Biha Kappa v1.p167
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p167
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p167.1
pahalā uddeśaka manuṣyaparigṛhīta aura tiryakaparigṛhīta| devaparigṛhita ke tīna 898. dhī muṃḍito durappā, dhiratthu te erisassa dhammassa| prakāra haiṃ-jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa| vyantaragṛhīta jaghanya annattha vā vi labbhisi, mukko si kharaṃṭaṇā esā|| hotā hai, bhavanapati aura jyotiṣkaparigṛhīta madhyama aura he muṃḍita durātmā! tujhe dhikkāra hai| tumhāre isa prakāra vaimānikaparigṛhīta utkṛṣṭa hotā hai| jaghanyaparigṛhīta kā ke dharma ko dhikkāra hai! maiṃ tumheṃ chor̤a detā hūṃ, parantu tuma pralaṃba lene para caturlaghu, madhyama kā caturguru tathā utkṛṣṭa kā anyatra bhī viḍaṃbanā pāoge| yaha kharaṃṭaṇā hai| ṣaḍlaghu| athavā tīnoṃ kā ṣaḍalaghu hī prāyaścitta hai| jaghanya meṃ 899. āmaphalāṇi na kappaṃti tumha mā sesae vi dūsehi| tapolaghu kālaguru, madhyama meṃ kālalaghu tapoguru tathā antya mā ya sakajje mujjhasu, emāī houvālaṃbho| arthāt utkṛṣṭa meṃ donoṃ guru arthāt tapa aura kāla-donoṃ guru| apakva phala āpako lene nahīṃ kalpate| dūsare sādhuoṃ ko 893. sammetara samma duhā, samme liṃgi lahu guruo gihiesuṃ| tuma kalaṃkita mata karo| tuma apane kārya meṃ mūr̤ha mata bano| micchā liṃgi gihī vā, pāgaya-liṃgīsu caulahugā| yaha upālaṃbha hai| 894. gurugā puṇa koḍube, challahugā hoti daṃḍiyārāme| 900. kara-pāya-daṃḍamāisu, paṃtāvaṇagāḍhamāi jā carimaṃ | tiriyā ya duṭṭha-'duṭṭhā, duḍhe gurugāire (geyare) lahugā|| appo a ahājāo, savvo duviho vi jaṃ ca viṇā||
v1.p167.2
manuṣya parigṛhīta ke do prakāra haiṃ-samyagdṛṣṭiparigṛhīta aura hātha, paira, daṃḍa ādi se prahāra karanā prāṃtāpanā hai| mithyādṛṣṭiparigṛhīta| samyagdṛṣṭiparigṛhīta ke do prakāra haiṃ- anāgār̤ha paritāpanā ādi meṃ pārāṃcika paryanta prāyaścitta hai| liṃgasthaparigṛhīta aura gṛhasthaparigṛhīta| liṃgastha-parigṛhīta meṃ alpa arthāt yathājāta upadhi (niṣadyādvaya, rajoharaṇa, mukhamāsalāghu aura gṛhasthaparigṛhīta meṃ māsaguru| mithyādṛṣṭi vastrikā, colapaṭṭaka) kā athavā sarva upadhi kā (dasa prakāra parigṛhīta ke do bheda haiṃ-liṃgīparigṛhīta aura gṛhīparigṛhīta| kī upadhi kā) apaharaṇa kara liyā jātā hai| athavā upadhi gṛhīparigṛhīta ke tīna bheda haiṃ-prākṛta-parigṛhīta, kauṭuṃbika- ke do prakāra haiṃ-oghaupadhi aura aupagrahikaupadhi| parigṛhīta tathā daṃḍikaparigṛhīta| prākṛta aura liṃgī parigṛhīta inakā apaharaṇa ho jātā hai| taba upadhi ke binā prāyaścitta meṃ caturlaghuka, kauṭuṃbikaparigṛhīta meṃ caturguruka| daṃḍika ke ātā hai| ārāma meṃ ṣaḍlaghu| tiryaṃca do prakāra ke hote haiṃ-duṣṭa aura aduṣṭa| 901. lahugā aṇuggahammī, appattiya guruga tīsu ṭhāṇesu| duṣṭatiryagaparigṛhīta meṃ caturguruka tathā aduṣṭa meṃ caturlaghuka| paṃtāvaṇe caugurugā, appa bahummī hie mūlaṃ || 895. bhaitara sura-maṇuyā, bhaddo ghippaṃti daṭṭaṇaṃ bhaṇai| jisake dvārā parigṛhīta kā ārāma hai, vaha yadi sādhu ____ anne vi sāhu ! giṇhasu, paṃto chaṇhegayara kujjā|| dvārā pralaṃba grahaṇa karane para anugraha mānatā hai to caturlaghu,
v1.p167.3
jisa deva yā manuṣya dvārā parigṛhīta vaha ārāma hai, vaha yadi aprīti karatā hai to caturguruka athavā pratiṣedha, kharaṃṭanā deva yā manuṣya bhadra yā prānta ho sakatā hai| sādhu ko pralaṃba aura upālaṃbha-ye tīna sthāna hote haiṃ to pratyeka ke caturguruka| grahaṇa karate hue dekhakara bhadra kahatā hai-he sādho! anya pralaṃba prāntāpanā meṃ caturguruka tathā alpa yā bahuta upadhi kā haraṇa bhī tuma grahaṇa karo| jo prānta hogā vaha nimnokta chaha prakāroṃ karane para mūla prāyaścitta hai| meṃ se eka karegā| 902. paritāvaṇāi porisi, ṭhavaṇā mahaya muccha kiccha kālagae| 896. paḍisehaṇā kharaṃṭaṇa, uvalabha paṃtāvaṇā ya uvahimmi| māsa cau chacca lahū guru, cheo mūlaṃ taha dugaṃ ca|| giṇhaṇa-kaḍhaṇa - vavahāra - pacchakaḍuḍḍāha - nivvisae| paritāpanā hone para muni sūtrapauruṣī yā arthapauruṣī nahīṃ pratiṣedhanā, kharaṃṭaṇā, upālaṃbha, prāntāpanā, upadhiharaṇa kara sakatā| usakā kramaśaḥ prāyaścitta hai māsaladha aura tathā grahaṇa-ākarṣaṇa-vyahāra-paścātkṛta-uḍḍāha-nirviṣaya- māsaguru| sūtra kā nāśa karane para caturlaghu, artha kā nāśa yaha chaṭhā hai| (isakī vyākhyā āge|) karane para caturguru| prāśuka kī sthāpanā karane para caturlaghu, 897. gahiyaṃ taṃ gahiyaṃ, biiyaṃ mā giṇha irai vā gahiyaṃ|| aprāśuka meṃ caturgurū, pratyeka vanaspati kī sthāpanā meṃ
v1.p167.4
jāyasu mamaṃ va kajje, mā giṇha sayaṃ tu paḍiseho|| caturlaghu, anantakāyika meṃ caturguru| mahān duḥkha hone para vaha kahegā-jo pralaṃba le liyā, vaha le liyā, dūsarī bāra ṣaḍalaghu, mūrchā meṃ ṣaḍguru, kṛcchaprāṇa meṃ cheda, kṛcchaśvāsa meṃ mata lenā| athavā vaha usake hātha se vaha pralaṃba chīna legā| mūla aura kālagata hone para pārāṃcika| vaha kahegā yadi āvaśyakatā ho to mere se māṃga kara lo, 903. taṇagahaṇe jhusiretara, aggī saṭṭhāṇa abhinave jaṃ ca| svayaṃ grahaṇa mata karo| yaha pratiṣedhanā hai| esaṇapellaṇa gahaṇe, kāyā suta maraṇa ohāṇe||