Vidhimargaprapa 73
Vidhimārgaprapā 73
- Language
- Sanskrit
73.1
iti śrīvijayasena sūriśiṣyaśrīmadudayaprabhasūriviracite śrīdharmābhyudayanāmni
śrīsaṅghapaticarite lakṣmyaṅke mahākāvye vasudevayātrāvarṇano
nāmaikādaśaḥ sargaḥ
dṛṣṭyaḥ kasyāpi nāyaṃ prathayati na paraprārthanā dainyamanyastucchāmicchāṃ vidhatte tanuhṛdayatayā ko'pi niṣpuṇyapaṇyaḥ
itthaṃ kalpadrume'smin vyasanaparavaśaṃ lokamālokya sṛṣṭaḥ,
spaṣṭaṃ dhīvastupālaḥ kathamapi vidhinā nūtanaḥ kalpavṛkṣaḥ
73.746
granthāgram 798 | ubhayam 3943
vasudeva ! nalaḥ so'haṃ, sañjāto'smi ghanādhipaḥ | vipadya sā'pi vaidarbhī, babhūva mama vallabhā
73.747
atheyaṃ jhaṭiti cyutvā, tataḥ kanakvatyabhūt | tena pūrvānurāgeṇa, baddhaḥ so'hamihā''gamam
73.748
ihaiva karma nirmūlya, seyaṃ yāsyati nirvṛtim | ityākhyānme videheṣu, vimalasvāmitīrthakṛt
73.749
ityuktvā vasudevasya, puraḥ kiṃpuruṣeśvaraḥ | śārīraiḥ pūrayaṃśśubhrai rodastirodadhe
73.750
vasudevo'nyadā khelan, khecarībhiḥ sahānuvaham | sūrpakeṇaikadā jahre'moci gaṅgājale tataḥ
73.751
uttīrya vīryavān gaṅgāṃ, pallīṃ kāmapi jagmivān | asau paribhraman sākaṃ, pathikaiḥ pathi kaiścana
73.752
jarāmidhāṃ smarāṭopabhaṅgīṃ pallīndunndinīm | tatropayeme reme ca, candrikāmiva candramāḥ
73.753
tasyāṃ jarākumārākhyaṃ, samutpādyātha nandanam | vicarannanyato'māpi, sākṣād devyā kayācana
73.754
kanyā rudhirabhūpasya, dattā te rohiṇī mayā | vraja pāṇavikībhūya, tūrṇaṃ tasyāḥ svayaṃvare
73.755
ityuktaḥ sa tayā śaurirgato'riṣṭapuraṃ prati | jarāsandhādibhūpaughavyastasvaṃvaraṇamaṇḍape
73.756
rūpeṇa trijagaccittārohiṇī rohiṇī tataḥ | svayaṃvaraṇamālyena, rājamānā''jagāma sā
73.757
śṛṅgārite'pyarūpe'smin, rājake'syāḥ sthitā na dṛk
varṇyavarṇe'pi nirgandhe, karṇikāra ivālinau
73.758
śaurirepo'nyaveṣo'tha, visphūrjattūryavādiṣu | vādayāmāsa paṭahamityaṃ ṣaḍbhirakṣaraiḥ
73.759
āgacchā''gaccha māṃ tanvi !, nanvitaḥ kimu vīkṣase ?
asmi tvadanurūpo'haṃ, kṛtotkaṇṭhaḥ sukaṇṭhi ! yat
73.760
vādayantamiti prekṣya, śauriṃ śūranibhaprabham | rohiṇī rohadānandā'nandayad varamālayā
73.761
atha pāṭahike tasmin, vṛte rudhirakanyayā | ahasan sahasā seyaṃ, sarve'pyurvīśakuñjarāḥ
73.762
aho ! kaulīnyametasyāḥ, kulīnamavṛṇod yataḥ| iti vārtā mithaścakruḥ, paśyanto rudhiraṃ ca te
73.763
atha teṣu sahāseṣu, prāha pāṭahikaḥ krudhā | dordaṇḍe yasya kaṇḍūtiḥ, kaulīnyaṃ tasya daśyate
73.764
śrutvā śaurergiraṃ dāvakīlālīlāmamāmatha | tadvadhāya jarāsandhaḥ, svabhūpān samanīnahat
73.765
sannaddhanijasainyo'tha, rudhiro'pi dharādhipaḥ | jarāsandhena yuddhāya, kruddhaḥ śaureḥ puro'sphurat
73.766
sārathībhūya śroḍīrāvadhirdadhimukhāmidhaḥ | khecaraḥ samarakūraṃ, rathe śaurimavīviśat
73.767
vegād vegavatīmātrā'ṅgāramatyā'rpitāni tat | caṇḍaḥ kodaṇḍa-tūṇāni, jagṛhe vigrahāgrahī
73.768
jarāsandhadharādhīśau, rudhiraṃ yudhi raṃhasā | magnaṃ vīkṣya girā śaureḥ, khecaro rathamairayat
73.769
śauriṃ svavaryabhūmībhṛtkumbhikesariṇaṃ raṇe | paśyannūce jarāsandhaḥ, samudravijayaṃ prati
73.770
na pāṇavikamātro'yaṃ, tadenaṃ sādhaya svayam | vanaṃ bhañjannabhaḥ kena, rakṣyaḥ pañcānanaṃ vinā ?
73.771
śūramenaṃ nirākṛtya, svaṃ bhavan rohiṇīdhavaḥ | madyaśaḥkumudaṃ smerīkuruṣvānena mudritam
73.772
vṛtānyanaraniṣṭhāyā, na dhavo'syā bhavāmyaham | jeyo'sau tu tvadādeśādityuktvo samudrarāṭ
73.773
tataḥ samudramunmudravelaṃ khelantamāhave | avalokya sma kurvanti, devāḥ kalpāntavibhramam
73.774
yuyudhāte krudhā tejastiraskṛtadivākarau | śaurī dūrīkṛtatrāsāvatha prathama-paścimo
73.27
bahirniveśya sainyāni, devakena puraskṛtau | purāntarjagmatuḥ kaṃsa-śaurī pauranirīkṣitau
73.28
athopaviviśurbhūpasadaḥ prāpya trayo'pi te | trailokyarakṣāsāmarthyaṃ, mantrayanta ivā''tmasu
73.29
suhṛtpremormihaṃsena, tataḥ kaṃsena devakaḥ | yācitaḥ prītivārtāsu, vasudevāya devakīm
73.30
sa svayaṃ prārthanīye'rthe, prārthyamāno'tha devakaḥ| ūce vayaṃ tvadāyattā, devakī deva ! kīdṛśī ?
73.31
purā'pi nāradākhyātaguṇodyadanurāgayoḥ | tayoratha vivāho'bhūd, devakī-vasudevayoḥ
73.32
devako'tha daśārhāya, bahusvarṇādikaṃ dadau | nandaṃ gokoṭiyuktaṃ ca, daśagokulanāyakam
73.33
vasudevo'dbhutānandastato nandasamanvitaḥ | mathurāṃ saha kaṃsena, prayāto dayitāyutaḥ
73.34
suhṛtpāṇigrahopajñaṃ, kaṃsaścakre mahotsavam | amānamadirāpānamattavṛttyadvadhūjanam
73.35
kaṃsānujo'timukto'tha, pūrvopāttavrataḥ kṛtī | agādokasi kaṃsasya, pāraṇāya mahātapāḥ
73.36
vīkṣya mattā tamāyāntaṃ, prītā kaṃsapriyā tataḥ | ehi devara ! nṛtyāvo, jalpantīti gale'lagat
73.37
athoce vyathitaḥ sādhuryannimitto'yamutsavaḥ | tasya saptamagarbheṇocchedyau tvatpitṛ-vallabhau
73.38
śrutveti munito muktamadā jīvayaśā javāt | gatvā sphārasphuratkhedaṃ, kaṃsāyedaṃ nyavedayat
73.39
yācyaḥ sauhārdataḥ sapta, garbhān śaurirasau suhṛt | niścityedamagāv kaṃso, vasudevaṃ priyānvitaḥ
73.40
prārabdhapremavārtāsu, mattenevāmadena tat | sa mene devakīgarbhān, sapta kaṃsena yācitaḥ
73.41
ākarṇya śauriranyedyuratimuktakathāmatha | cikhide vañcito garbhayācñāyāṃ suhṛdā cchalāt
73.42
itaścāsīnnāga iti, śrībhadrilapure vaṇik | priyā'bhūt tasya sulasā, kulasāgaracandrikā
73.43
atimuktābhidhaḥ sādhuścāraṇo'syām̐śca śaiśave | nindurindumukhī seyaṃ, bhāvinīti nyavedayat
73.44
paramaśraddhayā''rādhi, suraḥ kaścit tayā'pyatha | tuṣṭo'yāci sutāneṣa, prāha jñātvā'vadhestataḥ
73.45
hantuṃ śaurisutān prītikūṭāt kaṃsena yācitān | ahaṃ sañcārayiṣyāmi, nindoḥ sutapade tava
73.46
iti devaḥ pratijñāya, cakre śaktyā svakīyayā | devakī-sulasāpatyaprasave tulyakālatām
73.47
suṣuvāte samaṃ te tu, devakyāḥ ṣaṭ sutān kramāt
sulasāyai dadau devo, devakyai saulasān mṛtān
73.48
sphāramāsphālayad grāṇi, kaṃso nindusutān sa tān
avardhanta ca devakyāḥ, sūnavaḥ sulasāgṛhe
73.49
nāmnā'nīkayaśo'nantasenā vajitasainikaḥ | nihatārirdevayaśāḥ, śatrusenaśca te śrutāḥ
73.50
niśānte praikṣata svapne, siṃhā-'rkā-'gni-gaja-dhvajān | vimāna-padmasarasī, ṛtusnātā'tha devakī
73.51
tasyāḥ kukṣāvavātārīd, gaṅgadattacyuto divaḥ | nabhaḥsitāṣṭamīrātrimadhye'tha tamasota sā
73.52
sānnidhyaṃ tenire tasya, puṇyapūrṇasya devatāḥ | tajjanmani tataḥ svāpamāpuste kaṃsayāmikāḥ
73.53
tadā''hūya priyaṃ prāha, devakī rakṣa me sutam | vadhayitvā dvipaṃ kaṃsaṃ, mocyo'sau nandagokule
73.54
yaśodā jananīvāmuṃ, sānandā nandavallabhā | pālayiṣyati yad bālamupacārairnavairnavaiḥ
73.55
vasudevo'pi tanmatvā, tamādāyāṅgajaṃ vrajan | pārśvasthadevīklaptāṣṭadīpa-cchatrajuṣā pathā
73.56
atho dhavalarūpeṇa, śiśusānnidhyadevatāḥ | purato gopuradvārakapāṭānudaghāṭayan
Linked texts (3)
- Dharmābhyudaya — Udayaprabhā Sūri, Sanskrit
- Dharmābhyudayamahākāvya — Udayaprabha, Sanskrit
- Nemināthacaritra (Guṇavijaya) — Guṇavijaya 1586, Sanskrit