Nayadhammakahao 1.13.1
Nāyādhammakahāo 1.13.1
- Language
- Ardhamāgadhī Prakrit
1.13.1.1
jaï ṇaṁ bhantē! samaṇēṇaṁ bhagavayā mahāvīrēṇaṁ bārasamassa nāyajjhayaṇassa ayamaṭṭhē pannattē tērasamassa ṇaṁ bhantē! nāyajjhayaṇassa kē aṭṭhē pannattē? ēvaṁ khalu jambū tēṇaṁ kālēṇaṁ tēṇaṁ samaēṇaṁ rāyagihē nayarē, guṇasilaē cēiē, samōsaraṇaṁ, parisā niggayā.
1.13.1.2
tēṇaṁ kālēṇaṁ tēṇaṁ samaēṇaṁ sōhammē kappē dadduravaḍiṁsaē vimāṇē sabhāē suhammāē dadduraṁsi sīhāsaṇaṁsi daddurē dēvē caühiṁ sāmāṇiyasāhassīhiṁ caühiṁ aggamahisīhiṁ saparisāhiṁ ēvaṁ jahā sūriyābhō jāva divvāiṁ bhōgabhōgāiṁ bhuñjamāṇē viharaï, imaṁ ca ṇaṁ kēvalakappaṁ jambuddīvē dīvaṁ viulēṇaṁ ōhiṇā ābhōēmāṇē jāva naṭṭavihiṁ uvadaṁsittā paḍigaē jahā- sūriyābhē.
1.13.1.3
bhantēti bhagavaṁ gōyamē samaṇaṁ bhagavaṁ mahāvīraṁ vandaï namaṁsaï vandittā namaṁsittā ēvaṁ vayāsī — ahō ṇaṁ bhantē! daddurē dēvē mahiḍḍhiē mahajjuīē mahabbalē mahāyasē mahāsōkkhē mahāṇubhāgē, daddurassa ṇaṁ bhantē! dēvassa sā divvā dēviḍḍhī divvā dēvajjuttī divē dēvāṇubhāvē kahiṁ gaē kahiṁ anupaviṭṭhē? gōyamā! sarīraṁ gaē sarīraṁ anupaviṭṭhē, kūḍāgāradiṭṭhantō.
1.13.1.4
daddurēṇaṁ bhantē! dēvēṇaṁ sā divvā dēviḍḍhī divvā dēvajjutī divvē dēvāṇubhāvē kiṇṇā laddhē jāva abhisamaṇṇāgaē? ēvaṁ khalu gōyamā! ihēva jambuddīvē dīvē bhārahē vāsē rāyagihē nayarē, guṇasilaē cēiē, sēṇiē rāyā, tattha ṇaṁ rāyagihē nandē nāmaṁ maṇiyārasēṭṭhī-aḍḍhē dittē.
1.13.1.5
tēṇaṁ kālēṇaṁ tēṇaṁ samaēṇaṁ ahaṁ gōyamā! samōsaḍhē, parisā niggayā, sēṇiē vi niggaē, taē ṇaṁ sē nandē maṇiyārasēṭṭhī imīsē kahāē laddhaṭṭhē samāṇē pāyavihāracārēṇaṁ jāva pajjuvāsāi, nandē dhammaṁ sōccā samaṇōvāsaē jāē, taē ṇaṁ'haṁ rāyagihāō paḍinikkhantē bahiyā jaṇavayavihārēṇaṁ viharāmi.
1.13.1.6
taē ṇaṁ sē nandē maṇiyārasēṭṭhī annayā kayāi asāhudaṁsaṇēṇaṁ ya apajjuvāsaṇāē ya aṇaṇusāsaṇāē ya asussūsaṇāē ya sammattapajjavēhiṁ parihāyamāṇēhiṁ-parihāyamāṇēhiṁ micchattapajjavēhiṁ parivaḍḍhamāṇēhiṁ-parivaḍḍhamāṇēhiṁ micchattaṁ vippaḍivaṇṇē jāē yāvi hōtthā, taē ṇaṁ nandē maṇiyārasēṭṭhī aṇṇayā gimhakālasayaṁsi jēṭṭhāmūlaṁsi māsaṁsi aṭṭhamabhattaṁ parigēṇhaï parigēṇhittā pōsahasālāē jāva viharaï.
1.13.1.7
taē ṇaṁ nandassa aṭṭhamabhattaṁsi pariṇamamāṇaṁsi taṇhāē chuhāē ya abhibhūyassa samāṇassa imēyārūvē ajjhatthiē cintiē patthiē maṇōgaē saṅkappē samuppajjitthā — dhaṇṇā ṇaṁ tē jāva īsarapabhiyaō sampuṇṇā ṇaṁ tē īsarapabhiyaō kayatthā ṇaṁ tē īsarapabhiyaō kayapunnā ṇaṁ tē īsarapabhiyaō kayalakkhāṇā ṇaṁ jēsiṁ ṇaṁ rāyagihassa bahiyā bahūō vāvīō pōkkhariṇīō jāva sarasarapantiyāō jattha ṇaṁ bahujaṇō ṇhāi ya piyaï ya pāṇiyaṁ ca saṁvahaï, taṁ sēyaṁ khalu mama kallaṁ pāuppabhāyāē jāva sēṇiyaṁ rāyaṁ āpucchittā rāyagihassa bahiyā uttarapuratthimē disībhāgē vēbbhārapavvayassa adūrasāmantē vatthupāḍhagarōiyaṁsi bhūmibhāgaṁsi jāva nandaṁ pōkkhariṇiṁ khaṇāvēttaē tti kaṭṭu ēvaṁ sampēhēi sampēhēttā kallaṁ pāuppabhāyāē jāva pōsahaṁ pārēi pārēttā ṇhāē kayabalikammē mitta-nāi-jāva samparivuḍē mahatthaṁ jāva pāhuḍaṁ gēṇhaï gēṇhittā jēṇēva sēṇiē rāyā tēṇēva uvāgacchaï jāva pāhuḍaṁ uvaṭṭhavēi uvaṭṭhavēttā ēvaṁ vayāsī—
1.13.1.8
icchāmi ṇaṁ sāmī! tubbhēhiṁ abbhaṇuṇṇāē samāṇē rāyagihassa bahiyā jāva khaṇāvēttaē, ahāsuhaṁ dēvāṇuppiyā! taē ṇaṁ sē nandē sēṇiēṇaṁ raṇṇā abbhaṇuṇṇāē samāṇē haṭṭhatuṭṭhē rāyagihaṁ majjhaṁmajjhēṇaṁ niggacchaï niggacchittā vatthupāḍhaya-rōiyaṁsi bhūmibhāgaṁsi nandaṁ pōkkhariṇiṁ khaṇāvēuṁ payattē yāvi hōtthā.
1.13.1.9
taē ṇaṁ sā nandā pōkkharaṇī anupuvvēṇaṁ khammamāṇā-khammamāṇā pōkkharaṇī jāyā yāvi hōtthā-cāukkōṇā samatīrā anupuvvaṁ sujāyāvappasīyalajalā sañchannapatta-bisa-muṇālā bahuuppala-paüma-kumudanaliṇa-subhaga-sōgandhiya-puṇḍarīya-mahāpuṇḍarīyasayapatta-sahassa-patta-papphullakēsarōvavēyā parihattha-bhamanta-macchappaya aṇēga-saüṇagaṇa-mihuṇa-viyariya-saddunnaïya-mahurasaranāiyā pāsāīyā darisaṇijjā abhirūvā paḍirūvā.
1.13.1.10
taē ṇaṁ sē nandē maṇiyārasēṭṭhī nandāē pōkkhariṇīē caüdisiṁ cattāri vaṇasaṇḍē rōvāvēi, taē ṇaṁ tē vaṇasaṇḍā anupuvvēṇaṁ sārakkhijjāmāṇā saṅgōvijjamāṇā saṁvaḍḍhijjamāṇā ya sē vaṇasaṇḍā jāyā-kiṇhā jāva mahāmēha-niurambabhūyā pattiyā pupphiyā jāva uvasōbhēmāṇā-uvasō-bhēmāmā ciṭṭhanti.
1.13.1.11
taē ṇaṁ nandē puratthimillē vaṇasaṇḍē ēgaṁ mahaṁ cittasabhaṁ kārāvēi-aṇēgakhambhasayasaṇṇiviṭṭhaṁ pāsāīyaṁ0 tattha ṇaṁ bahūṇi kiṇhāṇi ya jāva sukkilāṇi ya kaṭṭhakammāṇi ya pōtthakammāṇi ya citta-lēppa-ganthima-vēḍhima-pūrima-saṅghāimāiṁ uvadaṁsijjamāṇāiṁ-uvadaṁsijjamāṇāiṁ ciṭṭhanti tattha ṇaṁ bahūṇi āsaṇāṇi ya sayaṇāṇi ya atthuya-paccatthuyāiṁ ciṭṭhanti, tattha ṇaṁ bahavē naḍā ya naṭṭā ya jāva dinnabhaï-bhatta-vēyaṇā tālāyarakammaṁ karēmāṇā karēmāṇā viharanti rāyagihaviṇiggaō ēttha ṇaṁ bahujaṇō tēsu puvvannatthēsu āsaṇasayaṇēsu saṇṇi-saṇṇō ya santuyaṭṭō ya suyamāṇō ya pēcchamāṇō ya sāhēmāṇō ya suhaṁsuhēṇaṁ viharaï.
1.13.1.12
taē ṇaṁ nandē maṇaïyārasēṭṭhī dāhiṇillē vaṇasaṇḍē ēgaṁ mahaṁ mahāṇasasālaṁ kārāvēi-aṇēgakhambhasaṇṇiviṭṭhaṁ jāva paḍirūvaṁ tattha ṇaṁ bahavē purisā dinnabhaï-bhattavēyaṇā viulaṁ asaṇa-pāṇa-khāima-sāimaṁ uvakkhaḍēnti bahūṇaṁ samaṇa-māhaṇa-atihi-kivaṇa-vaṇīmagāṇaṁ paribhāēmāṇā-paribhāēmāṇā viharanti.
1.13.1.13
taē ṇaṁ nandē maṇiyārasēṭṭhī paccatthimillē vaṇasaṇḍē ēgaṁ mahaṁ tigicchayasālaṁ kārāvēi-aṇēgakhambhasayasaṇṇiviṭṭhaṁ jāva paḍirūvaṁ, tattha ṇaṁ bahavē vējjā ya vējjaputtā ya jāṇuyā ya jāṇuyaputtā ya kusalā ya kusalaputtā ya dinnabhaï-bhatta-vēyaṇā bahūṇaṁ vāhiyāṇa ya gilāṇāṇa ya rōgiyāṇa ya dubbalāṇa ya tēicchakammaṁ karēmāṇā viharanti, aṇṇē ya ēttha bahavē purisā dinnabhaï bhatta-vēyaṇā tēsiṁ bahūṇaṁ vāhiyāṇa ya gilāṇāṇa ya rōgiyāṇa ya dubbalāṇa ya ōsaha-bhēsajja-bhattapāṇēṇaṁ paḍiyārakammaṁ karēmāṇā viharanti.
1.13.1.14
taē ṇaṁ nandē maṇiyārasēṭṭhī uttarillē vaṇasaṇḍē ēgaṁ mahaṁ alaṅkāriyasabhaṁ kārāvēi aṇēgakhambhasayasaṇṇiviṭṭhaṁ jāva paḍirūvaṁ, tattha ṇaṁ bahavē alaṅkāriya-maṇussā dinnabhaï-bhatta-vēyaṇā bahūṇaṁ samaṇāṇa ya aṇāhāṇa ya gilāṇāṇa ya rōgiyāṇa ya dubbalāṇa ya alaṅkāriyakammaṁ karēmāṇā-karēmāṇā viharanti.
1.13.1.15
taē ṇaṁ tīē nandāē pōkkhariṇīē bahavē saṇāhā ya aṇāhā ya panthiyā ya pahiyā ya karōḍiyā ya taṇahārā ya pattahārā ya kaṭṭhahārā ya-appēgaïyā ṇhāyanti appēgaïyā pāṇiyaṁ piyanti appēgaïyā pāṇiyaṁ saṁvahanti appēgaïyā visajjiyasēya jalla-mala-parissama-niddakhuppivāsā suhaṁsuhēṇaṁ viharanti. rāyagihaviṇiggaō vi yattha bahujaṇō kiṁ tē jalaramaṇavivihamajjaṇa-kayalilayāharayakusuma-sattharaya-amēgasaüṇagaṇa-kayaribhiyasaṅkulēsu suhaṁsuhēṇaṁ abhiramamāṇō-abhiramamāṇō viharaï.
1.13.1.16
taē ṇaṁ nandāē pōkkhariṇīē bahujaṇō ṇhāyamāṇō ya piyamāṇō ya pāṇiyaṁ ca saṁvahamāṇō ya aṇaṇamaṇṇaṁ ēvaṁ vayāsī — dhaṇṇē ṇaṁ dēvāṇuppiyaṁ! nandē maṇiyārasēṭṭhī kayatthē jāva jammajīviyaphalē jassa ṇaṁ imēyārūvā nandā pōkkhariṇī cāukkōṇā jāva paḍirūvā, jassa ṇaṁ puratthimillē taṁ cēva savvaṁ caüsu vi vaṇasaṇḍēsu jāva rāyagihaviṇiggaō jattha bahujaṇō āsaṇēsu ya sayaṇēsu ya saṇṇisaṇṇō ya santuyaṭṭō ya pēcchamāṇō ya sāhēmāṇō ya suhaṁsuhēṇaṁ viharaï, taṁ dhannē kayatthē kayalakkhaṇē kayapunnē kayā ṇaṁ lōyā! suladdhē māṇussaē jammījiviyaphalē nandassa maṇiyārassa, tatē ṇaṁ rāyagihē siṅghāḍaga-jāva-pahēsu bahujaṇō aṇṇamaṇṇassa ēvamāikkhaï ēvaṁ bhāsaï ēvaṁ pannavēi ēvaṁ parūvēi- dhannē ṇaṁ dēvāṇuppiyā nandē maṇiyārasēṭṭhī sō cēva gamaō jāva suhaṁsuhēṇaṁ viharaï.
1.13.1.17
taē ṇaṁ sē nandē maṇiyārasēṭṭhī bahujaṇassa antiē ēyamaṭṭhaṁ sōccā nisamma haṭṭhatuṭṭhē dhārāhata-kalambagaṁ viva samūsaviyarōmakūvē paraṁ sāyāsōkkhamaṇubhavamāṇē viharaï.
Translations (2)
- Nāyādhammakahāo: Hindi translation (Dīparatnasāgara, 2019) — Hindi
- Nāyādhammakahāo: Gujarati translation (Dīparatnasāgara, 2020) — Gujarati
Commentaries (2)
- Jñātādharmakathāvṛtti — Abhayadeva Sūri, Sanskrit
- Nāyādhammakahāo: ṭīkānusārī vivecana — Muni Dīparatnasāgara, Gujarati