Biha Kappa v1.p192
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p192
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p192.1
- 122 bṛhatkalpabhāṣyam 1136.jaha sūrassa pabhāvaṃ, da8 varakamalapoṃḍarīyāī| bhāvanā se vipariṇata ho jāte haiṃ aura ve saṃsārarūpī samudra ke bujjhaṃti udayakāle, tattha u kumudā na bujjhaṃti|| sammukha prakṣipta hote haiṃ| 1137.evaṃ bhavasiddhīyā, jiṇavarasūrassutippabhāveṇaṃ| 1141.eseva ya nūṇa kamo, veraggagao na royae taṃ ca| bujjhaṃti bhaviyakamalā, abhaviyakumudā na bujjhaṃti|| duhato ya niraṇukaṃpā, suṇi-payasa-taracchaaṭṭavamā|| jaise sūrya ke prabhā-paṭala ko dekhakara śreṣṭhakamalapuṃḍarika ve āgaṃtuka vyakti yaha socate haiṃ-jainadharma meṃ yahī krama haiprabhāta meṃ vikasita ho jāte haiṃ, kintu usī sarovara meṃ sthita (pahale śrāvaka dharma, paścāt yatidharma athavā pahale samyaktva kumuda vikasvara nahīṃ hote| isī prakāra bhavasiddhika jīva paścāt deśavirati ādi)| usa vairāgya se upagūr̤ha vyakti ko jineśvara devarūpī sūrya kī śruti-āgama ke prabhāva se vaha rucikara nahīṃ lagatā| isa prakāra dharma kā avidhi se bhavyarūpī kamala vikasvara hote haiṃ, kintu abhavyarūpīkumuda kathana karane vālā donoṃ para anukaṃpārahita hotā hai chaha avabuddha nahīṃ hote| jīvanikāyoṃ para tathā usa vyakti para| yahāṃ śunikā, pāyasa 1138.puvvaṃ tu hoi kahao, pacchā dhammo u ukkamo kinnu| tathā tarakṣaasthi kī upamā vācya hai|
v1.p192.2
teṇa vi puvvaṃ dhammo, suo u tamhā kamo aiso|| (jaise vīraśunikā ayathārtha se khinna hokara yathārtha ko bhī pahale dharmopadeṣṭā hotā hai, paścāt hotā hai dharma| grahaṇa nahīṃ karatī, vaise hī vaha pravrajyā jighṛkṣu vyakti pahale pūrvaśloka meṃ vyutkrama huā hai-pahale dharma aura phira śrāddhadharma ko sunakara, phira prayatnapūrvaka kathita yatidharma ko dharmopadeṣṭā kā kathana hai| yaha kyoṃ ? ācārya kahate haiṃ-usa bhī svīkāra karanā nahīṃ cāhatā| jaise kisī samāgata dharmakathaka ne bhī pahale guru ke pāsa dharma sunā hai, ataḥ yaha prāghūrṇaka ko bharapeṭa vāsī bhakta de dene ke paścāt vaha pāyasa krama hī hai, utkrama nahīṃ| bhī khānā nahīṃ cāhatā tathā jaise tarakṣa-vyāghraviśeṣa pahale 1139.jaidhammaṃ akahettā, aṇu duvidhaṃ samma maṃsaviraī vā| haḍḍiyoṃ ke bhojana se tṛpta ho jāne para māṃsa khāne ke prati aṇuvāsae kahiṃte, caujamalā kālagā cauro|| lālāyita nahīṃ hotā, vaise hī vaha manuṣya bhī śrāvakadharma se jo mithyādṛṣṭi hai, anupāsaka hai, vaha dharma sunanā cāhe to tṛpta hokara yatidharma kī ora ākṛṣṭa nahīṃ hotā|) use pahale munidharma batalānā cāhie| yati dharma na kahakara 1142.titthāṇusajjaṇāe, āyahiyāe paraṃ samuddharati| yadi use aṇuvrata kī bāta batalāte haiṃ to tapa aura kāla se
v1.p192.3
maggappabhāvaṇāe, jaidhammakahā ao paḍhamaṃ || guru caturguru kā prāyaścitta ātā hai| yadi vaha yati dharma grahaṇa yatidharma kā kathana karane vālā tīrtha ke sthāyitva meṃ karanā na cāhe to do prakāra kā śrāddhadharma batalānā cāhie| sahāyaka banatā hai| vaha ātmahita ke lie hotī hai| dūsare yadi śrāddhadharma na batalākara samyagdarśana kī bāta kahatā hai ko yatidharma meṃ prasthāpita karane para usakā uddhāra hotā taba bhī tapa se guru aura kāla se laghu caturlaghu kā prāyaścitta hai| usase mārga (samyagdarśana ādi ke) kī prabhāvanā ātā hai| samyagdarśana kā kathana kie binā yadi madya-māṃsa hotī hai| isalie sabase pahale yatidharma kā kathana karanā kī virati kahate haiṃ taba bhī tapa aura kāla se laghu caturguru cāhie|' kā prāyaścitta hai| yadi samyagdarśana bhī aṃgīkāra nahīṃ kara 1143.pavvaiyassa ya sikkhā, gayohāya silīpatī ya diḻaṃto| sakatā taba yadi madya-māṃsa kī virati kahe binā yadi usako taiyaṃ ca āurammī, cautthagaṃ aṃdhale there|| aihika aura āmuṣmika phala kā kathana karate haiṃ taba bhī tapa pravajita vyakti ko śikṣā denī cāhie| śikṣā ke do aura kāla se laghu caturguru kā prāyaścitta hai| 'caujamalā prakāra haiṃ-grahaṇa śikṣā aura āsevana śikṣā| isa viṣayaka kālagā cauro'-cāra yamala arthāt tapaḥkāla yugala, cāra cāra dṛṣṭāṃta haiṃ-(1) gajasnāna (2) ślīpadī (3) ātura tathā kālaka arthāta cāra caturguruka|
v1.p192.4
(4) aṃdhasthavira| (isakā vistāra āge kī gāthāoṃ meṃ|) 1140.jīvā abbhuṭuiṃtā, avihīkahaṇāi raṃjiyā saṃtā| 1144.pavvaio'haṃ samaṇo, nikkhittapariggaho nirāraṃbho| abhisaṃchūḍhā hotī, saṃsāramahannavaṃ teṇaṃ|| iti dikkhiyamekamaṇo, dhammadhurāe daḍho homi|| ve samāgata vyakti pravrajyā grahaṇa karane ke lie tatpara the, 1145.samitīsu bhāvaṇāsu ya, gattī-paḍileha-viṇayamāīsu| kintu usa muni ke avidhikathana se raṃjita hokara saṃyama logaviruddhesu ya bahuvihesu loguttaresuṃ ca|| 1. jo arhat dharma kā anupāsaka hai usako pahale yatidharma svīkāra karane kī bāta kahe| vaha use svīkāra karane meṃ samartha na ho to śrāvakadharma kī bāta kahe, phira samyagdarśana kī aura vaha bhī svīkāra na kara sake to madya-māṃsa virati ke viṣaya meṃ kahe| yaha anupāsaka ke samakṣa dharmakathana kī vidhi hai|