Pramāṇa · Search · About · API

Vidhimargaprapa 74

Vidhimārgaprapā 74

Language
Sanskrit

74.1

dvādaśaḥ sargaḥ
itaśca kaścana śreṣṭhī, jajñe śrīhastināpure | lalitastatsuto mātuḥ, prāṇebhyo'pi priyo'bhavat

74.2

athānyo garbhato duḥkhadātā mātuḥ kṛtajvaraḥ | pātahetūn vṛthākṛtya, dvaitīyīkaḥ suto'bhavat

74.3

sa dāsyā tyārjito matvā, pitrā cchannīkṛtaḥ kila | vavṛdhe gaṅgādattākhyo, lālito jyeṣṭhabandhunā

74.4

lalitaḥ śreṣṭhinaṃ proce'nyedyureṣa gṛhe yadi | bhojyate gaṅgadattastat, sundaraṃ tāta ! jāyate

74.5

svamātuśchannamevaitat, kāryamevamuvāca saḥ | lalito'tha tamānīya, tatpasyādho nyapādayat

74.6

lalitakṣiptamannaṃ ca, bhuñjānaṃ harṣanirbharam | gaṅgadattaṃ kathañcit taṃ, vyālokya jananī krudhā

74.7

daṇḍakāṣṭhaṃ samudyamya, gṛhītvā cikuravraje | kṣaṇānniṣkāsayāmāsa, kuṭṭayantī muhurmuhuḥ

74.8

yugmam
tamevānugatau śreṣṭhi-lalitau kalitau śucā | puro vīkṣya muniṃ tasya, mātṛvairamapṛcchatām

74.9

ūce muniḥ kvacid grāme, bandhū abhavatāmubhau | ekadā śakaṭaṃ kāṣṭhaiḥ, pūrṇaṃ grāmāya ninyatuḥ

74.10

jyeṣṭhaḥ puraścaran mārge, cakrakhaṇḍāṃ mahoragīm | vīkṣya proce'nujaṃ sūtaṃ, rakṣyā'sau śakaṭāditi

74.11

iti tadvākyaviśvastā, sā sthitaiva bhujaṅgamī | sūtena cūritā gantyā'sthibhaṅgadhvanikautukāt

74.12

sā jyeṣṭhe dadhatī prītimaprītiṃ ca kanīyasi | gantrīcakreṇa bhagnāṅgī, cakrakhaṇḍā vyapadyata

74.13

sā te jātā priyā śreṣṭhin !, jyeṣṭhaḥ sa lalitastavasau
gaṅgadattaḥ kaniṣṭhastu, prāktanena priyā-'priyau

74.14

ityākarṇya bhavodvignaḥ, śreṣṭhī sūnudvayānvitaḥ | jainaṃ prāpa vrataṃ pāpamataṅgakajamugādhipam

74.15

tau śreṣṭhi-lalitāvāyuḥ, pūrayitvā taponidhī | devalokaṃ mahāśukraṃ, jagmatustigmatejasau

74.16

jagāma vimbavālabhyamidānīṃ gaṅgadattakaḥ | tapastapanapūrvārdistameva tridaśālayam

74.17

cyutvā lalitajīvo'yaṃ, tanmahāśukrakalpataḥ | rohiṇyā vasudevasya, preyasyā udare'bhavat

74.18

vadane vigataḥ svapne, halabhṛjjanmasūcakān | sā mṛgāṅka-mṛgeśā-'bhvīn, niśāśeṣe vyalokayat

74.19

tato'ṅkatojasā dhvāntadrohiṇaṃ rohiṇī sutam | asūya mūtadhātrīrva, tarjitadyumaṇiṃ maṇim

74.20

rāmo nāmnā'bhirāmatvāt, pitṛbhyāṃ tatpratiṣṭhinaḥ | krīḍan bhogīva bālo'pi, jātaḥ paramabhayaṅkaraḥ

74.21

vasudevo'nyadā''hūtaḥ, kaṃsena prītiśālinā | yayau rājānamāpṛcchadya, mathurāyāmamantharaḥ

74.22

vasudevamatha prāha, kaṃso jītayaśo'nvitaḥ | astīndrapuraniyāṃ so, nagarī mṛttikāvatī

74.23

rājā tatra pitṛvyo me, devakaḥ mevakapriyaḥ | vartate nartitaśrīkā, sutā tasyāpi devakī

74.24

gā kāntisumanovallī, tvaṃ yauvanavanadrumaḥ | yuvayostad dvayorlakṣmīvedamanorastu saṅgamaḥ

74.25

tasyāṃ nanu varo bhāvī, bhavānanuvarastvaham | tadehi devakād yācyā, devakanyeva devakī

74.26

idamālocya niścitya, śauriḥ kaṃmānvito gataḥ | nagaryāṃ mṛttikāvatyāṃ, rājā sammukhamāyayau

74.88

taṃ vīkṣya vivaśā gopyo, nimīlitavilocanāḥ | piṇḍīkṛtyorasi rasāt, tarasaivai nyapīḍayan

74.89

kṛṣṇaḥ sadā'pi māyūrapicchapūravibhūṣaṇaḥ | jagau gopālabālābhiḥ, saha gopālagūrjarīm

74.90

vaṃśanādavaśainaiśca-gati-kāntijitairiva | so'yaṃ kuraṅga-mātaṅga-bhujagairanugerbabhau

74.91

rāma-govindayoḥ krīḍārasanirmagnayoriti | gopayorjagmurekāhavadekādaśa vatsarāḥ

74.92

itaśca kārtike kṛṣṇadvādaśyāṃ tvāṣṭrage vidhau | samudravijayākhyasya, patnyāṃ śauryapureśituḥ

74.93

śivāyāḥ kukṣimadhyāsta, śaṅkhajīvo'parājitāt | sā niśānte mahāsvapnāṃścaturdaśa dadarśa ca

74.94

gajokṣa-siṃha-lakṣmī-srak-candrā-'rka-kalaśa-dhvajāḥ
padmākara-vimānā-'bdhi-ratnapuñjā-'gnayastu te

74.95

nārakāṇāmapi svargajuṣāmiva tadā sukham | kṣaṇamāsīt prakāśaśca, cakāsti sma jagatsvapi

74.96

patyuratyutsukā svamānākhyād devī prabudhya tān
rājñā tadaiva daivajño'pṛcchyata kroṣṭukiḥ svayam

74.97

sa vyācakhyau suto bhāvī, jino vāṃ trijagatpatiḥ | śrutveti tāvapi prītau, pīyūṣasnapitāviva

74.98

garbhasthitena tenātha, svāminā nṛpakāminī | babhau smitamukhāmbhojā, haṃseneva sarojinī

74.99

niśīthe sitapañcamyāṃ, śrāvaṇe tvāṣṭrage vidhau | śaṅkhadhvajaṃ śivā'sūta, sutaṃ jīmūtamecakam

74.100

ṣaṭpañcāśadvadhā''gatya, dikkumāryo yathākramam | śivā-jinendrayoścakruḥ, sūtikarmāṇi bhaktitaḥ

74.101

pañcarūpo hariḥ svargādathā''gatya yathāvidhi | atipāṇḍukambalāyāṃ, śilāyāṃ nītavān vibhum

74.102

tatra siṃhāsanārūḍhaḥ, so'yaṃ svāṅke jinaṃ dadhau
tripaṣṭyā svaparaiḥ śakraiḥ, snātraṃ cakre'cyutādibhiḥ

74.103

aṅke tadīśamīśāno, dadhau siṃhāsanahāsanaḥ | saudharmendro'kṛta snātrā-''rātrika-stavanādikam

74.104

prabhorapsarasaḥ pañca, dhātrīrādhāya vāsavaḥ | kṛtvā nandīśvare yātrāṃ, muditaḥ svapadaṃ yayau

74.105

saprabhāvaṃ prabhāvantaṃ, rākendumiva nandanam | tamālokya samudro'bhūdunmudritamahodayaḥ

74.106

dṛṣṭo riṣṭamaṇerbibhranmitrā svapne'tra garbhage | ariṣṭanemirityākhyāṃ, sūnostad vidadhe pitā

74.107

mathurāyāmathā''tene, nemijanmamahotsavam | daśārho daśamastena, kaṃsastasyā''yayau gṛham

74.108

chinnanāsāpuṭāṃ vīkṣya, khelantīṃ tatra tāṃ sutām
bhītaḥ kaṃso'dhikaṃ so'tha, smṛtvā'nujamunervacaḥ

74.109

naimittikaṃ sa kaṃsastadapṛcchat sadane gataḥ | strīgarbhaḥ saptamaḥ so'yaṃ, muninokto bhavenna vā ?

74.110

ūce naimittikaḥ sādhugiro vipariyanti na | kāpyasti hastimalloñāḥ, sa garmaste bhayaṅkaraḥ

74.111

tamariṣṭākhyamukṣāṇaṃ, hyeśaṃ keśinaṃ ca tam | khara-meṣau ca tau muñca, kramād vṛndārake vane

74.112

atyugrānapi tān khelan, sahelaṃ yo haniṣyati | hanta ! hantā sa te satyaṃ, nirargalabhujārgalaḥ

74.113

pūjayejjananī yat te, śārṅgaṃ dhanva kramāgatam | āropayiṣyati payaḥsitakīrtiḥ sa eva tat

74.114

kāliyāherdaimayitā, cāṇūrasya viṣādakaḥ | haniṣyati dvipendrau te, sa padmottara-campakau

74.115

ādiśyā'tha śramāyā'sau, mallau cāṇūra-mauṣṭikau | ariṣṭādīn vane'muñcadarātiṃ jñātumātmanaḥ

74.57

āyāto gopure śaurirugrasenena bhāṣitaḥ | bhāsvantaṃ darśayan bālaṃ, sānandamidamabravīt

74.58

putravyājena śatruste, kaṃso'nena haniṣyate | tvamuddhariṣyase caivaṃ, punaḥ kvāpi prakāśayeḥ

74.59

ākarṇyatyugrasenena, harṣādanumatastataḥ | jagāma nandakāntāyā, yaśodāyā niketanam

74.60

tasyāstamātmajaṃ śauriḥ, samarpyātha tadātmajām| tanayāṃ samupādāya, devakyāḥ purato'mucat

74.61

iti kṛtvā gate śaurau, prabuddhāḥ kaṃsayāmikāḥ | kanyāmimāṃ samādāya, kaṃsāya drāgaḍhaukayan

74.62

strīmayaṃ saptamaṃ vīkṣya, taṃ garbha nirbhayo nṛpaḥ | vidadhe cchinnanāsāgrāṃ, mānī jñānaṃ hasan muneḥ

74.63

amumucadamuṃ kaṃso, devakyā eva sannidhau | punarjātiyamityāntaḥ, pramodaṃ prāpa sā'pyatha

74.64

sa kṛṣṇa iti saṃhūtaḥ, kṛṣṇāṅgatvena gomibhiḥ | vasudevakulottaṃso, gokulāntaravardhata

74.65

gate māsi sutaṃ draṣṭumutsukā devakī yayau | saha strībhiḥ priyaṃ pṛṣṭvā, gokule go'rttanacchalāt

74.66

mudaṃ dadhau yaśodāṅkavartinaṃ nijanandanam | śrīvatsalāñchitaṃ snigdha-śyāmamālokya devakī

74.67

sadaiva devakī tatra, gopūjāvyājato yayau | āvirbabhūva loke'tra, tataḥ prabhṛti govratam

74.68

vaireṇa vasudevasyānyadā śakuni-pūtane | vicayya tatsutaṃ matvā, nihantuṃ kṛṣṇamāgate

74.69

babhūvaikā samārūḍhā, śakaṭaṃ kaṭṭanādinī | pūtanā nūtanakṣveḍaliptaṃ stanamapāyayat

74.70

māntrikyaṃ vidadhānābhirdevatābhistadā mudā | kṛṣṇasya dehamāviśya, hate tenaivaṃsaiva te

74.71

etya nando'tha vīkṣyede, khedaṃ manasi dhārayan | yaśodāṃ prāha naikākī, bālo mocyaḥ kadācana

74.72

taṃ pālayati sānandā, yaśodā'tha svayaṃ sadā | chalāducchṛṅkhalo bālaḥ, prayātītastataḥ sa tu

74.73

dāmnodkhalabaddhena, tasya baddhā'nyadodaram | yaśodā tadgaterbhītā, gṛhe'gāt pratiyeśinaḥ

74.74

tadā pitāmahadvepādetya śūrpakaimūḥ śiśum | taṃ madhye peṣṭumabhito, jagāmārjunayugmatām

74.75

anayoḥ kṛṣṇadevyā'tha, māthaścakre mahīruhoḥ | ūce gopaistato'bhaṅgi, kṛṣṇenārjunayoryugam

74.76

tadā''karṇyati nandaśca, yaśodā ca samīyutuḥ | tau dhūlīdhūmaraṃ vīkṣya, prītau bālaṃ cucumbatuḥ

74.77

baddho yadudare dāmnā, nāmnā dāmodarastataḥ | khyāto'yaṃ gokule bālo, vallavīprītipallavī

74.78

manyā śatāṅga-śakuni-pūtanā-'rjunasaṅkhyām | dadhyau śauriramuṃ kaṃso, jñāsyatyevaṃvidhaujasā

74.79

mā'pakāryāt kimapyasya, manyā'pi krūradhīrasau | ahaṃ tadasya rakṣāyai, kañcinmuñcāmi nandanam

74.80

tad gayātrayamākhyāya, rāmamuddāmavikramam | sutatvenārpayāmāsa, yaśodā-nandayormudā

74.81

sahelaṃ khelantastatra, rāma-dāmodarau tataḥ | gokule gomati vyomni, satāre śaśi-sūryavat

74.82

āyuṣeṣu samagreṣu, tharma rāmeṇa kāritaḥ | prakṛtyā vikramī kṛṣṇaḥ, sapakṣāhirivā'bhavau

74.83

gopastriyaḥ priyamamuṃ, gūḍhonmuditamanmathāḥ | samāliṅganti cumbanti, bālyavyavahṛticchalāt

74.84

sākūtābhiranākṛtaḥ, rolyate goraselaneḥ | sa gopībhiḥ parṇīkṛtya, cumbanā-''liṅganādikam

74.85

bhraṅkaṭaṃ kṛṣṇa kṛṣṇeti, japantyaḥ prati taṃ muhuḥ | patanti madirodbhūtasadavyājena gopikāḥ

74.86

taṃ madhyekṛtya nṛtyanti, gopyo maṇḍalanarttane | tatra nālatajannātsvārtha vinanute mudā

74.87

enaṃ kenāpyupāyena, kā'pi gopī kadācana | stanandhī nirvidhāryeva, sevyaṃmanyābhirīkṣyate

74.142

vacanenāmunā mlānamavalokya balo harim | snānāya samamādāya, yamunāyāstaṭe yayau

74.143

rāmo harimathāpṛcchadapacchāyā'si vatsa ! kim | tvaṃ prabhātaprabhārāśivyākliṣṭa iva dīpakaḥ ?

74.144

tadevaṃ baladevaṃ sa, nijagāda sagadgadam | kiṅkarīti kimākṣiptā, trātarmātā mama tvayā ?

74.145

athainaṃ prathayan sāmalīlāṃ nīlāmbaro'vadat
yaśodā jananī vatsa !, na te nando na te pitā

74.146

devakī devakakṣmāpanandanī jananī tava | gopūbyājato'bhyeti, tvāṃ draṣṭuṃ māsi māsi sā

74.147

vasudevaśca devendraprāyarūpa-parākramaḥ | pitā sa tava tenātra, kaṃsatrāsādamucyathāḥ

74.148

ahaṃ ca rohiṇīsūnurvaimātreyastavāgrajaḥ | tātena svayamāhūya, tvadrakṣāyai niyojitaḥ

74.149

kaṃsāt kiṃ bhītirityukte, kṛṣṇenākhyat punarbalaḥ | atimuktamunerukti, tathā bandhuvadhaprathām

74.150

kṛṣṇastadā tadākarṇya, krodhādanalavajjvalan | kaṃsadhvaṃsaṃ pratijñāya, snānāya yamunāṃ yayau

74.151

dṛṣṭvā'tha kāliyaḥ kṛṣṇamatikrodhādadhāvata | paśyannivātmano mṛtyuṃ, cūḍāratnapradīpavān

74.152

kimetaditi sambhrānte, rāme vāmena pāṇinā | dhṛtvā'sau hariṇā ghrāṇe, padmanālena nastitaḥ

74.153

hariḥ śarārumāruhya, taṃ bhujaṅgaṃ mahābhujaḥ | krīḍalluḍupavannīre, savibhramamavibhramat

74.154

mṛtakalpamanalpaujāstaṃ muktvā niryayau hariḥ | tadetya samadāṭopairgopaistau bāndhavairvṛtau

74.155

tataḥ pracalitau rāma-govindau mathurāṃ prati | gopālakaiḥ sahā'bhūtāṃ, puragopuragocarau

74.156

kaṃsādiṣṭāvatha dviṣṭhāvibhau yamanibhau krudhā | pradhāvitau hatau tābhyāṃ, tau padmottara-campakau

74.157

ariṣṭādidvipau nandanandanau nanu tāvimau | darśayamānau mitho rāgasāgarairiti nāgaraiḥ

74.158

gatvā mallavaṭībhūmiṃ, saha vallabhavalabhaiḥ | niṣedatuḥ kvacinmañce, tau samutsārya tajjanam

74.159

yugmam
tataśca vāmo rāmeṇa, raudramūrtirdharaḥ puraḥ | saiṣa mañcaśikhottaṃsaḥ, kaṃsaḥ kṛṣṇasya darśitaḥ

74.160

sakautukaprapañceṣu, mañceṣu vihitāsanāḥ | kaṃsakūrāśayajñānasāvadhānībhavadbhaṭāḥ

74.161

samudravijayapramuṣṭhā, jitajvalanatejasaḥ | daśāpi ca daśārhāste, govindāya niveditāḥ

74.162

yugmam
vibhāvibhāsuracchāyau, suramāyau nu kāvimau ? | cintayadbhiriti kṣmāparaikṣyetau pratikṣaṇam

74.163

badhe sindhurayorlokairjāpite kupitastadā | saśalya iva kaṃso'bhūd, ghūrṇamānekṣaṇaḥ kṣaṇam

74.164

ayudhyantādhikaṃ mallottaṃsāḥ kaṃsājñayā tataḥ | athodatiṣṭhata krūraścāṇūraḥ kaṃsasaṃjñayā

74.165

karāsphoṭaisphuṭāṭopaḥ, sphūrjannūrjasvelaṃ dhvanan | ūrddhīkṛtabhujo bhūmībhujo'dhikṣipya so'vadat

74.166

yaḥ ko'pi dhairyadhuryo'sti, pātraṃ kopasya ko'pi yaḥ
sa me dordaṇḍakaṇḍūtiṃ, yudhā khaṇḍayatu kṣaṇāt

74.167

asahaviṣṇuratho viṣṇuścāṇūrasyeti garjitam | uttīrya mañcāt padmāsyadhvanibhirjamadidhvanat

74.168

bhujāsphoṭadhvanirviṣṇorvarddhamāno'tha durdharaḥ | kīrtivistṛtaye vyomabhāṇḍe bhaṅgamiva vyadhāt

74.169

taṃ matvā'tha bhujāsphoṭadhvaninevātmaghātakam | ekaikailayudhe kaṃsaḥ, prerayāmāsa mauṣṭikam

74.116

śaraddhanāghanadhvāno, mahokṣo gāḥ kṣipan muhuḥ | bhañjan bhāṇḍabharaṃ tuṅgaśṛṅgo gopān lulupa saḥ

74.117

rāma ! trāyasva govinda !, trāyasveti vraje giraḥ
śrutvaiva śaurijanmānau, mānādhmātāvadhāvatām

74.118

athokṣāṇaṃ krudhāyantaṃ, dhāvantaṃ vīkṣya keśavaḥ | karāvalitaśṛṅgāgrabhagnagrīvaṃ jaghāna tam

74.119

tasmin kāla iva krūre, nīte kālaniṃketanam | vallavāḥ pūjayāmāsurjanārdanabhujau mudā

74.120

prāptaḥ kaṃsakiśora'tha, keśī krīḍati keśave | prakrāntavallavīnāśaḥ, kīnāśa iva duḥsahaḥ

74.121

kṛṣṇena so'pi nirbhindan, surabhīḥ surabhīṣaṇaḥ | kūrparārpaṇato vaktraṃ, vidāryāmāryata drutam

74.122

khara-meṣamurukakrodharameṣa tato'nyadā | kṛtagopabhayāropamājaghāna janārdanaḥ

74.123

athāyaṃ mathurānāthastanmāthaprabhavadbhayaḥ | dvipaṃ niścetumāninye, sadasyarcāmipāddhanuḥ

74.124

atyadbhutabhujaḥ śārṅgaṃ, yaḥ ko'pyaropayiṣyati | deyā'smai satyabhāmeyamiti cāyamaghoṣayat

74.125

mahībhujo bhujoṣmāyamāṇāḥ prāṇādhikāstataḥ | āgatāḥ paryabhūyanta, nanvanenaiva dhanvanā

74.126

sūnurmadarnavegāyā, vasudevātmajo rathī | cāpāropārthamutkaṇṭhākulo gokulamāgamat

74.127

tatrovāsa niśāṃ rāma-keśavasnehamohitaḥ | mārge gacchannasau prātaḥ, kṛṣṇamekaṃ sahā'nayat

74.128

atha lagnaṃ rathaṃ mārge'nādhṛṣṭau mokṣaṇākṣame | helayā hariravyagro, nyagrodhamudamūlayat

74.129

itthaṃ bhujālamālokya, taṃ padātiṃ tadā'ntike | hṛṣṭo'nādhṛṣṭiruttīrya, pariṣvajya rathe'nayat

74.130

mathurāyāmathānekapṛthvīnāthakulākulām | dhīrau dhanuḥsabhāmetau, jagmatustigmatejasau

74.131

asnāpayannṛpastomaṃvīkṣātsamatha kṣaṇāt | satyabhāmā ciraṃ cakṣuḥ, kṛṣṇalāvaṇyasāgare

74.132

grahaṇādeva cāpasyā'nādhṛṣṭau patite tataḥ | aṣṭāṅgabhūṣaṇe svinne, na yāvadahasan janāḥ

74.133

tāvanmṛduladordaṇḍacaṇḍimānamadīdṛśat | mudā sadasi govindastanvan dhanvādhiropaṇam

74.134

yugmam
anādhṛṣṭirathāgatya, muktvā dvāri rathe harim | gatvā pituḥ sadasyākhyanmayā''ropyata taddhanuḥ

74.135

ukto'tha vasudevena, naśya kaṃsena hanyase | śrutveti sa hariṃ muktvā, vraje'tha svapure'vrajat

74.136

cāpamāropayannandanandanaḥ śabda ityabhūt | kaṃso'pi hṛdamāropirāṅkāśaṅkurajāyata

74.137

āhūya bhūyaso bhūpān, mañceṣu mathurāpatiḥ
ādiśat kalaye mallān, cāpāropotsavacchalāt

74.138

rāmaṃ jagāda govindaḥ, śrutvā mallaraṇotsavam
draṣṭuṃ mallabhaṭīmāvāṃ, gacchāvaḥ kautukaṃ hi me

74.139

taṃ prati pratipadyeti, yaśodāmavadad balaḥ | āvayormaṅkṣu pānīyaṃ, snānīyaṃ praguṇīkuru

74.140

balastadalasāṃ kiñcit, tāṃ nirīkṣya ruṣā'vadat | paṭṭabāndhavavadhālyānaṃ, sākṣātkartuṃ hareḥ puraḥ

74.141

ātmānaṃ māsma vimmāryīrmaduktaṃ na karoṣi kim ?
svāmyādeśe'pyudāsīnā, dāsī nāma kvacid bhavet ?

74.197

ityukto hariṇā somaḥ, samudreṇāpyupekṣitaḥ | tadā''syadviguṇaṃ gatvā, jarāsandhamahībhuje

74.198

atha kruddhe jarāsandhe, virodhivadhasandhayā | prayāṇamakarot kāla, iva kālakumārakaḥ

74.199

ito yoddhuṃ samudreṇa, pṛṣṭaḥ kroṣṭukirabhyadhāt | pratīcīṃ prati pāthodhikacche gacchata samprati

74.200

satyā sūte sutau yatra, tatra sthāne kṛte hariḥ | jarāsandhavadhād bhāvī, bharatārddhadharādhavaḥ

74.201

srahograsenabhūpena, śrutvedaṃ yādavāgraṇīḥ | mumoca mathurāmekādaśakoṭikulānvitaḥ

74.202

nītvā sūryapurāta sadya, kulakoṭīrrapi drutam
madhyevindhyaṃ yayau pṛṣṭhe, prāptaḥ kālo'pyadūrataḥ

74.203

kṛṣṇasānnidhyadevyaistacitāṃ pathi vicakire | ekāmekākinīṃ pārśve, rudatīṃ sudatīṃ punaḥ

74.204

kimetaditi kālena, pṛṣṭe sā bhīrurabravīt | epyatkālabhayādasyāṃ, citāyāṃ yadavo'viśan

74.205

madbhātā taiḥ sahāvikṣidiha vekṣyāmyahaṃ tataḥ
citāṃ sā'viśadityuktvā, dadhyau kālo'pi kopanaḥ

74.206

jvalitānaladurge'smin, madbhītā viviśustataḥ | gatvā tatrāpi hanmīti, prāviśanmohitaścitām

74.207

kṣaṇena jvalite kālakumāre sainikaistataḥ | tanmohācaritaṃ sarvaṃ, gatvā rājñe niveditam

74.208

yādavaḥ prayayuḥ kāpi, dūramityudite caraiḥ | vṛddhālocena tanmene, devatāmohitaṃ nṛpaḥ

74.209

yādavānāmatha pathi, vrajatāmatimuktakaḥ | cāraṇarṣiḥ samudreṇa, pṛṣṭo rājñaivamabravīt

74.210

dvāviṃśastīrthakṛnnemirbhāvī tava tanūdbhavaḥ | rāma-kṛṣṇau dvipo jiṣṇū, valaviṣṇū bhaviṣyataḥ

74.211

tanmā bhaiṣīrdvipadvayastvamityudīrya gate munau | surāṣṭrāmaṇḍalaṃ prāpa, samudravijayo nṛpaḥ

74.212

āvāseṣu maṃdaceṣu, raivatāt pratyaguttare | satyā'sūta sutau tatra, bhānu-bhāmarasaṃjñakau

74.213

tat kroṣṭukagirā'bhyarcya, harirharimālinam | taitrāṣṭamaṃ tapastepe, pratyakṣaḥ susthito'bhavat

74.214

pāñcajanya-sughopākhyau, śaṅkhau sātvata-kṛṣṇayoḥ
susthitaḥ prābhṛtīkṛtya, jagāda kimahanaṃ smṛtaḥ ?

74.215

kṛṣṇo'vadat purā'bhūd yā, viṣṇūnāṃ dvārakā purī
chāditā sā tvayā'mbhobhistāṃ mahyaṃ prakaṭīkuru

74.216

athetyākarṇya devena, vijñaptastena vāsavaḥ | ādiśya dhanadaṃ tatra, kārayāmāsa tāṃ purīm

74.217

navayojanavistārāṃ, dairghye dvādaśayorjanīm | dvādaśā-'ṣṭādaśakarapṛthulottuṅgaveprikām

74.218

ratnotkarasphurattejaḥpuñjapiñjaritāmbarām | cakāra jinacaityānāṃ, śreṇi tatra dhanādhipaḥ

74.219

prāsādau sarvatobhadra-pṛthivījayasaṃjñakau | purāntarvidadhe śrīdaḥ, śrīdāmodara-rāmayoḥ

74.220

tatpuraśca sudharmāyāḥ, sadharmāṇaṃ sabhāṃ vyadhāt | caityaṃ cāṣṭottaraśataśrījainapratimānvitam

74.221

samudravijayādīnāṃ, sarveṣāmapi bhūbhujām | prāsādayostayoḥ pārśve, prāsādāḥ koṭiśaḥ kṛtāḥ

74.170

atha dṛṣṭvā tamutkṛṣṭamuṣṭikaṃ mauṣṭikaṃ halī | adhāvata' krudhā viṣṇuparābhavabhiyā bibhīḥ

74.171

sthirāyā vyarthatāṃ nāma, nayantaḥ kramasaṅkramaiḥ | atho yuyudhire viṣṇu-cāṇūra-cala-mauṣṭikāḥ

74.172

kaṃse yiyāsau kīnāśapurāya prahitau puraḥ | tau mallāvatha śauribhyāṃ, mārgalokaparāviva

74.173

imau hata hata kṣipraṃ, saha nandena gominā | vadantamiti bhī-kopadviguṇasphuritādharam

74.174

phālākrāntamahāmañcaḥ, sañcaran pañcavaktravat | keśeṣuṃ keśavaḥ kaṃsaṃ, kruddhā'lluluṭhadamataḥ

74.175

yugmam
atha kṛṣṇaṃ prati kruddhāḥ, kaṃsagṛhyā mahībhujaḥ | mañcastambhāyudhenoccairbalena dalitā balāt

74.176

kṛṣṇo'pi ropitapadaḥ, śirasyurasi ca kṣaṇāt | kaṃsaṃ krośantamatyantamajaghātaṃ jaghāna tam

74.177

bhayaspṛśā'dhikaṃ senā, kaṃsenā''nāyi yā purā
jarāsandheritā sā'pi, yoddhuṃ krodhādadhāvata

74.178

tāsu sannaddhamānāsu, vāhinīṣvardhacakriṇaḥ | trāsaṃ dideśa sannaddhaḥ, samudravijayaḥ svayam

74.179

yadavo'tha davodagnermahasaḥ sahasā yayuḥ | sadanaṃ vasudevasya, samudravijayādayaḥ

74.180

cumbantaṃ lālayantaṃ ca, rāma-dāmodarau mudā | kimetaditi papraccha, vasudevaṃ dharām̐dhavaḥ

74.181

devakīdayitenātha, kathite'smin kathānake| svāṅke'dhiropya tau dhīrau, rājā ciramalālayat

74.182

sākaṃ tadugrasenena, kārākṛpṭena bhūbhujā | kaṃsyāya yamunānaidyāṃ, samudrādyā jalaṃ daduḥ

74.183

hate kaṃsāhite pitrā, deyaṃ patyurjala mayā | iti jīvayaśāḥ sandhyāṃ, jarāsandhātmajā vyadhāt

74.184

mathurāyāmatho rāma-kṛṣṇāvujñāvaśaṃvadaḥ | ugrasenaṃ dharādhīśaṃ, samudravijayo vyadhāt

74.185

murārirugrasenena, dattāṃ paryaṇayat tataḥ | satyabhāmāṃ pramoddāmoṃ, kroṣṭukaiprathite dine

74.186

jñātvā taṃ kaṃsavṛttāntamatha jīvayaśomukhāt | krodhavandhājjarāsandhaḥ, sandhyāṃ yaduvyaghe vyadhāt

74.187

dūtyena somakakṣmāpaḥ, samudravijayaṃ prati | jarāsandhanideśena, jagāma madhurāpurīm

74.188

yadurājaṃ sabhāmājaṃ, nijagāda sa dhīradhīḥ | kaṃsadvipau sa te svāmī, yācate rāma-keśavau

74.189

tau samarpya bhavanto'pi, vibhavantu vimṛtibhiḥ | ucchittiranayoryuktā, nijaprabhavabhogayoḥ

74.190

athā'vadat krudhākampaḥ, somakaṃ prati bhūpatiḥ
ābhyāṃ bhrūṇavadhāt pāpī, ninye kaṃso yamaukasi

74.191

prāṇapriyāvimau bālau, nārpayiṣyāmi sarvathā | virodhe'smin jarāsandho, na bhakṣyaṃ bhāṇayiṣyati

74.192

athā''ha somakastasmin, hate jāmātari priye | triṣaṇḍakṣmāpatiḥ kruddhastena yukto na vigrahaḥ

74.193

etau paṭīmitra śktvā, yūyaṃ jagati jīvata | krodhodgarāñcarāsandhagandhasindhurato'dhunā

74.194

athāvadadamuṃ dīptaḥ, kopano gopanāyakaḥ | nāsmākaṃ sa prabhustasya, rājñastu prabhavo vayam

74.195

priyo yadyasya kaṃso'bhūt, tadāyātu rayādayam | yathā'muṃ tasya jāmāturmelayāmi samutsukam

74.196

gaccha re ! matsare bāḍhaṃ, tvamasmān māsma ropaya | māsma bhūḥ svavimormutyupathaprasthānaḍiṇḍimaḥ

Linked texts (2)