Biha Kappa v1.p153
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p153
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p153.1
pīṭhikā = 761. vidu jāṇae viṇīe, uvavāe jo u vaṭṭae gurūṇaṃ| jo kahā gayā hai, vaha yahāṃ bhī kahanā cāhie| gāṇaṃgaṇika ke tavivarīya'viṇīe, adiṃta ciṃte a lahu-gurugā|| viṣaya meṃ āge kahūṃgā| vidvāna jñāyaka vinīta hotā hai| vaha guru ke upapāta arthāt 768. chammāsa apūrittā, gurugā bārasasamāsu caulahugā| ājñā-nirdeśa meṃ rahatā hai| usako yadi sūtra kī vācanā nahīṃ dī teṇa paraṃ māsalahū, gāṇaṃgaṇi kāraṇe bhaito|| jāe to caturlaghu aura artha kī vācanā na dī jāe to caturguru upasaṃpanna muni chaha māsa ko pūrā kie binā eka gaṇa kā prāyaścitta ātā hai| isake viparīta jo avinīta hai, usako se dūsare gaṇa meṃ jātā hai to use cāra guruka kā tathā yadi sūtra kī vācanā dī jātī hai to caturlaghu aura artha kī vācanā paścāt bāraha varṣoṃ ko pūrā kie binā yadi gāṇaṃgaṇika dī jātī hai to caturguru kā prāyaścitta ātā hai| hotā hai to caturlaghu, phira gāṇaṃgaṇika hone para māsalaghu kā 762. titiṇie calacitte, gāṇaṃgaṇie a dubbalacaritte| prāyaścitta vihita hai| gāṇaṃgaṇikatva jñāna, darśana, cāritra meṃ āyariyapāribhāsī, vāmāvaṭṭe ya pisuṇe ya|| se kisī kāraṇa ke samutpanna hone para kiyā jātā hai, yaha 763. ādīadiṭṭhabhāve, akaḍasamāyāri taruṇadhammeya| mānya hai| gabviya paiṇṇa niṇhai, cheasue vajjae atthaṃ|| 769. mūlaguṇa uttaraguṇe, paḍisevai paṇagamāi jā carimaṃ| nimnokta muniyoṃ ko chedasūtra ke artha kī jānakārī na de
v1.p153.2
dhii-vīriyaparihīṇo, dubbalacaraṇo aṇaṭṭhāe| tintiṇika, calacitta, gāṇaṃgaṇika, durbalacāritrī, ācārya- jo dhṛti aura vīrya se parihīna tathā durbalacāritrī hai, vaha paribhāṣī, vāmāvartta, piśuna, ādyadṛṣṭabhāva, akṛta- binā kisī puṣṭa ālaṃbana ke mūla aura uttaraguṇa viṣayaka sāmācārīka, taruṇadharmā, garvita, prakīrṇaka, aura nihnavī| aparādhoṃ kī pratisevanā karatā hai, jinakā jaghanya prāyaścitta (vyākhyā āge) hai pāṃca dina-rāta kā tathā utkṛṣṭa prāyaścitta hai carama 764. ḍajhaṃtaṃ tiṃburudāruyaṃ va divasaṃ pi jo tiḍitiḍei| arthāt pārāṃcika, aise sādhu ko chedasūtra kī artha-vācanā aha davvatiṃtiṇo bhāvao u āhāruvahi-sejjā| nahīṃ denī cāhie| tiṃburuka vṛkṣa kī lakar̤ī jaba jalatī hai taba baṭ-traṭa aise 770. paṃcamahavvayabhedo, chakkāyavaho a teṇa'ṇunnāo| śabda karatī hai| isī prakāra guru dvārā upālabdha śiṣya suhasīla-'viyattāṇaṃ, kahei jo pavayaṇarahassaṃ|| dinabhara 'baṭa-baṭ' kī āvāja karatā rahatā hai| vaha dravya jo ācārya pravacanarahasya arthāt chedasūtroṃ kā artha tintiṇika hai| bhāva tintiṇika ke tīna prakāra haiṃ-āhāra sukhaśīla aura avyakta śiṣyoṃ ko batāte haiṃ. ve pāṃca mahāvratoṃ viṣayaka, upadhi viṣayaka tathā śayyā-vasati viṣayaka| ke bheda tathā ṣaṭjīvanikāya ke vadha ke anujñāpaka hote haiṃ| 765. aṃto-bahisaṃjoaṇa, āhāre bāhi khīra-dadhimāī| 771. nissāṇapadaṃ pīhai, anissāṇavihārayaṃ na roei|
v1.p153.3
aṃto u hoi tivihā, bhāyaṇa hatthe muhe ceva|| taṃ jāṇa maṃdadhamma, ihalogagavesagaṃ samaṇaṃ|| āhāra viṣayaka saṃyojanā do prakāra kī hotī hai-antar tuma usa śramaṇa ko maṃdadharmā aura ihalokagaveṣaka jāno aura bāhira| bahira hotī hai-dūdha, dahī ādi meṃ lolupatā vaśa jo niśrāṇapada-apavāda pada kī spṛhā karatā hai tathā jise usameṃ kucha milānā| antar saṃyojanā ke tīna prakāra aniśrāṇavihāritā rucikara nahīṃ lagatī| haiṃ-bhājana viṣayaka, hātha viṣayaka tathā mukha viṣayaka| 772. ḍaharo akulīṇo tti ya, dummeho damaga maṃdabuddhi tti| 766. emeva uvahi sejjā, guṇovagārī u jassa jaṃ hoi| avi appalābhaladdhī, sīso paribhavai āyariyaṃ|| so teṇa jāyeyaṃto, tadabhāve tiṃtiṇo hoi|| koī śiṣya ācārya ko bālaka, akulīna, durmedhāisī prakāra upadhi aura śayyā viṣayaka saṃyojanā jānanī maṃdaprajña, dramaka-daridra, maṃdabuddhi, alpalābhalabdhi ādi-ādi cāhie| jisake lie jo guṇopakārī hotā hai, vaha usa vastu kahakara unakā paribhava karatā hai| kī usī ke sātha saṃyojanā karatā hai| usake abhāva meṃ vaha 773. so vi ya sīso duviho, pavvāviyago a sikkhao ceva| usa viṣayaka tintiṇika ho jātā hai| so sikkhao a tiviho, sutte atthe tadubhae ya|| 767. calacitto bhāvacalo, ussagga'vavāyato u jo puvviṃ| vaisā śiṣya bhī do prakāra kā hotā hai-pravrajita tathā
v1.p153.4
bhaṇito so ceva ihaṃ, gāṇaṃgaṇiyaṃ ato vocchaṃ|| śikṣaka| śikṣaka-gacchāntara se āyā huā muni| usake tīna calacitta yahāṃ bhāvacala ke rūpa meṃ gṛhīta hai| utsarga aura prakāra haiṃ-sūtra ke lie samāgata, artha ke lie samāgata athavā apavāda ke ādhāra para pūrva meṃ acaṃcaladvāra (gāthā 755) meṃ sūtrārtha ke lie samāgata|