Biha Kappa v1.p221
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p221
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p221.1
varṣāvāsa ke atīta ho jāne para āṭha māsa taka vihāra hotā hai| use śaradādi kahā jātā hai| kṣetrapratyupekṣaṇavidhi tathā kṣetrasaṃkramaṇavidhi aura usa kṣetra meṃ sthita muniyoṃ kī maryādā kahūṃgā| 1450.niggamaṇammi u pucchā, pattamapatte aicchie vā vi| vāghāyammi apatte, aicchie tassa asatīe| varṣāvāsa kṣetra se nirgamana viṣayaka yaha pṛcchā hotī hai ki kyā kārtikacāturmāsika prāpta hone para vahāṃ se vihāra karanā cāhie athavā aprāpta hone para athavā usake atikrāṃta hone para? yadi koī vyāghāta hotā hai to kārttikacāturmāsika aprāpta hone para athavā atikrāṃta hone para bhī vihāra kiyā jā sakatā hai| yadi vyāghāta nahīṃ hai to kārtikacāturmāsika ke dina (mṛgaśira kī pratipadā) vihāra karanā hotā hai| 1451.pattamapatte rikkhaṃ, asāhagaṃ puṇṇamāsiṇimaho vā| paḍikūla tti ya logo, mā vocchii to aīyammi|| kārtikacāturmāsika dina prāpta ho athavā nahīṃ yadi ācārya ke vihāra ke lie nakṣatra sādhaka na ho, anukūla na ho, usa dina paurṇamāsī kā utsava ho to usa dina ke atīta hone para hī vahāṃ se nirgamana karanā cāhie| anyathā loga kaheṃge ki ye sādhu hamāre utsava ke pratikūla haiṃ| 1452.patte aicchie vā, asāhagaṃ teṇa ṇiti appatte|
v1.p221.2
nāuṃ niggamakālaṃ, paḍicarae pesaviṃti tahā|| nirgamanakāla ke prāpta hone para athavā atikrāṃta hone para bhī nakṣatra asādhaka hai, yaha jānakara kārtika cāturmāsika dina prāsa na hone para bhī muni vihāra kara dete haiṃ| nirgamanakāla ko jānakara praticaraka arthāt kṣetrapratyupekṣakoṃ ko isa prakāra bhejate haiṃ ki unake lauṭa āne para hī nirgamanakāla kī ghoṣaṇā karate haiṃ| 1453. appaḍilehiyadosā, vasahī bhikkhaṃ va dullaha hojjā| bālāi-gilāṇāṇa va, pāuggaṃ ahava sajjhāo|| 1454.tamhā puvviṃ paḍilehiūṇa pacchā vihīe saṃkamaṇaṃ| pesei jai aṇāpucchiuṃ gaṇaṃ tatthime dosā|| apratyupekṣita kṣetra meṃ jāne para ye doṣa āte haiṃ jo pūrva meṃ jñāta vasati thī, vaha gira gaī ho athavā aura kisī kāraṇa se upalabdha na ho, bhikṣā vahāṃ durlabha ho, bāla tathā glāna muniyoṃ ke prāyogya āhāra ādi prāsa na ho tathā svādhyāya yathāvat na ho pātā ho| isalie pahale kṣetra kī pratyupekṣā kara tadanantara vidhipūrvaka saṃkramaṇa karanā cāhie| yadi ācārya gaṇa ko binā pūche kṣetrapratyupekṣakoṃ ko bhejate haiṃ to nimnokta doṣa prāpta hote haiṃ| 1455.teṇā sāvaya masagā, oma'sive sehaitthi paḍiṇīe|
v1.p221.3
thaṃḍilla vasahi uṭṭhāṇa evamāī bhave dosā|| stenoṃ dvārā upadhi kā apaharaṇa, śvāpadoṃ kā tathā maśakoṃ kā upadrava, durbhikṣa, aśiva-vyantarakṛta upadrava, śaikṣa muniyoṃ ke lie striyoṃ kā upasarga, pratyanika dvārā upasthāpita upadrava, sthaṃḍila bhūmī kā abhāva, vasati kā na milanā, gāṃva kā ujar̤a jānā-ādi aneka doṣa hote haiṃ| 1456.paccaṃta tāvasīo, sāvaya dubbhikkha teṇapaurāī| ___ niyaga pauṭṭhāṇe, pheḍaṇayā hariyapattī ya|| vahāṃ jāne para ye doṣa ho sakate haiṃ-mlecchoṃ kā upadrava, tāpasiyoṃ dvārā saṃyamacyuta karane kā prayatna, śvāpadoṃ kā tathā durbhikṣa kā bhaya, coroṃ kī pracuratā, nija vyaktiyoṃ dvārā utpravrājana kā prayatna, pradviṣṭa vyaktiyoṃ kā upasarga, sthāna kā ujar̤a jānā, vasati kā bhaṃga ho jānā, harita patraśāka' khāne kī pracuratā| 1457.sīse jai āmaṃte, paḍicchagā teṇa bāhiraṃ bhāvaṃ| jai iare to sīsā, te vi samattammi gacchaṃti|| 1458.taruṇā bāhirabhāva, na ya paḍilehovahiṃ na kiikamma| mūlagapattasarisagā, paribhūyā vaccimo therā|| yadi kṣetra-pratyupekṣaṇa ke nimitta samūce saṃgha ko āmaṃtrita nahīṃ karate haiṃ to ye doṣa prāpta hote haiṃ
v1.p221.4
yadi ācārya isa viṣaya meṃ apane śiṣyoṃ ko hī āmaṃtrita karate haiṃ pūchate haiṃ to pratīcchaka śiṣya usase bāhyabhāva ko prāpta ho jāte haiṃ| yadi pratīcchaka śiṣyoṃ ko pūchate haiṃ to apane śiṣya bāhyabhāva ko prāpta ho jāte haiṃ| (ve socate haiṃ-guru ke ye pratīcchaka śiṣya hī kṛpāpātra haiṃ| isa sthiti meṃ hama inakī sevā kyoṃ kareṃ|) ve pratīcchaka bhī sūtrārtha-grahaṇa samāpta hone para apane gaccha meṃ cale jāte haiṃ| yadi kevala vṛddha muniyoṃ ko āmaṃtrita karate haiṃ to taruṇa muni bāhyabhāva ko prāpta ho jāte haiṃ taba ve na guru ādi ke upakaraṇoṃ kā pratyupekṣaṇa karate haiṃ, na sthaviroṃ ke upadhi kā vahana karate haiṃ aura na kṛtikarma karate haiṃ| yadi ve taruṇa muniyoṃ gayā hai| ataḥ mārane para bhī hameṃ koī doṣa nahīṃ hai| cūrṇikāra ke anusāra jaba vahāṃ āgaṃtuka kā vadha kara diyā jātā hai taba usake priyapucchaka haritaśākhā lekara āte haiṃ| athavā vahāṃ viṣa yā garala de diyā jātā hai ādi-ādi| 1. hariyapattī-isa śabda ke do artha hai-haritapatraśāka athavā usa deśa meṃ kucheka gharoṃ para āīvṛkṣaśākhā kā cihna kiyā jātā hai| vahāṃ rājā dvārā daṃḍita āgaṃtuka puruṣa kī devatā ko bali car̤hāī jātī hai| usa cihna ke dvārā yaha pūrvasūcita kara diyā jātā hai ki yahāṃ vadha kiyā
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit