Pramāṇa · Search · About · API

Vidhimargaprapa 69

Vidhimārgaprapā 69

Language
Sanskrit

69.1

iti śrīvijayasenasūriśiṣyaśrīmadudayaprabhasūriviracite śrīdharmābhyudayanāmni
śrīsaṅghapaticarite lakṣmyaṅke mahākāvye tapaḥprabhāvopavarṇano
yugabāhucaritaṃ nāma navamaḥ sargaḥ
muṣṇāti prasabhaṃ vasu dvijapatergaurīguruṃ laṅghayan,
no dhatte paralokato bhayamaho ! hiṃsāpalāpe rutī
udyairāstikacakravālamukuṭa ! śrīvastupāla ! svayaṃ,
bheje nāstika tāmayaṃ tava yaśaḥpūraḥ kutastyāmiti ?

69.2

āyātāḥ kati naiva yānti kati no yāsyanti no vā kati,
sthānasthānanivāsino bhavapathe pānthībhavanto janāḥ ?
asmin vismayanīyabuddhijaladhirvidhvaṃsya dasyūn kare,
kurvan puṇyanidhi dhinoti vasudhāṃ śrīvastupālaḥ param

69.199

granthāgram 247 | ubhayam 2793
tataḥ pavanavego'pi, nṛpaṃ natvedamabravīt | bhṛtyo'smi vikramakrītastātāhaṃ yugabāhunā

69.200

maṇicūr̤ādayastatra, sarve vidyādhareśvarāḥ | rājñā samarpya saudhāni, satkṛtā vasanā-'śanaiḥ

69.201

purīparisare ramye, tatra saṃsṛtya maṇḍapam | sudharmāyāḥ sadharmāṇaṃ, kārmaṇaṃ viśvacakṣuṣām

69.202

paritaḥ kārayāmāsa, māṃsalān bhūmivāsavaḥ | mañcān vimānasantānamānamudrāmalimlucān

69.203

yugmam
sakautukaprapañceṣu, mañceṣvatha yathāyatham | bhūcarāḥ khecarāḥ sarve, niṣedurmeduraśriyaḥ

69.204

tato vikramabāhuśca, maṇicūḍaśca pārthivau | niviṣṭau maṇḍape tatra, candrā-'rkāviva parvaṇi

69.205

saprāgalbhyeṣu sabhyeṣu, sthiteṣu smeravismayam | āsīneṣu sasammardaṃ, kovidānāṃ gaṇeṣu ca

69.206

svadeśa-paradeśebhyo'bhyāgateṣu sakautukam | apareṣvapi lokeṣu, niṣaṇṇeṣu yathāyatham

69.207

etya lakṣmī-sarasvatyoriva jaṅgamasaṅgamaḥ | āsāñcakre kumāro'sau, pādapadmāntike pituḥ

69.208

viśeṣakam
tato'naṅgavatī tatra, mūrttevājñā manobhavaḥ | kṣīrodanirgateva śrīḥ, kalākelirivāṅginī

69.209

yāpyayānāt samuttīrya, pratīhārībhirāhṛtā | sānandamindulekheva, tārakānikarāñcitā

69.210

praṇamya caraṇau pitroḥ, pādāṅguṣṭhārpitakṣaṇā | nipasādāgrato lokalocanāñcalavījitā

69.211

viśeṣakam
rājātmajāguruḥ prāha, kumāra ! kriyatāmayam | rājaputrīkṛtapraśnacatuṣṭayavinirṇayaḥ

69.212

abhyadhātnṛpaputro'tha, pitrorānandamudviran | uccairvācaṃyamībhūya, janaiḥ sākṣepamīkṣitaḥ

69.213

yā'mre'sti svarṇapāñcālī, nirvācālīkṛtānanā | karttā maddvacanādeṣā, samastapraśnanirṇayam

69.214

tataḥ sā bālikā pāñcālikā sā'pyāryyayaikayā | uccairuccairatuḥ praśnamuttaraṃ ca kramādidam

69.215

tadyathā-kaḥ sakalaḥ ? sukṛtaruciḥ, kaḥ saddhurddhividheyakaraṇagaṇaḥ
kaḥ subhagaḥ ? śubhavādī, ko viśvajayī ? jitakrodhaḥ

69.216

tatastuṣṭeṣu sabhyeṣu, stuvatsu guṇavatsu ca | kumārī sacamatkāraṃ, kumāramapi ca dṛśā

69.217

taṃ vadhū-varasambandhabandhaṃ vidadhato vidheḥ | tadā'naucityakāritvavācyamunmūlitaṃ janaiḥ

69.218

viprāṇāṃ mantranirghoṣairjanānāṃ harṣaniḥsvanaiḥ | bandikolāhalaistūryyaiḥ, śabdādvaitaṃ tadā'bhavat

69.219

atha mauhūrttikādiṣṭe, lagne sarvagrahekṣite | kṣiteradhipatī pāṇiṃ, grāhayāmāsatuḥ sutau

69.220

vadhū-varaṃ ca hastyaśva-rathā-'laṅkaraṇāṃśurkaiḥ | arcayāmāsatuḥ sneha-vibhava-prābhavocitaiḥ

69.221

pāṭhasiddhāśca sādhyātha, tattatkarmasu karmaṭhāḥ | jāmātre pradadau vidyā, vidyādharanareśvaraḥ

69.222

samapadyamadāmadyamudāradvāra-toraṇam | utpatākaṃ viśāmīśastataḥ prāvīviśat puram

69.223

sammānya maṇicūr̤ādīn, vidyādharadharādhavān | rājadhānīṃ nijanijāṃ, rājā hṛṣṭo visṛṣṭavān

69.224

nṛpaḥ pavanavego'pi, gopinā vinayastataḥ | satkṛtya kṛtadakṣeṇa, praiṣi vikramabāhunā

69.225

āpṛcchya pauradhaureyānabhyarcya puradevatān | vimocya bandhanakṣiptāna, dīnādīnanukampya ca

69.26

kṣemo'sti pāṭalīputrapateḥ siṃhamahībhujaḥ ? | kāryeṇa kena prāpto'si, jhaṭityevaṃ nivedaya

69.27

sa vacasvī tataḥ prāha, tasyākṣemaḥ kuto bhavet ? | śrīvikramadhano yasya, mitramatraiṃstumānasaḥ

69.28

paramasyāṃ tu velāyāṃ, śīghraṃ yadahamāgataḥ | kāraṇaṃ śṛṇu tatra tvaṃ, prayojanamidaṃ tava

69.29

kalatre vimalānāmri, svāmin ! siṃhamahībhujaḥ | āste dhanavatī putrī, saundaryasyeva devatā

69.30

tatra citrakaraṃ kañcid, divyacitradharaṃ naram | eṣā repāviśeṣajñā'paśyad bhūpasya nandanī

69.31

vyalokayacca taccitre, kañcinnṛpatinandanam | hṛdayānandanaṃ rājyalakṣaṇaiḥ śubhaśaṃsibhiḥ

69.32

tamatha prāha sā citraṃ, yat tvayaitad vinirmame | tat kalākhyāpanāyaiva ?, praticchando'tha kasyacit ?

69.33

so'pyuvāca kumārī taccitraṃ yad varṇyate mama | vijñānādbhutamapyetad, vigopakakaraṃ param

69.34

praticchando hi yasyāyamaso somasamākṛtiḥ | yadi dṛggocaraṃ gacchet, taccitraṃ syānna citrakṛt

69.35

satāṃ citte kṛtāvāsaḥ, sa yaśaḥkusumeṣubhiḥ | vaśīkaroti trailokyaṃ, dvitīya iva manmathaḥ

69.36

samākarṇyaiti tadvācaṃ, sā candravadanā'vadat | sa kutra ? kasya vā putrastasya kiṃnāma nāma vā ?

69.37

so'pi prāha'calapure, śrīvikramadhanātmajaḥ
dhano'sti mūrtistasyaiṣā, mayā'lekhi svakautukāt

69.38

śrutveti tatprabhṛtyepā, viśeṣāt tvayi rāgiṇī | krīḍāṃ pīḍāmiva jñātvā, kanyāntaḥpuramāyayau

69.39

tvadekatānacitteyamapi vyāpāritendriyā | tvayā vyāptaṃ jagad vetti, yoginīva parātmanā

69.40

ekaṃ vihāya tvāṃ deva !, sā mahīpatinandanī | strīrūpamathavā klībaṃ, manyate jagadapyadaḥ

69.41

devīmukhādidaṃ sarvaṃ, vṛttāntaṃ medinīpatiḥ | vijñāya guṇavijñāya, bhavate māṃ nyasarjaṃyat

69.42

māmatrāgāmukaṃ matvā, medinīpatinandanī | amuṃ lekhapratīhāraṃ, hāraṃ dūtamivā''rpayat

69.43

uktveti dūto lekhena, sahitaṃ caraṇāntike | kumārasyāmucanmuktāhāraṃ tatprābhṛtīkṛtam

69.44

choṭayitvā tato lekhameṣa vepajitasmaraḥ | javādavācayat topacayapopacamatkṛtaḥ

69.45

bhavanmūrtinirastena, kāmena jvalitaṃ mama | mānasaṃ tvatkṛtāvāsaṃ, siktaṃ netrāmbuvindubhiḥ

69.46

na śāntiṃ yāti tannātha !, śāntiṃ naya dayāṃ kuru | dṛḍhārambhaparīrambhadembhapīyūṣanirjharaiḥ

69.47

paritaḥ paritaptāṅgīṃ, madanajvalanāciṃpā | vardhiṣṇupramakallole, kṣipa māṃ nijamānase

69.48

iti lekhārthasambhāraṃ, hāraṃ ca hṛdaye dadhau | snigdhojjvalasphuradrūrṇaṃ, kumāraḥ kāraṇaṃ mudām

69.49

vimṛśyātha kumāro'pi, pratilekhaṃ likhekha saḥ | śṛṅgāreṇeva mūrtena, mṛganābhimayāmbhasā

69.50

ratirūpasapartnī tvāṃ, dadhānasya mamorasi | rupā ratipatiḥ śaṅke, kiratyavirataṃ śarān

69.51

guṇaiḥ śravaṇamārgeṇa, tavādhyāsitameva me | mano viviśurastrāṇi, sarvāṇyapi sukhepsayā

69.52

iti lekhena dānena, mānena ca kṛtārthitaḥ | kumāreṇa caraḥ praiṣi, sambhṛtaprāmṛtoccayaḥ

69.53

satkathābhiryathaitasya, bhūpo bhūpasutā'pi sā | kalayāmāsatustopaṃ, kumārāgamakāṅkṣayā

69.54

vinītaḥ so'pi nirṇītalagnasyopari bhūpabhūḥ | prayāṇaiḥ kaiścana prāpa, tat puraṃ saparicchadaḥ

69.55

sammukhābhyāgatenātha, siṃhena saha bhūbhujā | praviveśa purīṃ vīro, nṛtyantīmiva ketubhiḥ

69.56

pure pratigṛhaṃ ratnastambheṣu pratibimbitaḥ | śliṣyamāṇo mṛgākṣībhiḥ, kṣaṇaṃ galitacetanam

Linked texts (2)