Vidhimargaprapa 71
Vidhimārgaprapā 71
- Language
- Sanskrit
71.1
pīyūṣādapi peśalāḥ śaśadharajyotsnākalāpādapi,
svacchā nūtanacūtamañjaribharādpyullasatsaurabhāḥ
vāgdevīmukhasāmasūktaviśadodgārādapi prāñjalāḥ,
keṣāṃ na prathayanti cetasi mudaṃ śrīvastupāloktayaḥ ?
71.300
ityākarṇya narendreṇa, samādiṣṭaḥ pramodinā | kumāraḥ śatrusaṃhārahetave kaṭakaṃ vyadhāt
71.301
kṛtvā śūnyamatho durgaṃ, katicitpacipālitam | tasthau dūreṇa pallīśaśchalāya saha sainikaḥ
71.302
iti matvā kumāro'pi, samāropitasainikaḥ | preritaiḥ pattibhirdurgaṃ, grāhayāmāsa kaiścana
71.303
jagāmāntaḥ samaṃ sainyaiḥ, gṛho'yamiti śaṅkayā | balairanargalairdurgaṃ, pallīpatiraveṣṭayat
71.304
atha saṃruddhadurge taṃ, vahnamantaṃ vikramojjitaiḥ | pallīśaṃ veṣṭayāmāsa, kumāraḥ parito balaiḥ
71.305
antarbahivalastomairdurgānte vadhyatāṃ gatam | matvā''tmānamatho mānamamucat pakkaṇādhipaḥ
71.306
mūrttaṃ madamapīpiṇḍamivāyātaṃ hṛdo bahiḥ | vahan kaṇṭhe kuṭhāraṃ sa, kumāramanunītavān
71.307
valamānaḥ sahānena, vīro'tha kaṭakāntike | ardhamārge'rdharātre sa, śuśrāva ruditaṃ striyāḥ
71.308
atha śabdānusāreṇa, tāṃ jagāma nṛpāṅgajaḥ | ekaḥ khaṅgalatodrekabhrājiṣṇubhujamūruhaḥ
71.309
kumārastāmathovāca, kimidaṃ bhīru ! rudyate ? | iti sā'pi tadākāravidhvastā duḥkhitā'vadat
71.310
aṅgadeśeṣu campāyāṃ, jitārinnṛpateḥ sutā | kīrttimatyāmabhūd bhūriputropari yaśomatī
71.311
guṇaśravaṇamātreṇa, śaṅkhe śrīpeṇanandane | anurāgo'bhavat tasyāḥ, sarojinyā ravāviva
71.312
svāñjyāya tato rājā, śrīpeṇanṛpatiṃ prati | viśiṣṭaṃ preṣayāmāsa, vākpīyūṣapayonidhim
71.313
samaye'sminnimāṃ bālāṃ, maṇiśekharakhecaraḥ | jahre mayā saha mahastiraskṛtasadasraruk
71.314
aṭavyāmiha muktā'haṃ, ninye kanyā tu sā'nyataḥ | tasyāḥ śrīmannahaṃ dhātrī, tadviyogena rodimi
71.315
kiṃvadantī kutastasyā, labheyamiti cintayan | imāmāśvāsayāmāsa, kumāraḥ kāmyayā girāṃ
71.316
atha tadvīkṣaṇapare, vīre śauryasakhaḥ svayam | pūrvāśāpatiruṣṇāṃśuṃ, śaile dīpamivāsucat
71.317
tattaṭabhraṭavīgarbhe, kanyāvīkṣaṇasatvaraḥ | śaile viśālaśṛṅgākhye, kandarāmandirodare
71.318
śaṅka eva mama svāmī, vadantīmiti bālikām | khecaraṃ cāṭukāraṃ ca, so'paśyanmaṇiśekharam
71.319
yugmam
krodhādabhimukhaṃ dhāvan, paśyan kanyāṃ ca saspṛham | kumāraḥ khecarendreṇa, tapriyatvena niścitaḥ
71.320
samāyātaḥ priyo'yaṃ te, śaṅkhaḥ paśyaiṣa hanyate | tāṃ pratīti pratijñāya, pracacāla sa khecaraḥ
71.321
tanniṣkṛpakṛpāṇāgrasaṅgrāmeṇa nṛpāṅgajaḥ | khecaraṃ vigaladvāsaṃ, dāsaṃ cakre vijitya tam
71.322
smitvā vyalokayad bālā, taṃ kumāraṃ jitadvipam | prabhāte paribhūtenduṃ, padminīva divākaram
71.323
atha vyomno manovegā, maṇiśekharapattayaḥ | peturnṛpasutopānte, sarasīva sitacchadāḥ
71.324
ubhau pure ca sainye ca, praiṣīd bhūpāṅgajaḥ khagau | ekaṃ yaśomatīdhātryāḥ, samānayanahetave
71.325
nikāmamuparodhena, kumāraḥ khecareśituḥ | praṇaman siddhacaityāni, kanyayā sākametayā
71.326
āyātaḥ kanakapure, vidyādharapure tataḥ | bhūmibhālārmavaitāḍhyaviśeṣakakalāmṛti
71.327
yugmam
dināni katicit tatra, tasthau bhūjāninandanaḥ | khecaraśreṇisaujanyakṣīranīreśakeśavaḥ
71.328
atha tasmai dadau putrīṃ, khageśo maṇiśekharaḥ | dadire khecarairanyairapi vidyā nijā nijāḥ
71.329
atha vidyādharaiḥ sarvaiḥ, paritaḥ parivāritaḥ | dvipadvayādakampāyāṃ, campāyāṃ puri yātavān
71.330
yaśomatyādikāḥ kanyāḥ, sa tatra pariṇītavān | rohiṇīprabhṛtīḥ śrītadyutirdākṣāyaṇīriva
71.27
tadagadyata bhūpena, jarāsandhannṛpaḥ katham | sutāmapi baliṣṭhāya, vaṇikputrāya dāsyati ?
71.28
avādi vasudevena, manye nāsau vaṇiksutaḥ | jānāmi vikrameṇeti, tatpitā''kārya pṛcchayate
71.29
athā''hūya subhadro'yaṃ, kaṃsocitasasannidhiḥ | rājñā sañjapathaṃ pṛṣṭaḥ, suto'yaṃ te kimaurasaḥ ?
71.30
ityukte bhūbhṛtā'vocat, subhadro'pi yathātatham | gato'hamekadā śaucahetave yamunāmanu
71.31
adarśi kāṃsyamañjūṣā, tat tarantī rayānmayā | ākṛṣyodghāṭitā tasyāṃ, dṛṣṭo'yaṃ mahasāṃnidhiḥ
71.32
mudrikāyugabhājo'sya, gṛhītasya śirastale | labdheyamiti bhūṣāṅkipuraḥ patrīṃ mumoca saḥ
71.33
ugrasenasute'muṣmin, dhāriṇyāḥ kukṣivartini | pūritaśchadmanā'mātyaiḥ, patyantrasvādadohadaḥ
71.34
pitṛvairīti sañcintya, putraḥ prāṇapriyo'pyasau
mātrā'tinindyaḥ kālindyāḥ, pravāhe'smin pravāhitaḥ
71.35
yugmam
patrikāṃ vācayitveti, mumude medinīdharaḥ | nijagotrāvataṃsaṃ taṃ, kaṃsaṃ vijñāya tatkṣaṇāt
71.36
jarāsandhamupasthāya, samudravijayastataḥ | kaṃsasya śauryamākhyāya, taṃ siṃharathamārpayat
71.37
dattvā sutāṃ nṛpo'pṛcchad, deśamiṣṭamanena tat | pitṛdvipā yayāce sā, kaṃsena mathurāpurī
71.38
tajjarāsandhadattoprabalo'yaṃ mathurāṃ gataḥ | ugrasenanṛpaṃ kaṃsaḥ, kāṣṭhapañjarake'kṣipat
71.39
mayā tyakto'si no vetti, vārtāmapi pitā tava | evamukte'pi dhāriṇyā, nograsenaṃ mumoca saḥ
71.40
kaṃsānujo'timuktākhyaḥ, pitṛduḥkhākulastataḥ | kṛtī vrataṃ sa jagrāha, muktimārgaikapalvalam
71.41
samudravijayaḥ so'pi, svāminā satkṛtastataḥ | yayau śauripure śūrasamuccayaśiromaṇiḥ
71.42
vasudevahiṇḍiḥ
vasudevāṅgasaubhāgyākṛṣṭastrīviplavākulaiḥ | nṛpaḥ kadā'pi vijñapto, nāgarairnayasāgaraiḥ
71.43
samudravijayenātha, tādṛgviplavabhīruṇā | abhāṣi vasudevo'yamutsaṅgāropapūrvakam
71.44
aharniśaṃ bahirbhrāntyā, durbalo'si tatastvayā | stheyaṃ sadā madāvāse, kalābhyāsavinodinā
71.45
gurorgiraṃ śirasyeva, śeṣāmiva nidhāya tām | saudha eva sthitaścakre, kalābhyāsamaharniśam
71.46
sa kadā'pi śivādevyā, preṣitaṃ bhūpatiṃ prati | candanodvartanaṃ ceṭīhastājjagrāha narmaṇā
71.47
uktaśceṭikayā so'pi, vasudevaḥ sahāsayā | rājñā strīnarmadoṣeṇa, tvamanenāsi yantritaḥ
71.48
ityasau paramārthena, nijaṃ matvā niyantraṇam | deśāntaravilokāya, niḥsasāra purānnniśi
71.49
racayitvā citāmeṣa, śmaśānabhuvi bhūridhīḥ | nikṣipya mṛtakaṃ kiñcidantarajvālayanmudā
71.50
stambhaṃ nyasya taṭe tasya, patrikāyāṃ lilekha saḥ | gurubhirdūpitaguṇo, vasudevo'nale'viśat
71.51
iti kṛtvā vrajan dṛṣṭaḥ, kayā'pi pathi kāntayā | āropito rathe khinna, iti brāhmaṇaveṣabhṛt
71.52
tadgrāme tadgṛhe snāta-bhukto yakṣālayasthitaḥ | śuśrāvāgnau mṛto'śoci, vasudevaḥ svakairiti
71.53
athā''tmajñānanirbhīkaḥ, pracalanbhramato balī | kayā'pi kila kāminyā, rathamāropito nijam
71.54
pure vijayakheṭākhye, sugrīvakṣamāpateḥ sute | śyāmā-vijayasenākhye paryaṇaiṣīt kalājite
71.55
tato vijayasenāyāmutpādyā'krūramaṅgajam | aṭannaṭavyāṃ tasthau sa, jalāvartākhyapalvale
Linked texts (2)
- Dharmābhyudayamahākāvya — Udayaprabha, Sanskrit
- Dharmābhyudaya — Udayaprabhā Sūri, Sanskrit