Vidhimargaprapa 77
Vidhimārgaprapā 77
- Language
- Sanskrit
77.1
iti śrīvijayasenasūriśiṣyaśrīmadudayaprabhasūriviracite śrīdharmābhyudayanāmni
śrīsaṅghapaticarite lakṣmyaṅke mahākāvye harivijayo nāma
trayodaśaḥ sargaḥ
viśvasminnapi vastupāla ! jagati tvatkīrtivisphūrtibhiḥ,
śvetadvīpadi kālikākalayati svarmāṃlikānāṃ mukham
yattaistāvakakīrtisaurabhamadānmandāramanpādare,
varge svargasadāṃ sadā cyutanijavyāpāraduḥsthaiḥ sthitam
77.386
granthāgram 430 || ubhayam 4690
naikaṃ keśavasainyāni, tāpayantaṃ hutāśanam | maho'pi magadheśasya, śāntiṃ ninyustadā'mbudāḥ
77.387
dhṛtendracāpo nistāpaḥ, śarāsāraistadā'mbudaḥ | śrīnemiriva nīlaśrīrarisainyāni baddhavān
77.388
vilokayan nṛpo meghadhārāsārākulaṃ balam | yaśomālinyamucchettuṃ, mumuce'straṃ sa pāvanam
77.389
drutaṃ vidudruve vātairdhanaḍambaramambarem | magadheśapratāpaśca, bhāsvān duḥsahatāmadhāt
77.390
saṅkocaṃ pṛtanāṅgeṣu, kurvāṇaṃ amidurdharam | vāyuprakopaṃ hanti sma, harivītāśanauṣadhaiḥ
77.391
yaśaḥkṣīraṃ ca vātaṃ ca, pītvā te magadheśituḥ | pratāpadīpaṃ phūtkāraiḥ, śamayanti sma pannagāḥ
77.392
atho phaṇiphaṇāghātakātarāṃ vīkṣya vāhinīm | mumocāstraṃ nṛpo dhairyacāru gāruḍamutkaṭam
77.393
tatapakṣāstato lakṣasaṅkhyā rurudhuruddurāḥ | garuḍā gaganaṃ merukulotpannā ivādrayaḥ
77.394
garuḍairatha kaṃsārirnāgāstre viphalīkṛte | bhāsvānapi mumocāstraṃ, tāmasaṃ nāma saṅgare
77.395
vidadhānaistadā'pāstavācaṃ mārtaṇḍamaṇḍalam | andhakārairajaṃgnetravandikārairvijṛmbhitam
77.396
valitaiḥ skhalitairaṅgairnijaireva parairiva | apaśyanto'pyavadhyanta, jarāsandhavale bhaṭāḥ
77.397
mumocāstramatha prauḍhavairo vairocanaṃ nṛpaḥ | pratāpaikha tad bhānumārairāvirbabhāvi khe
77.398
mūleṣu jagmurnāgānāṃ, turaṅgi-rathi-pattayaḥ | nārāyaṇabale tāpākrāntā yāntu ka dantinaḥ ?
77.399
āhvai rāhvīyāstraṃ, nidadhe'tha yadūdvahaḥ | celustataḥ karālāsyā, rāhavo bahavo'mbare
77.400
agilannatha mārtaṇḍamaṇḍalāni sahasraśaḥ | ākāśadruphalānīva, te pakṣiṇa iva kṣaṇāt
77.401
atṛptā iva mārtaṇḍamaṇḍalairgilitairatha | vidhumnāntyeva te'dhāvan, paravīrānanānyabhi
77.402
līlāniṣphalatāśeṣadivyāstreṣu pramāthiṣu | rāhuṣvatha krudhā cakraṃ, praticakrī mumoca tat
77.403
bahūnāmapi rāhūṇāmathā''dhāya vadhaṃ yuvi | hariṃ pratyacalaccakraṃ, sahastrāṃśusahasraruk
77.404
sammūya yadubhirmuktānyapi śastrāṇi bhasmayat | dāvapāvakavaccakraṃ, vanamālinamabhyagāt
77.405
āsanne'pi tadā''yāte, cakre'sminnarkakarkaśe | nā'gād govindavaktrendurmandimānaṃ manāgapi
77.406
tadā yādavasainyānāmākulaistumulāravaiḥ | paramārthavido'pyantaśśuśruvuḥ kuladevatāḥ
77.407
kuddhalīmuktatāḍaṅkatāḍaṃ kaṣṭapradaṃ tadā | nābhipiṇḍikayā cakraṃ, tat pasparśa hareruraḥ
77.408
utko yāvajjarāsandhaḥ, paśyatyariśiraśchidām | tāvad viṣṇoḥ kare cakraṃ, dadarśa vyomni mānuvat
77.409
abhavad vāsudevo'dya, navamo'yamiti bruvan | viṣṇau vyadhita gandhānbu-puṣpavṛṣṭiṃ suravrajaḥ
77.410
pūrvābdhiriva kallole, raviṃ cakraṃ kare dadhat | atha kṛṣṇaḥ kṛpāviṣṭo, jarāsandhamado'vadat
77.411
ājīvamaṅgirājīvabhramarībhūya bhūyasīm | bhaja lakṣmīṃ jarāsandha !, vandyo ! sandhohi jīvitam
77.412
athāmyadhājjarāsandho, mudhā govinda ! mādyasi | maducchiṣṭena labdhena, cakreṇa cchatradhāravat
77.413
taduccairmuñca muñcāho !, cakraṃ māṃ prati samprati | re re ! madīyamevedaṃ, pramaviṣyati no mayi
77.414
tataḥ kṛṣṇakaronmuktaṃ, sphuliṅṅgaiḥ piṅgayad diśaḥ | tadāyudhaṃ jarāsandhaskandhabandhaṃ dvidhā vyadhāt
77.415
caturthe narakaṃ ninye, jarāsandhaḥ svakarmabhiḥ | jayojvalastu kṛṣṇo'sthād, vasudevāgamotsukaḥ
77.416
jarāsandhavadhaṃ śrutvā, tadvaddhaiḥ khecarairitaḥ | vimucya raṇasaṃrambhaṃ, vasudevaḥ samāśritaḥ
77.417
gṛhītopāyanaiḥ sākaṃ, tairvidyādharapuṅgavaiḥ | pradyumna-sāmbavān kṛṣṇaṃ, vasudevaḥ samāyayau
77.27
loladambhoruhakarai, rasadvistarataraṅgakaiḥ | nipatya capalaiḥ kāntāvakṣojeṣu vyalīyata
77.28
jalayantrojjhitaṃ nīraṃ, muhurmārjayataḥ karāt | saṅkrāntamiva rāgeṇa, tadā netreṣu yoṣitām
77.29
strīṇāṃ tadā karāghātairjale garjati meghavat | nṛttā grīṣmamapi prāvṛṭkālyanti sma kekinaḥ
77.30
manomude varaṃ muktvā, devaraṃ prati neminam | tāstataścakrire nīraprapañcaṃ narmakarmaṭhāḥ
77.31
karoddhūtairhaṣāṃ pūrairatha tāsāṃ nirantaraiḥ | tadā na vivyathe nemirbdamuktairivācalaḥ
77.32
samantataḥ samaṃ tābhiḥ, kṛtapratikṛtau kṛtī | cikrīḍa neminātho'pi, tadā pāthobhiradbhutam
77.33
iti khelantamālokya, tadānīṃ neminaṃ mudā | kṛtārthīkṛtadṛk tasthau, ciraṃ payasi keśavaḥ
77.34
nirgatya sarasastīre, tadā tasthuḥ sasambhradāḥ | abdevya iva dedīpyamānā mādhavayoṣitaḥ
77.35
atha niḥsṛtya dantīva, neminātho'pi palvalāt | latābhiriva kāntābhistābhinryasi pade yayau
77.36
prahṛṣṭā rukmiṇī rukmapīṭhe nemiṃ nyaveśayat | vāsasā dāsasāmānyamaṅge cāsya mṛjāṃ vyadhāt
77.37
athā''ha rukmiṇī nemināthaṃ madhurayā girā | ahaṃ kiñcana vacmi tvāṃ, devaraṃ deva ! rañjitā
77.38
jitaṃ balena kāntyā ca, keśavaṃ bāndhavaṃ jaya | vidhāya baddhasambandhamavarodhavadhūjanam
77.39
śrīnāmeyādayastīrthakarāḥ ke na mumukṣavaḥ ? | pariṇīya samutpannasūnavo dadhire vratam
77.40
tvamapyato vivāhena, pitṛ-bhrātṛ-suhṛjjanam | ānandaya dayāsāra !, dayāsthānamidaṃ mahat
77.41
ityuktvā rukmiṇī satyabhāmāprabhṛtibhiḥ saha | papāta pādayornemeḥ, pāṇigrahakṛtāgrahā
77.42
tataḥ satṛṣṇaḥ kṛṣṇo'pi, pāṇigrahamahotsave | kurvannabhyarthanāṃ nemeḥ, pāṇau dīna ivālagatū
77.43
anye'pi yadavaḥ sarve, vivāhe vihitāgrahāḥ | babhūvurnemināthasya, puraḥ paṭṭucaṭūktayaḥ
77.44
striya etā amī mūḍhāstadepāmitthamāgrehe | kālaninirgamanaṃ kartuṃ, yuktaṃ vacanamānanam
77.45
kadācidapi lapsye'hamihārthe sandhidūṣaṇam | dhyātvedamomiti proce, śrīnemistānamodayat
77.46
śivā-samudravijayau, tatkathākathake nare | dātuṃ nāpaśyatāṃ vastu, rājye'pyānandamānataḥ
77.47
svabandhorucitāṃ kanyāmanviṣyannatha keśavaḥ | abhāṣi bhāmayā''ste yanmama rājīmatī svasā
77.48
hariḥ smṛtvā'tha tāṃ smitvā, yayau yadu-balaiḥ samam | nivāsamugrasenasya, nabhodeśamivāṃśumān
77.49
abhyutthāyograseno'pi, viṇvaksenenaṃ sasambhramaḥ | bhadrapīṭhe niveśyāgre, tasyāvādeśalālasaḥ
77.50
yācito nemaye rājīmatīṃ kṛṣṇena sa svayam | tatheti pratipadyātha, sañcakre cakriṇaṃ mudā
77.51
tataḥ kṛṣṇena vijñaptaḥ, samudravijayo nṛpaḥ | vivāhalagnamāsannaṃ, pṛṣṭavān kroṣṭukiṃ tadā
77.52
datte'tha śrāvaṇaśvetaṣaṣṭhyāṃ kroṣṭukinā dine | ugrasena-samudrorvīnāthau tūrṇamasajjatām
77.53
atha pāṇigrahāsannadine nemiṃ yadustriyaḥ | prāṅmukhaṃ sthāpayāmāsustāraprārabdhagītayaḥ
77.54
tamasnapayatāṃ prītyā, rāma-dāmodarau svayam | baddhapratisaraṃ nemiprabhuṃ, nārācadhāriṇam
77.55
agādayadograsenasya, niketaṃ tārkṣyaketanaḥ | svayaṃ tadvidhinā rājīmatīmapyadhyavāsayat
77.56
athā''gatya gṛhaṃ viṣṇurimāṃ nirvāhya śarvarīm | mudā saṃvāhayāmāsa, vivāhāya jagadgurum
77.57
atha śvetāṃśuvallokadṛkkera vikāsakaḥ | śrīnemiḥ śvetaśṛṅgāraḥ, śvetāśvaṃ rathamāsthitaḥ
77.58
tūryanirghoṣasaṃhūtapuruhūtavadhūjanaḥ | vandivṛndamukhonmuktaiḥ, sūktairmukharitāmbaraḥ
Linked texts (2)
- Dharmābhyudaya — Udayaprabhā Sūri, Sanskrit
- Dharmābhyudayamahākāvya — Udayaprabha, Sanskrit