhyajiname)dhīti ..26..

2.6.29.27

evamamātyāḥ striyaśca ..27..

2.6.29.28

uttarābhiḥ sigbhirmantravarjaṃ pūrvavatparikramaṇam .. 28 ..

2.6.29.29

saṃpravadanti vīṇāḥ śaṅkhānnālīkāntū (kāṃstu)ṇāpaṇavānnṛtyagītavāditrāṇīti .. 29 ..

2.6.29.30

prātarmadhyaṃdine'parāhṇe (ityevaṃ rātrestriraparapakṣasya) tisro rātrīḥ [ dhuvanti ] .. 29.1.30 ..

2.6.29.31

pañca sapta navaikādaśa vā'rdhamāsaṃ māsaṃ vatsaramu haike dhuvantyannaṃ ca yathāśakti deyaṃ tathā dravyāṇi .. 31 ..

2.6.29.32

uttame'hani dravyatyāga ityeke .. 32..

2.6.29.33

etasminnevāgnau tṛṣṇīmupacaritānpañca carūm̐ śrapayanti .. 33 ..

2.6.29.34

teṣāmabhighāraṇāni ghṛtam̐ śritaṃ kṣīraṃ dadhi madhvityapūpābhirdhānā bhavanti .. 34 ..

2.6.29.35

apararātre gacchantyagniḥ prathamo'rdho(tho)dakumbho'naḍvāñcharīrāṇi saṃbhārā iti yena cānyenārthī bhavati .. 35..

2.6.29.36

na hīnamanvāhareyurantarā grāmaṃ śmaśānaṃ caitamagnimindhāna āste .. 36 .. (kha02).

2.6.29.37

vyuṣṭāyām̐ hariṇyā palāśaśākhayā śamīśākhayā vā śmaśānāyatanam̐ saṃmāryṭbhapeta vīteti .. 37 ..

2.6.29.38

dakṣiṇata: śākhāmudasitvā'pa upaspṛśyoddhatyāvokṣya savitaitāni śarīrāṇīti sīraṃ yunakti ṣaḍgavaṃ dvādaśagavaṃ caturvim̐śatigavaṃ vā .. 38..

2.6.29.39

yāvadgavaṃ sīraṃ tāvanti śatānīṣṭakānāṃ mānā(ni) bhavantīti vijñāyate .. 39..

2.6.29.40

tasyāścaturvim̐śena bhāgeneṣṭakāḥ karoti pādeṣṭakāśca .. 40..

2.6.29.41

vāraṇaṃ kāṣṭhamayam .. 41 ..

2.6.29.42

mauñjaṃ rajjumayam .. 42 ..

2.6.29.43

vacanādanyat .. 43..

2.6.29.44

śunaṃ vāhā iti dvābhyāṃ prasavyāvṛttāḥ ṣaṭ parācī: sītāḥ kṛṣati .. 44 ..

2.6.29.45

udyamya lāṅgalaṃ sīte vandāmaha iti sītāḥ pratyavekṣate .. 45 ..

2.6.29.46

savitaitāni śarīrāṇīti madhye kṛṣṭasyāsthikumbhaṃ nidadhāti .. 46 ..

2.6.29.47

vimucyadhvamaghniyā devayānā iti dakṣiṇem̐'se balīvardānvimucya tāndakṣiṇenotsṛjyādhvaryave dadāti .. 47 ..

2.6.29.48

udapātreṇodumbaraśākhayā'vokṣati pra vātā vā-ntīti .. 48..

2.6.29.49

pātryāṃ sarvoṣadhīḥ saṃyutya vapati yathā yamāyeti ..49..

2.6.29.50

citaḥ stha paricita ityaparimitābhiḥ śarkarābhiḥ pariśrityā''pyāyasva sametu ta iti sikatā vyūhati ..29.1.50..

2.6.29.51

uttarayā triṣṭubhā rājanyasya ..51..

2.6.29.52

jagatyā vaiśyasya ..52..

2.6.29.53

vidhṛtiloṣṭānpratidiśamanvīkṣamāṇa upadadhātyutte tanomītyetaiḥ pratimantraṃ tilamiśrābhirdhānābhistriḥ pradakṣiṇaṃ parikiratyeṇīrdhānā iti .. 53..

2.6.29.54

abhivānyāyai dugdhasyārdhaśarāve saktūṃstriḥ prasavyamanārabhyopamathitamāmapātrasthaṃ dakṣiṇata upadadhātyeṣā te yamasādana iti .. 54..

2.6.29.55

samūlaṃ barhirdakṣiṇāgraṃ stṛṇātīdaṃ pitṛbhyaḥ prabharemeti .. 55 ..

2.6.29.56

pālāśānparidhīnparidadhāti mā tvā vṛkṣāviti pūrvāparāvuttarayā dakṣiṇottarau ..56..

2.6.29.57

madhye naleṣi( ṣī )ko nidadhāti nalaṃ plavamiti .. 57 ..

2.6.29.58

purāṇena sarpiṣā śarīrāṇi susaṃtṛptāni saṃtṛpyotarata āsīno'nanvīkṣamāṇo darbheṣvasthīni nivapati savitaitāni śarīrāṇīti .. 58 ..

2.6.29.59

yathā'ṅgamaṅgāni saṃnidhāyāthainamupatiṣṭhate ṣaḍḍhotā sūryaṃ te cakṣuriti .. 59..

2.6.29.60

bhuktabhogena vāsasā'sthikumbhaṃ nimṛjyoparyupari śiro dakṣiṇā vyudasyati paraṃ mṛtyo anu parehi panthāmiti .. 29.1.60..

2.6.29.62

athāsya kapālāni susaṃbhinnāni saṃbhinatti yathaiṣūdakaṃ na tiṣṭhet .. 61 ..
bhuktabhogena vāsasā śarīrāṇi pracchādyodapātreṇodumbaraśākhayā'vokṣati śaṃ vāta iti ..62.. (kha03) .

2.6.29.63

iṣṭakā: pratidiśama( na )nvīkṣamāṇā upadadhāti pṛthivyāstvā loke sādayāmītyetaiḥ pratimantraṃ madhye pañcamīṃ tāṃ dakṣiṇena ṣaṣṭhīm .. 63 ..

2.6.29.64

evaṃ carūnapūpavānghṛtavāniti pratimantram ..64..

2.6.29.65

atilābhirdhānābhistriḥ prasavyaṃ parikiratyetāste svadhā amṛtāḥ karomīti .. 65..

2.6.29.66

oṣadhīstambānpratidiśamananvīkṣamāṇā(ṇa) upadadhāti tvāmarjuneti pratimantram .. 66 ..

2.6.29.67

teṣāṃ mantraliṅgairdravyaniyamaḥ .. 67 ..

2.6.29.68

lokaṃ pṛṇeti lokaṃpṛṇā upadadhāti .. 68 ..

2.6.29.69

uttarayā purīṣeṇānu[vi]kirati .. 69..

2.6.29.70

śmaśānasya mātrā dvyaṅgulaṃ tryaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ prādeśo vitastirjānudaghnamūrudaghnaṃ [sphigdaghnaṃ] vaiṣottamā mātrā śmaśānasya .. 29.1.70 ..

2.6.29.71

uttamāṃ mātrāṃ mā(nādhyā)pnuyāt .. 71 ..

2.6.29.72

yāvatpu( tīṃ pu)rastāttato'nantarāṃ paścāt .. 72 ..

2.6.29.73

api vā dvyaṅgulaṃ purastātsamaṃ paścādityeke .. 73 ..

2.6.29.74

udapātreṇodumbaraśākhayā vā'vokṣati śaṃ vāta iti .. 74..

2.6.29.75

.ārohaṇaṃ japati .. 75 ..

2.6.29.76

upasthānenopatiṣṭhata idameveti .. 76 ..

2.6.29.77

vāraṇaśākhāṃ purastānnidadhāti varaṇa iti .. 77..

2.6.29.78

vidhṛtiloṣṭamuttarato vidhṛtirasīti .. 78 ..

2.6.29.79

śamīśākhāṃ paścācchami śamayeti yavaṃ dakṣiṇato yaveti .. 79 ..

2.6.29.80

athainamupatiṣṭhate pṛthivīṃ gacchāntarivakṣaṃ gaccheti .. 29.1.80 ..

2.6.29.81

jaghanenaṃ citaṃ karṣvādi samānamāmnānānmṛdā snātītyeke .. 81 .. (kha. 4)..

2.6.29.81_1

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśiśrautasūtre( pitṛmedhāparaparyāye ) ekonatriṃśa praśne prathamaḥ paṭalaḥ .. 1..

2.6.29.81_2

29.2
atha dvitīyaḥ paṭalaḥ.
yamayajñaṃ svayaṃ proktaṃ pravakṣye vidhimuttamam .
māsi māsi tu kartavyo hyantakāya balistathā ..
medhākāmo'rthakāmo vā putrakāmastu vai dvijaḥ .
yāmye'hani sanakṣatre sarvānkāmānsamaśnute ..
saṃvatsarasya kārtikyāṃ baliṃ kurvīta yatnataḥ .
akurvanyastu kārtikyāṃ narake tu nimajjati ..
tasmātkurvīta kārtikyāṃ sarvakāmastu vai dvijaḥ.
tilaprasthasya kartavyaṃ guḍamiśraṃ tathā haviḥ .
ekena na tu kartavyaḥ kartavyo bahubhiḥ saha ..1..

2.6.29.81_3

havirudvāsyābhimantrya havirādāya namo brahmaṇe prajāpataye devebhyaḥ( ṛṣibhyaḥ ) pitṛbhyo yamāyetyuktvā grāmātprācīmudīcīṃ vā diśamupaniṣkramyāniriṇavaddeśe nadītīre same vā'nyasmiñchucau deśe tasya (tasmin) diksraktiṃ vediṃ karoti ..2..

2.6.29.81_4

tasyāṃ ( uttara ) pañcottaravedyāṃ(yo) diksraktayo bhavanti .. 3..

2.6.29.81_5

dakṣiṇena karakūpaṃ khātvottareṇāgniṃ pratiṣṭhāpya darbhaiḥ sottaravediṃ saṃpracchādayati .. 4 ..

2.6.29.81_6

prāgagrairdarbhairviṣṭaraṃ nidhāya prastaraṃ cā''yātu devaḥ sumanābhirūtibhiryamo ha veha prayatābhiraktā . āsīdatāṃ suprayate ha barhiṣyūrjāya jātyai mama śatruhatyomiti yamamāvāhya yame iva yatamāne yadaitaṃ pra vāṃ bharanniti ca .. 5..

2.6.29.81_7

imaṃ yama prastaramiti tisṛbhiḥ prastaramabhimantrya sapavitrapāṇyarghya(snāna )pādyācamanīyodakāni dattvā sārvasurabhi gandhapuṣpadhūpadīpairnaivedyaṃ ca yathopalabdhaṃ dadāti .. 6..

2.6.29.81_8

kṛṣṇāḥ pratisarāḥ kṛṣṇasūtraṃ ca madhyamenānta (nti )mena vā palāśaparṇena juhoti yamāya svāhā . antakāya svāhā . dharmāya svāhā . adharmāya svāhā . antāya svāhā . anantāya svāhā . vaivasvatāya svāhā . mṛtyave svāhā . viṣṇave svāhā . bhūḥ svāhā . bhuvaḥ svāhā . suvaḥ svāhā . bhūrbhuvaḥ suvaḥ svāheti vyāhṛtiparyantaṃ havirjuhoti .. 7.. (kha01).

2.6.29.81_9

athārkaparṇānyaudumbaraparṇāni vā nidhāya madhyamāyāmuttaravedyāṃ yamāya havirnivedayante yamāya somam̐ sunuta yamāya juhutā haviḥ . yamam̐ ha yajño gacchatyagnidūto araṃkṛtomiti .. 8..

2.6.29.81_10

pratīcyāmuttaravedyāṃ yamāya ghṛtavaddhavirjuhota pra ca tiṣṭhata . sa no deveṣvā yamaddīrghamāyuḥ prajīvasomiti . prācyāmuttaravedyāṃ yamāya madhumattamam̐ rājñe havyaṃ juhotana idaṃ nama ṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ (pūrvebhyaḥ ) pathikṛdbhyomiti . dakṣiṇasyāmuttaravedyām̐ śvabhyāṃm̐ havirnivedayante yau te śvānau yamarakṣitārau caturakṣau pathirakṣī nṛcakṣasā tābhyāmenaṃ paridehi rājan svasti cāsmā anamīvaṃ ca dhehyomiti . uttarasyāmuttaravedyāṃ yamadūtābhyāṃ havirnivedayanta uruṇasāvasu tṛpāvulañbalau yamasya dūtau carato janām̐ anu . tāvasmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punardattā
masumadyeha bhadromiti ..9..

2.6.29.81_11

yo'sya kauṣṭhyeti tisṛbhiryamagāthābhistriḥ pradakṣiṇaṃ parigāyanti .. 29.2.10 ..

2.6.29.81_12

dakṣiṇena karakūpaṃ gatvā prācīnāvītaṃ kṛtvā savyaṃ jānvācya havirādāya iṣamiṣaṃ svadhā pitṛbhya iti trīnudakāñjalīnupaninīya yasya prāṇāntsaptabhirvyāhṛtibhiḥ sapta padāni prāñco gacchanti .. 11 ..

2.6.29.81_13

trīnhi svargalokānārūḍhā bhavantīti vijñāyate .. 12..

2.6.29.81_14

dadhikrāvṇo akāriṣamiti punaḥ prāṇānāpyāyya .. 13 ..

2.6.29.81_15

athainaṃ (yathetaṃ) pratyetya namaskāraḥ kūpebhyo namaskāraḥ (kūpebhyo namaskāraḥ) kūpebhya iti karakūpamupasthāya yasmai kāmāya yama(ma)bhivādayante yamo dādhāretyanuvākaśeṣeṇa haviruddharanti .. 14 ..

2.6.29.81_16

nāke suparṇamiti pravāhayanti .. 15..

2.6.29.81_17

urum̐ hi rājā varuṇaścakāra ityapo'vagāhante .. 16 ..

2.6.29.81_18

āpo hi ṣṭhā iti tisṛbhirmārjayante .. 17 ..

2.6.29.81_19

pravaktā'vabhṛthe kalikaluṣamuktvā'rogaśarīrā bhavantīti vijñāyate .. 18 ..

2.6.29.81_20

yamena dattaṃ trita enamiti catasṛbhirādityamupatiṣṭhate .. 19..

2.6.29.81_21

udvayaṃ tamasasparīti pratisaramābadhnīta .. 29.2.20..

2.6.29.81_22

haviṣā sarvaprāyaścittāni hutvā'tra haviḥśeṣānbhakṣayanti bhakṣo'syamṛtabhakṣa iti .. 21..

2.6.29.81_23

bhakṣasya śeṣaṃ ninayanti putrāya priyāya priyavādine putrabhāryāyai putravānbhavati putravatī bhavatīti vaivasvato'bravīt .. 22 ..

2.6.29.81_24

yamo yaṣṭāramitaḥ prayātamaṅke samādhāya piteva putram . suhṛdgatiṃ gamayati tatra lokānnivartate [na] cāsya chinatti panthānaṃ nivartate [na] cāsya cchinatti panthānamiti .. 23 ..

2.6.29.81_25

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśiśrautasūtra (pitṛmedhāparaparyāye) ekonatriṃśapraśne dvitīyaḥ paṭalaḥ .. 2 ..

2.6.29.81_26

29.3
atha tṛtīyaḥ paṭalaḥ .
athāta uttarapaitṛmedhikaṃ vyākhyāsyāmaḥ .. 1 ..

2.6.29.81_27

yaṃ brahmamedha ityācakṣate .. 2..

2.6.29.81_28

dvijātīnāmapavargoddha(artha)tastattvadarśibhiḥ. ṛṣibhistapaso yogādveṣṭitaṃ puruṣottamaiḥ(mam) . hotṝm̐śca pitṛmedhaṃ ca sam̐sṛjya vidhiruttaraḥ. vihitastu samāsena kratūnāmuttamaḥ kraturiti ..
prakṛtivikṛti(tī) yathā purastāt .. 3..

2.6.29.81_29

tasya sagrahairhotṛbhirhomaḥ .. 4 ..

2.6.29.81_30

bhartṛsūktena bharaṇam .. 5..

2.6.29.81_31

patnībhirupasaṃveśanam .. 6..

2.6.29.81_32

dakṣiṇāpratigrahairnirmārgaḥ .. 7 ..

2.6.29.81_33

hṛdayairhiraṇyaśakalān .. 8..

2.6.29.81_34

saṃbhārayajurbhiḥ pātracayanam .. 9..

2.6.29.81_35

jyotiṣmatībhirupoṣaṇam ..29.3.10..

2.6.29.81_36

nārāyaṇābhyāmupasthānam .. 11 ..

2.6.29.81_37

brāhmaṇa ekahoteti cānumantraṇam .. 12..

2.6.29.81_38

cittam̐ saṃtāneneti havirāhutiḥ .. 13 ..

2.6.29.81_39

prayāsāya svāheti sruvāhutīḥ .. 14 ..

2.6.29.81_40

mṛtyusūktenānuśam̐sanam ..15..

2.6.29.81_41

saumyaṃ(myā) saṃgāhanam .. 16 ..

2.6.29.81_42

sauryeṇā''dityopasthānam .. 17..

2.6.29.81_43

īyuṣṭa ityavagāhanam .. 18 ..

2.6.29.81_44

ata ūrdhvaṃ paitṛmedhikamā yavodanaprāśanāntān .. 19 ..

2.6.29.81_45

tānparaṃ brahmetyācakṣate .. 29.3.20 ..

2.6.29.81_46

tānasādhāraṇe śmaśāne prayuñjīta .. 21 ..

2.6.29.81_47

nānācāryāya nāśrotriyāya .. 22 ..

2.6.29.81_48

dvijātīnāmevaṃ saṃtiṣṭhate brahmamedhaḥ .. 23 .. (kha0 1)..

2.6.29.81_49

iti satyāṣāḍhahiraṇyakeśiśrautasūtre( pitṛmedhāparaparyāye ) ekonatriṃśapraśne tṛtīyaḥ paṭalaḥ .. 3..

2.6.29.81_50

29.4
atha caturthaḥ paṭalaḥ.
athājasrāṇāṃ dvyahaṃ tryahaṃ ṣaḍahaṃ dvādaśāhaṃ vā dhārayedyāvadvā maraṇasam̐śayaṃ manyeta ..1..

2.6.29.81_51

asam̐śaye'jasraṃ viramyāgnaya āyuṣmate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapecchatakṛṣṇalāṃ pañcahaviṣāṃ(ṣaṃ) vā yo jyogāmayāvītyuktam .. 2.. .

2.6.29.81_52

purastādāyuṣmatyā pāthikṛtyā vā yajeta .. 3 ..

2.6.29.81_53

grāme'pyeke pāthikṛtīm̐ samāmananti bahiṣṭho vānaprastho vā'raṇyamapatiṣṭheta grāmaṃ vā praviśedrājñā'numato brāhmaṇaiśca saha vanadhānyenāpi vā nājasrānkurvīta prāgiṣṭagamanādvihāram̐ sādhayet ) . prete'pi viharaṇameke samāmananti .. 4..

2.6.29.81_54

+( tadanardhukaṃ prayājā iti vijñāyate . udagayane pramītāḥ sauryeṇa pathā devalokaṃ yānti dakṣiṇāyane saumyena pitṛlokamiti vijñāyate ) . udagayanāpūryamāṇapakṣe divā kratvante śreyo maraṇamityupadiśanti .. 5..

2.6.29.81_55

yadi pūrvapakṣarātrau maraṇam̐ śaṅketa sāyamāhutim̐ hutvā tadaiva prātarāhutiṃ juhuyāt .. 6 ..

2.6.29.81_56

yadyaparapakṣe sāyaṃprātarāhutibhirenaṃ pūrvapakṣaṃ nayet .. 7..

2.6.29.81_57

darśeṣṭiṃ ca kuryāt .. 8..

2.6.29.81_58

yadīṣṭyabhāve pradhānadevatābhyaścaturgṛhītenā''jyenaikaikasyai devatāyai puronuvākyāmanūcya yājyayā juhuyāt . ( evaṃ sarvāsvāpatsu ) .. 9 ..

2.6.29.81_59

yadīṣṭimadhye'vaśiṣṭeṣṭipradhānadevatābhyaścaturgṛhītenā''jyenaikakasyai devatāyai puronuvākyāmanūcya yājyayā juhuyāt .. 29.4.10 .. (kha0 1).

2.6.29.81_60

[atha ] yadi cāturmāsyamadhye pūrvavadaiva sāyaṃprātarāhutibhirdarśapūrṇamāsābhyāṃ ceṣṭvā'vaśiṣṭāni parvāṇyānīya sam̐sthāpayet .. 11 ..

2.6.29.81_61

paśvavibhave taddaivataṃ puroḍāśamāmikṣāṃ pūrṇāhutiṃ [vā ] kuryāda .. 12 ..

2.6.29.81_62

mriyamāṇasyaivaṃ na yajñalopo ha bhavatīti vijñāyate .. 13 ..

2.6.29.81_63

uktaṃ dīkṣitapramītaprāyaścittam .. 14 ..

2.6.29.81_64

jāyāvarā ha vai nāma purā ṛṣaya āsaṃste'dhvanyaśrāmyante'rdhamāsāyārdhamāsāyāgnihotraṃ [na] juhuvustasmādyāyāvaradharmeṇā''mayāvyārto vā jananamaraṇayoradhvanyāpatsu vā'rdhamāsāyārdhamāsāyāgnihotraṃ juhuyāt .. 15..

2.6.29.81_65

pratipadi sāyaṃ caturdaśa caturgṛhītānyunnayatyekā samitsakṛddhomaḥ sakṛtpātrāṇi(trani)mārjanaṃ sakṛdupasthānamevaṃ prātaretāvānvikāraḥ . śeṣaṃ prakṛtivat .. 16..

2.6.29.81_66

pakṣatraye punarādheyam .. 17 ..

2.6.29.81_67

agnīnsamāropayate dhārayate vaupavasathyādyaupavasathye'hani nirmathyopavasathyādi karma pratipadyate ..18..

2.6.29.81_68

yadi samārūḍho japati(yadyāhitāgniradhvānaṃ gacchetpārśvato'gnihotreṇānudraveyurāhitāgnerantaraṃ na vyaveyādyāvatyo grāmamaryādā nadyaśca tāvatīratikrāmannanvārabheyātāmādyantayorvā yadi nānvārabheyātāṃ laukikāḥ saṃpadyeranvijñāyate ca ).. 19..

2.6.29.81_69

yadyāhitāgnirutsṛṣṭāgnirvicchinnāgnirvidhurāgnirvā pramīyeta na tamanyena tretāgnibhyo dahantīti vijñāyate ca .. 29.4.20 ..

2.6.29.81_70

bharadvājādayaḥ prāhuḥ pretādhānavidhiṃ pṛthak .. 20..

2.6.29.81_71

ādhānaprabhṛti yajamāna evāgnayo bhavanti .. 21 ..

2.6.29.81_72

atha vai [ brāhmaṇaṃ] bhavati-tamaso vā eṣa tamaḥ praviśati ( saha tena ) yamāhitāgnimanyena tretāgnibhyo dahanti .. 22 ..

2.6.29.81_73

tasya prācīnāvītyagnyāyata nānyuddhatyāvokṣya yajamānāyatane pretaṃ nidhāya gārhapatyāyata nesraṇī saṃnidhāya manthati ye'syāgnayo juhvato mām̐sakāmāḥ saṃkalpayante yajamānamām̐saṃ jānantu te haviṣe sāditāya svargaṃ lokamimaṃ [pretaṃ ] nayantviti .. 23 ..

2.6.29.81_74

tūṣṇīṃ vihṛtya dvādaśagṛhītena srucaṃ pūrayitvā tūṣṇīm̐ hutvā prete'mātyā ityetadādi karma pratipadyate .. 24 .. (kha02).

2.6.29.81_75

yadyātmanyaraṇyorvā samārūḍheṣvagniṣu yajamāno mriyeta pūrvavadagnyāyatanāni kalpayitvā yajamānāyatane pretaṃ nidhāya gārhapatyāyatane laukikāgnimupasamādhāya pretasya dakṣiṇaṃ pāṇimabhisaṃgṛhya tatputro bhrātā vā pratyāsannabandhurupāvarohetyupāvarohayati . api vopāvaroha jātaveda imaṃ tam̐ svargāya lokāya naya prajānan . āyuḥ prajām̐ rayimasmāsu dhehi pretāhutīścāsya juṣasva svāheti laukikāgnāvupāvarohayati . araṇyorvopāvarohya manthet . yadyaraṇyoḥ samārūḍhasyāgnernirvartamāne pretamanvārambhayitvaitaṃ mantraṃ japedviharaṇādi samānam .. 25 ..

2.6.29.81_76

āhitāgniṃ jale pramītaṃ vopaśrutyāgnaye pathikṛte puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapetpūrṇāhutiṃ vā kuryātprācīnāvītī juhotītyeke .. 26 ..

2.6.29.81_77

etasminneva vihāre paitṛmedhikaṃ karma pratipadyate .. 27..

2.6.29.81_78

yadyetasminnahani śarīrāṇyāharanti yadyanyasminnahani tasyābhivānyavatsāyāḥ payasā'gnihotramityuktam ..28..

2.6.29.81_79

āhitāgniprajane pramītaṃ tailadroṇyāmavadhāya śakaṭenā''haranti nirmanthyena vā dagdhvā kṛṣṇājine'sthīni nidhāyāhatena vāsasā saṃveṣṭya dīrghavam̐śe prabadhyānadhonidadhānāḥ prayatā mṛnmayabhājanā āharanti .. 29.. (kha03).

2.6.29.81_80

tāni grāmamaryādāyāṃ pratiṣṭhāpyāgnīnpaitṛmedhikabhāṇḍaṃ ca nirharanti nāsati yajamāne grāmamaryādāmagnīnatihareyuryadyatihareyurlaukikāḥ saṃpadyeranniti vijñāyate ca .. 29.4.30..

2.6.29.81_81

pravasanyajamāno'gnibhyaḥ paridāya gṛhāneti yadi sīmāntare patnyabhinimrocedabhyudiyādvā laukikāḥ saṃpadyeran .. 31..

2.6.29.81_82

yadyāhitāgniradhvānaṃ gacchetsahāgnitrayeṇa pārśvato'gnihotreṇānuvrajedāhitāgnirantaraṃ na vyaveyādyāvatyo grāmamaryādā nadyaśca tāvatīratikrāmantamanvārabheyātāṃ yadi nānvārabheyātāmagnayo laukikāḥ saṃpadyerantasmādgrāmamaryādāṃ nātiharanti .. 32 ..

2.6.29.81_83

śarīrairagnīnsamānīya dahanavadavakāśaṃ joṣayitvā prete'mātyā ityetadādi karma pratipadyate .. 33..

2.6.29.81_84

tayoryaḥ pūrvo mriyeta ( yajamānaḥ patnī vā) tasyāgnitretāyāṃ pitṛmedhaḥ saṃpadyate . yaḥ paścādaupāsanena .. 34..

2.6.29.81_85

sahaiva pramīte sahaiva pitṛmedhaḥ .. 35 ..

2.6.29.81_86

dārakarmaṇi yadyaśakta ātmārthamagnyādheyaṃ kuryāt . agnihotraṃ darśapūrṇamāsāgrayaṇārthaṃ ca śeṣāṇi karmāṇi na bhavanti .. 36..

2.6.29.81_87

yadyāhitāgniḥ paśubhyo mriyetā'' gāvo agmanniti dve caturgṛhīte juhuyādyadyāhitāgniraśanihato mriyeta tasya prāyaścittaṃ mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā iti caturgṛhītaṃ juhuyādyadyāhitāgnirapsu mriyetemaṃ me varuṇa tattvāyāmīti dve caturgṛhīte juhuyāt .. 37 ..

2.6.29.81_88

yadyāhitāgnirviṣadaṣṭo mriyeta namo astu sarpebhya iti tisṛbhiścaturgṛhītairjuhuyādyadyāhitānirdam̐ṣṭribhyo mriyeta dam̐ṣṭrābhyāṃ malimlūniti dve caturgṛhītena juhuyādyadyāhitāgniḥ proṣitaḥ pramīto na prajñāyeta yāṃ diśamabhi prasthitaḥ syāttāmasyāgnibhiḥ kakṣaṃ daheyuḥ .. 38..

2.6.29.81_89

api vā trīṇi ṣaṣṭi[śatāni] palāśavṛntānāṃ taiḥ kṛṣṇājine puruṣākṛtiṃ kṛtvā tāmasyāgnibhirdaheyuriti vijñāyate . palāśavalkaiḥ kuśairvā saṃdhiṣu saṃpraveṣṭya catvārim̐śatā śiraḥ prakalpayate . daśabhirgrīvāṃ vim̐śatyorastrim̐śatodaraṃ pañcaśatā pañcāśataikaikaṃ bāhuṃ tābhyāmeva pañcabhiḥ pañcabhiraṅgulīrupakalpayate saptatyā saptatyekaikaṃ pādaṃ tābhyāmeva pañcabhiḥ pañcabhiraṅgulīrupakalpayate . aṣṭābhiḥ śiśnaṃ dvādaśabhirvṛṣaṇam . (taiḥ kṛṣṇājine puruṣākṛtiṃ kṛtvā) snāpayitvā'laṃkṛtyāntarvedi kṛṣṇājinaṃ dakṣiṇāgrīvamadharalomā''stīrya tasminnenamuttānaṃ nipātya pattodaśenāhatena vāsasā pracchādya bāndhavāḥ paryupaviśanti (abhimṛśanti) ayamasyāsau yasya ta ime agnaya iti prete'mātyā ityetadādi karma pratipadyate .. 39..

2.6.29.81_90

yadi tāni na vinderannavānāṃ darbhāṇāṃ yājñikānāṃ vā vṛkṣāṇāṃ taiḥ kṛṣṇājine puruṣākṛtiṃ kṛtvā ( tāmasyāgnibhirdaheyuriti vijñāyate . yadi tāni na vinderanbhūmyāḥ pām̐sūnuddhṛtya) madhunā sarpiṣā sam̐sṛjya (taiḥ kṛṣṇājine puruṣākṛtiṃ kṛtvā tāmasyāgnibhirdaheyuriti vijñāyate) vidhinā dāhayet .. 29.4.40..

2.6.29.81_91

yadyetasminkṛte'gnibhiḥ punarāgacchedghṛtakumbhādunmagnasya jātakarmaprabhṛti dvādaśarātraṃ vrataṃ caritvā tayaiva jāyayā'gnīnādhāya prājāpatyena paśunā vā yajeta ..41..

2.6.29.81_92

giriṃ gatvā'gnaye kāmāyeṣṭiṃ nirvapedāyuṣmatīṃ śatakṛṣṇalām . diśāmaveṣṭyā vā yajeta .. 42 ..

2.6.29.81_93

ata ūrdhvamīpsitairyajñakratubhiryajeteti vijñāyata iti vijñāyate .. 43 .. (kha04)..

2.6.29.81_94

iti satyāṣāḍhahiraṇyakaśiśrautasūtra (pitṛmedhāparaparyāye) ekonatriṃśapraśne caturthaḥ paṭalaḥ .. 4 ..

2.6.29.81_95

atha pariśiṣṭam .
atha garbhiṇyāstiṣyakriyā ( yā) ūrdhvaṃ mṛtau tāṃ
śmaśānaṃ nītvā dahanavadavakāśaṃ joṣayet ..1..

2.6.29.81_96

citāṃ kalpayitvā tasyāścitāyā apareṇa pariśrite karoti ..2..

2.6.29.81_97

tāmuttānāṃ kṛtvā tasyā vāmodaramālikhya hiraṇyagarbhaḥ samavartatāgra ityālokanaṃ ca kṛtvā kumāraṃ dṛṣṭvā tamabhimantrayate-jīvatu mama putro dīrghāyutvāya varcasa iti .. 3 ..

2.6.29.81_98

atha bālaṃ snāpayeddhiraṇyamantardhāya jīvato grāmamāyāti .. 4 ..

2.6.29.81_99

yaste stanaḥ śaśaya iti stanaṃ pradāya tasminnudara ājyāhutīrjuhoti-śatāyudhāya śatavīryāyeti pañca prāṇāya svāhā vyānāya svāhetyetāmyāmanuvākābhyāṃ juhoti .. 5 ..

2.6.29.81_100

avraṇaṃ ca kuryātpretaṃ citāmāropya vidhinā dahet .. 6 ..

2.6.29.81_101

ekonatriṃśapraśnaśca samāptaḥ..

Linked texts (4)