Biha Kappa v1.p116
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p116
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p116.1
hai, śeṣa bhaṃga pratiṣiddha hai| saṃyatiyoṃ ke lie tīsarā bhaṃga hī saṃbaṃdhita haiṃ| ve tīna prakāra ke haiṃ-puruṣa, strī aura anujñāta hai|) napuṃsaka| inake bheda-prabheda pūrvavat haiṃ|) 420. tatthā''vāyaṃ duvihaṃ, sapakkha-parapakkhato u nāyavvaṃ| 425. maṇuya-tiriesu lahugā, cauro gurugā ya dittatiriesu| duvihaṃ hoi sapakkhe, saṃjaya taha saṃjatīṇaṃ ca|| tiriyanapuṃsitthīsu ya, maṇuyatthi-napuṃsage gurugā| 421. saṃviggamasaṃviggā, saṃvigga maṇuṇṇa etarā ceva| śaucavādī manuṣyoṃ tathā adṛpsa tiryaṃca āpāta hone para asaṃviggā vi ya duvihā, tappakkhiya eyarā ceva|| prāyaścitta hai caturlaghuka| dṛpta tiryaṃcoṃ kā āpāta hone para āpāta do prakāra ko hotā hai-svapakṣa tathā parapakṣa prāyaścitta hai cāra guruka| tiryaṃca napuṃsaka aura strī tathā kā| svapakṣa āpāta do prakāra kā hai-saṃyatoṃ kā tathā | manuṣya strī-napuṃsakoṃ kā āpāta hone para pratyeka meṃ cāra saṃyatiyoṃ kā| saṃyata do prakāra ke haiṃ-saṃvigna aura asaṃvigna| saṃvigna bhī do prakāra ke haiṃ-manojña aura 426. maṇuya-tiriyapuṃsesuṃ, dosu vi lahugā taveṇa kāleṇa| amanojña| asaṃvigna bhī do prakāra ke haiṃ-saṃvignapākṣika aura __ kālagurū tavagurugā, dohiṃ gurū addhokaṃtī vā| asaṃvignapākṣika| aśaucavādī manuṣya puruṣa aura adṛpta tiryaṃca puruṣa kā 422. parapakkhe vi ya duvihaṃ, māṇusa tericchagaṃ ca nāyavvaṃ| āpāta hone para pratyeka kā prāyaścitta hai cāra laghuka| yaha ___ ekkakkaṃ pi ya tivihaṃ, purisitthi napuṃsagaṃ ceva|| tapa tathā kāla se laghu hotā hai| aśaucavādī manuṣya strī tathā
v1.p116.2
parapakṣāpāta bhī do prakāra kā hotā hai-manuṣyāpāta tathā napuṃsaka ke āpāta se cāra guruka kā prāyaścitta ātā hai| tiryagaāpāta| ina donoṃ ke tīna-tīna prakāra haiṃ-puruṣāpāta, yaha prāyaścitta kāla aura tapa donoṃ se guru hotā hai| athavā strīāpāta aura napuṃsakāpāta| a pakrāṃti hai|' 423. purisāvāyaṃ tivihaṃ, daṃḍiya koḍubie ya pāgaie| 427. pāgaya koḍuṃbiya daṃḍie ya assoya-soyavādīsu| te soya'soyavādī, emeva napuṃsa-itthīsu|| caugurugā jamalapayā, ahavā cau cha cca guru lahugā| puruṣāpāta tīna prakāra kā hai-daṃḍika, kauṭumbika tathā prākṛta, kauṭumbika aura daṃḍika-inake śīcavādī aura prākṛta arthāt daṃḍikapuruṣāpāta, kauṭumbikapuruṣāpāta aura aśaucavādī puruṣoṃ ke āpāta para a pakrāṃti jānanī prākṛtapuruṣāpāta| ye tīnoṃ do-do prakāra ke hote haiṃ-śaucavādī cāhie| yamalapada arthāt strī-napuṃsaka inake caturguruka aura aśaucavādī| isī prakāra napuṃsaka aura strī saṃbaṃdhī bhī prāyaścitta jānanā cāhie| athavā striyoṃ ke āpāta para tapa yahī bheda-prabheda hote haiṃ| aura kāla se viśeṣita cāra guruka aura napuṃsaka ke āpāta 424. dittamadittā tiriyā, jaṇṇamukkosa majjhimā tivihā| para tapa aura kāla se viśeṣita chaha laghu kā prāyaścitta
v1.p116.3
emevitthi-napuṃsā, duguṃchiya-'duguṃchiyā navaraṃ|| jānanā cāhie| tiryagāpāta-tiryaṃca do prakāra ke hote haiṃ-dṛpta aura adṛpta| 428. tiriesu vi evaṃ ciya, aduguṃcha-duguṃcha-ditta-'dittesu| ina donoṃ ke tīna-tīna prakāra haiṃ-jaghanya, utkṛṣṭa aura amaṇuṇṇeyara lahugo, saṃjativaggammi caugurugā| madhyama| jaghanya haiṃ-meṣa ādi| madhyama haiṃ-mahiṣa ādi| isī prakāra jugupsita, ajugupsita, dṛpta, adṛpta tiryaṃca meṃ utkṛṣṭa haiṃ-hāthī ādi| ye puruṣa tiryaṃca haiṃ| isī prakāra strī ardhāpakrāṃti-matāntara jānanā cāhie| svapakṣa ke āpāta meṃ aura napuṃsaka tiryaṃca bhī haiṃ| ve saba do-do prakāra ke hote śodhi isa prakāra hai-amanojña saṃvigna aura asaṃvigna ke haiṃ-jugupsita aura ajugupsita|
v1.p116.4
āpāta meṃ prāyaścitta hai laghumāsa aura saṃyatiyoṃ ke āpāta meṃ (āpāta kā kathana kiyā gayā| saṃloka kevala manuṣyoṃ se prāyaścitta hai cāra gurumāsa| 1. kucheka ācāryoṃ ke mata meṃ vaha āpakrāṃti isa prakāra hai-dṛptatiyaṃca. 2. pāgaiya'soyavādī, purisāṇaṃ lahuga dohi vī lahugā| naroṃ ke āpāta para tathā manuṣyoṃ ke, gṛhasthoṃ ke tathā pāṣaṃḍiyapuruṣoṃ ke te ceva ya kālagurū, tesiṃ ciya soyavādīṇaṃ|| āpāta para cāralaghuka jo kālaguruka hoṃ, yaha prāyaścitta ātā hai| te cciya lahu kālagurū, koḍaṃbīṇaṃ asoyavādīṇaṃ| adṛpta tiryaṃca strī-napuṃsaka, jo ajugupsita haiṃ, unake āpāta para tesiṃ ciya te ceva u, tavagurugā soyavādīṇaṃ|| kālaguruka cāralaghuka kā prāyaścitta hai| unhīṃ dṛpta jugupsita daṃḍiya asoya ti cciya, soyammi ya dohi guruga caulahugā| tiryaṃcastrī-napuṃsakoṃ ke āpāta para tāpoguruka cāralaghuka tathā esa purisāṇa bhaṇio, itthi-napuṃsāṇa vī evaṃ || aśīcavādī manuṣya strī-napuṃsakoṃ ke āpāta para tapoguruka cāra (vṛ. pṛ. 124) laghuka kā prāyaścitta ātā hai| (vṛ. pṛ. 123,124)