Biha Kappa v1.p211
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p211
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p211.1
=141 1332.tavabhāvaṇāi paṃciṃdiyāṇi daṃtāṇi jassa vasamiti| iṃdiyajoggā(gā)yario, samāhikaraṇāī kārayae|| tapobhāvanā se jisakī pāṃcoṃ indriyāṃ dānta aura vaśavartī ho gaī haiṃ vaha 'indriyayogācārya muni indriyoṃ ko samādhi karane vālī kara detā hai, jaise-jaise jñāna ādi meṃ samādhi utpanna ho, vaise-vaise unako kara detā hai| 1333.je vi ya puṭviṃ nisi niggamesu visahiṃsu sāhasa-bhayāiṃ| ahi-takkara-govāī, visiṃsu ghore ya saṃgāme|| jo rājā pravrajita hue, unhoṃne pahale (gṛhavāsa meṃ) rātrīkāla meṃ nirgama ādi meṃ vīracaryā (prajā ke yogakṣema kā vṛttāṃta jānane ke lie guptarūpa meṃ ghūmanā) karate hue sāhasa-sādhvasa arthāt ahetuka bhaya tathā sarpa, taskara, gopa ādi se saṃbaṃdhita sahetuka bhaya ko sahana kiyā thā tathā jinhoṃne ghora saṃgrāma meṃ praveśa kiyā thā, unako bhī jinakalpa lene se pūrva sattvabhāvanā se svayaṃ ko bhāvita karanā hotā hai| 1334.pāsuttāṇa tuyarṭsa, soyavvaṃ jaṃ ca tīsu jāmesu| thovaṃ thovaṃ jiṇai u, bhayaṃ ca jaṃ saṃbhavai jattha|| ve eka pārśva se yā citaleṭane kā abhyāsa karate haiṃ, tīna prahara taka śayana athavā kāraṇa ke abhāva meṃ tīsare prahara meṃ śayana karane kī paddhati para dhīre-dhīre vijaya prāpta karate haiṃ tathā upāśraya meṃ jīva-jantuoṃ ādi ke bhaya ko jītane kā abhyāsa karate haiṃ| 1335.paḍhamā uvassayammī, biiyā bāhiṃ taiyā caukkammi|
v1.p211.2
sunnagharammi cautthī, taha paṃcamiyā susāṇammi|| sattvabhāvanā ke abhyāsa kī ye pāṃca pratimāeṃ haiṃ- pahalī pratimā hai upāśraya meṃ| dūsarī hai upāśraya se bāhara| tīsarī hai catuṣkamārga meṃ| cauthī hai śūnyaghara meṃ| pāṃcavī hai śmaśāna meṃ| 1336.bhogajaḍhe gaṃbhīre, uvvarae koṭṭae aliṃde vā| taṇusāi jāgāro vā, jhāṇaṭṭhāe bhayaṃ jiṇai|| upāśraya ke aparibhogya tathā gaṃbhīra arthāt atyaṃta aṃdhakārayukta apavaraka, koṣṭhaka athavā aliṃda para baiṭha kara, alpanidrāvān athavā jāgatā huā dhyāna meṃ sthita hotā hai| vaha bhaya para vijaya pāne kā prayatna karatā hai| yaha pahalī pratimā hai| 1337. chikkassa va khaiyassa va, mūsigamāīhiṃ vā nisicarehi| jaha sahasā na vi jāyai romaṃcubbheya cāḍo vā|| jo rātrī meṃ paribhramaṇa karate haiṃ una mūṣakoṃ, mārjāroṃ se spṛṣṭa hone para yā kāṭe jāne para sahasā arthāt bhaya nahīṃ 1. indriyapraguṇanakriyāguruḥ| hotā, romodgama nahīṃ hotā tathā cāḍo-palāyana nahīṃ hotāaisī sattvabhāvanā se ātmā ko bhāvita karanā cāhie| 1338.savisesatarā bāhiṃ, takkara-ārakkhi -sāvayāīyā| suṇṇaghara-susāṇesu ya, savisesatarā bhave tivihā|| jo upāśraya pratimā meṃ bhaya hote haiṃ ve upāśraya se bāhara viśeṣatara hote haiṃ| bāhara taskara, ārakṣika tathā śvāpadoṃ kā bhaya viśeṣa hotā hai| śūnyagṛha tathā śmaśāna ādi meṃ divya, mānuṣya aura tairaśca-ye tīna prakāra ke upasargarūpa bhaya viśeṣatara hote haiṃ| vaha muni unako bhī karatā hai| 1339.devehiṃ bhesio vi ya, diyā va rāto va bhīmarūvehiṃ|
v1.p211.3
to sattabhāvaṇāe, vahai bharaṃ nibbhao sayalaṃ|| isa prakāra svayaṃ dvārā abhyasta sattvabhāvanā se vaha muni dina meṃ yā rāta meṃ bhayaṃkararūpa vāle devoṃ se bhayabhīta kie jāne para bhī jinakalpa sādhanā kā samasta bhāra nirbhaya hokara vahana kara sakatā hai| 1340. jai vi ya sanāmamiva pariciyaṃ suaṃ aṇahiya-ahīṇavannāī| kālaparimāṇaheuṃ, tahā vi khalu tajjayaṃ kuṇai| yadyapi apane nāma kī bhāṃti jisake śruta anadhikākṣara tathā ahīnākṣara rūpa meṃ paricita hai, smṛti meṃ hai, phira bhī vaha kālaparimāṇa ko jānane ke lie vaha śruta para vijaya prāpta karatā hai arthāt śruta kā abhyāsa karatā hai| 1341.ussāsāo pāṇū, tao ya thovo tao vi ya muhatto| muhattehiṃ porisīo, jāṇei nisā ya divasā ya|| śrutaparāvartana ke anusāra vaha ucchrāsa ke parimāṇa ko jāna letā hai| phira prāṇa arthāt ucchāsa niḥśvāsa, tadanantara stoka-sāta prāṇoṃ kā parimāṇa, tadanantara muhūrta, muhūrtoṃ se pauruṣī ko jāna letā hai| pauruṣī ke anantara vaha muni rāta aura dina ke parimāṇa kā jñāna kara letā hai| 1342.mehāīchannesu vi, ubhaokālamahavā uvassagge| pehāi bhikkha paṃthe, nāhii kālaṃ viṇā chāyaṃ| ākāśa megha se ācchanna hone para bhī ubhayakāla arthāt kriyā kā prāraṃbhakāla aura parisamāptikāla athavā upasarga hone para pratilekhana ādi kā kāla tathā bhikṣākāla aura viharaṇakāla-vaha binā chāyā ke bhī ina sabako svayaṃ jāna jātā hai| 1343.egaggayā sumaha nijjarā ya neva miṇaṇammi palimaṃtho|
v1.p211.4
na parāhīṇaṃ nāṇaṃ, kāle jaha maṃsacakkhūṇaṃ | śrutaparāvartana se ekāgratā aura mahān nirjarā hotī hai| isa vidhi se kālajñāna hone para chāyā māpane se hone vālā