Biha Kappa v1.p200
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p200
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p200.1
=bṛhatkalpabhāṣyam hotī hai| bhagavān aura śiṣya-donoṃ ke prati viśvāsa hotā yadi bāraha varṣoṃ taka sūtra kā grahaṇa kiyā hai to hai| (jaise bhagavāna ne kahā, gaṇadhara bhī vaisā hī kahate haiṃ|) bāraha varṣoṃ taka usakā artha suno, grahaṇa karo| isa prakāra śiṣya aura ācārya kā krama bhī pradarśita hotā hai| gaṇadhara ke tuma apane jñānāvaraṇīyakarma ke kṣayopaśama ke anusāra dharmakathā karane ke ye guṇa haiṃ|
vivakṣita artha ko jāna pāoge, athavā pūrā nahīṃ bhī jāna 1216.rāovaṇīya sīhāsaṇovaviṭhṭho va pāyavīḍhammi|| pāoge|
jiṭṭho annayaro vā, gaṇahāri kahei bīyāe|| 1221.sannāisutta sasamaya, parasamaya ussaggameva avavāe| vaha gaṇadhara rājā dvārā upanīta siṃhāsana para athavā
hīṇā-'hiya-jiṇa-there, ajjā kāle ya vayaṇāī| bhagavān ke pādapīṭha para baiṭhakara jyeṣṭha gaṇadhara athavā anya jainendra pravacana meṃ sūtra aneka prakāra ke haiṃ.... koī gaṇadhārī dūsare prahara meṃ dharmakathā karatā hai|
saṃjñāsūtra ādi, svasamayasūtra, parasamayasūtra, utsargasūtra, 1217.saṃkhāīe vi bhave, sāhai jaṃ vā paro u pucchijjā| apavādasūtra, hīnākṣarasūtra, adhikākṣarasūtra, jinakalpasūtra,
na ya ṇaṃ aṇāisesī, viyāṇaī esa chaumattho|| sthavirakalpasūtra, āryāsūtra, kālasūtra, vacanasūtra ādi| gaṇadhara saṃkhyātīta bhavoṃ kā kathana kara sakate haiṃ| athavā 1222.je suttaguṇā khalu lakkhaṇammi kahiyā u suttamāīyā| dūsarā vyakti jo koī praśna karatā hai, usakā ve samādhāna
v1.p200.2
atthaggahaṇamarālā, tehiṃ, ciya pannavijjaṃti|| karate haiṃ| anatiśāyī jñānī usa gaṇadhara ko 'yaha chadmastha sūtra ke jo guṇa pīṭhikā ke lakṣaṇadvāra (gāthā 282) meṃ he'-aisā nahīṃ jānatā| (kintu niḥśeṣa praśnoṃ kā uttara dene meṃ kahe gae haiṃ athavā (gāthā 310) 'suttamāīya' se pratipādita samartha jānakara use sarvajña kī pratīti hotī hai|)
haiṃ, unhīṃ hetuoṃ se arthagrahaṇa meṃ marāla kī bhāṃti śiṣya 1218.titthayarassa samīve, vakvo tattha evamāīhiṃ| prajñāpita kie jāte haiṃ|
suttaggahaṇaṃ tāhe, karei so bārasa samāo|| 1223.jai vi pagāso'higao, desībhāsājuo tahā vi khalu| isa prakāra tīrthaṃkara ke samīpa adhyayana meṃ aneka uṃduya siyā ya vīsuṃ, eragamāī ya paccakkhaṃ|| vyākṣepa āte haiṃ| taba śiṣya ācārya ko kahatā hai-bhaṃte! maiṃ (śiṣya ne pūchā-jaba sūtra aura artha jāna liyā gayā hai, yahīṃ sūtra paḍhegā, yaha kahakara vaha bāraha varṣoṃ taka sūtra-grahaṇa phira deśāṭana se kyā prayojana?) ācārya kahate haiṃ-bāraha varṣoṃ karatā hai|
taka sūtra grahaṇa kiyā aura bāraha varṣoṃ taka sūtra kā prakāśa 1219.suttammi ya gahiyammī, didruto goṇa-sālikaraṇeṇaṃ| arthāt artha bhī grahaṇa kara liyā| phira bhī usa śiṣya ko
v1.p200.3
uvabhogaphalā sālī, suttaṃ puṇa atthakaraṇaphalaṃ|| deśī bhāṣāoṃ se yukta karanā cāhie| jaise uṃduka kā artha sūtra-grahaṇa ke paścāt usakā artha avaśya jāna lenā| hai-sthāna| siyā-syāt ke tīna artha haiṃ-hai, āśaṃkā tathā cāhie| kyoṃki sūtra arthakaraṇaphala arthāt sūtrārtha ke ācaraṇa bhajanā-vikalpa| vīsu kā artha hai-pṛthaga| eraka kā artha phala vālā hotā hai| yahāṃ baila' aura śālike dṛṣṭāṃta haiṃ| hai-gundrā, bhadramustaka (nāgara mothā)--ye sāre deśīśabda haiṃ śāli kī utpatti kā phala hai-śāli kā upabhoga|
isī prakāra payaḥ picca, nīra ādi śabda haiṃ| jo deśadarśana ke 1220.jai bārasa vāsāiṃ, suttaṃ gahiyaṃ suṇāhi se ahuṇā| lie jātā hai usako ye tathā aise hī anya śabda pratyakṣataḥ
bārasa ceva samāo, atthaṃ to nāhisi na vā ṇaṃ|| prāpta hote haiṃ| 1-2. dṛṣṭānta ke lie dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 53-54|
8. jinakalpika-tegicchaṃ nābhinaṃdijjā..| (utta. a. 2 gā. 33) 3. vibhinna sūtra
9. sthavirakalpika-bhikkhū a icchijjā annayari tegiṃcchi 1.saṃjñā sūtra-je chee se sāgāriyaṃna seve| (ācā. śru.1 a.5 u.1)
āuṃṭittae| 2. svasamayasūtra-karemi bhaṃte! sāmāiyaṃ| (sāmāyikādhyayana)
10. donoṃ kā sāmānya-saṃsaṭṭhakappe ṇa carijja bhikkhū| 3. parasamayasūtra-paṃcakhaṃdhe vayaṃtege, bālā u khaṇajoviṇo|
(daśa. cū.2 gā. 6) (sū. kṛ. śru.1 a.1 u.1) 11. āryāsūtra-kappai niggaṃthīṇaṃ aṃtolittaṃ ghaḍimattayaṃ dhārittae| 4. utsargasūtra-abhikkhaṇaṃ nivigaiṃ gayā ya| (daśa. cū. 2 gā. 7)
(u.1 sūtra 16) 5. apavādasūtra-tiṇhamannayarāgassa nisijjā.....|
v1.p200.4
12. kālaviṣayaka-naya labhejjā niuṇaṃ sahāyaṃ,.....| (daśa. a. 6 gā. 59)
(daśa. cū. 2 gā. 10) 6. hīṇākkharaṃ-akṣaro se hīna|
13. vacanasaṃbaṃdhi-.......egavayaṇaṃ vaejjā, duvayaṇaṃ vayamāṇe ādi| 7. ahiyākkharaṃ-adhika akṣaroṃ se yukta|
ādi śabda se bhayasūtra ādi|