Biha Kappa v1.p223
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p223
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p223.1
1468.vuḍḍo'ṇukaṃpaṇijjo, cireṇa na ya magga thaṃḍile pehe| ___ ahavā vi bāla-vuḍḍā, asamatthā goyaratiyassa|| vṛddha ko bhejane para vaha vṛddha sarvatra anukaṃpanīya hotā hai| usakī gati maṃda hotī hai ataḥ vaha gaṃtavya para vilaṃba se pahuṃcatā hai| na vaha mārga kī samyak gaveṣaṇā karatā hai aura na sthaṃḍila kī| tathā bāla aura vṛddha trikālabhikṣāṭana karane meṃ asamartha hote haiṃ| 1469.tūraṃto va na pehe, guṇaṇālobheṇa na ya ciraṃ hiṃḍe| vigaī paḍiseheī, tamhā jogiṃ na pesijjā|| yadi yogavāhī ko bhejā jātā hai to vaha socatā hai-'mujhe śruta par̤hanā hai' isalie vaha tvarā se mārga meṃ gamana karatā huā, mārga kī samyaga pratyuprekṣā nahīṃ karatā| vaha paṭhita śruta ke parāvartana ke lobha se bhikṣā ke lie cirakāla taka nahīṃ ghūmatā| bhikṣā meṃ vaha vikṛti kā pratiṣedha karatā hai| isalie yogī (yogavāhī) ko nahīṃ bhejanā cāhie| 1470.paṃthaṃ ca māsa vāsaṃ, uvassayaṃ eccireṇa kāleṇa| ehāmo tti na yāṇai, agīto paḍiloma asatīe|| yadi agītārtha ko bhejā jātā hai to vaha na mārga ko jāna pātā hai aura na māsakalpayogya yā varṣāvāsakalpayogya gāṃva ko tathā na upāśraya kī parīkṣā kara pātā hai| śayyātara ke pūchane para vaha kaha detā hai hama itane samaya ke bāda yahāṃ se cale jāeṃge| aisā bolanā doṣa hai| parantu vaha agītārtha nahīṃ jānatā| anaḥ pahale gaṇāvacchedaka ko bhejanā cāhie| usake abhāva meṃ pratiloma ke krama se kṣetra-pratyupekṣā ke lie bhejanā cāhie| 1471.sāmāyārimagīe, jogimaṇāgāḍha khamaga pārāve|
v1.p223.2
veyāvacce dāyaṇa, juyala samatthaṃ va sahiyaṃ vā|| agītārtha ko oghasāmācārī batākara bhejanā cāhie| athavā anāgār̤hayogī (bāhya yogavāhī) ko, usake abhāva meṃ kṣapaka ko pāraṇā karavākara, usake abhāva meṃ vaiyāvṛttyakara ko jisase ki vaha vāstavya sādhuoṃ ko sthāpanākuloṃ kī jānakārī de sake, usake abhāva meṃ yugala arthāt bāla aura vṛddha muni ko jo dṛr̤haśarīra vāle hoṃ unako bhejanā cāhie| athavā unake sātha vṛṣabha sādhu bhī ho| (ye apanī upadhi ko vahāṃ sthita sādhuoṃ ko sauṃpa kara, paraspara kṣamāyācanā kara jāte samaya punaḥ guru ko pūchakara jāeṃ| 1472.tinneva gacchavāsī, havaṃta'hālaṃdiyāṇa donni jaṇā| gamaṇe codagapucchā, thaṃḍilapaḍileha'hālaṃde|| gacchavāsī jaghanyataḥ tīna-tīna muni eka-eka diśā meṃ jāte haiṃ| gacchapratibaddha yathālaṃdika do muni eka diśā meṃ jāte haiṃ| śeṣa tīna diśāoṃ ke lie ācārya gacchavāsī muniyoṃ ko ādeśa dete haiṃ ki tuma yathālaṃdikoṃ ke yogya kṣetra kī pratyupekṣā bhī karanā| unake gamana, nodaka kī pṛcchā aura yathālaṃdikoṃ kī sthaṃḍila pratyupekṣā ke viṣaya meṃ bhī kahanā cāhie| 1473.paṃthuccāre udae, ṭhāṇe bhikkhaṃtarā ya vasahīo|
v1.p223.3
teṇā sāvaya vālā, paccāvāyā ya jāṇavihī| mārga, uccāraprasravaṇabhūmī, udakasthāna, viśrāmasthāna, bhikṣā-jina-jina pradeśoṃ meṃ bhikṣā prāpta hotī hai yā nahīṃ, antarā-bīca-bīca meṃ vasati-pratiśraya sulabha haiṃ yā nahīṃ, stena-śvāpada aura vyāla haiṃ yā nahīṃ, pratyapāya-jahāṃ rāta yā dina meṃ apāya hote haiṃ yā nahīṃ yaha gamanavidhi hai| isakā samyak nirūpaṇa karake jānā cāhie| 1474.vāvāriya sacchaṃdāṇa vā vi tesiṃ imo vihī gamaṇe| davve khette kāle, bhāve paṃthaṃ tu paḍilehe || ācārya dvārā niyukta tathā svacchaṃda arthāt ābhigrahika muni-ina donoṃ kī śamanavidhi yaha hai| ve dravyataḥ, kṣetrataḥ, kālataḥ aura bhāvataḥ mārga kī pratyupekṣā kare| 1475.kaṃṭaga teṇā vālā, paḍiṇīyā sāvayā ya davvammi| sama visama udaya thaṃḍila, bhikkhāyariyaṃtarā khette|| 1476.diya rāo paccavāe, ya jāṇaī sugama-duggame kāle| bhāve sapakkha-parapakkhapellaṇā niṇhagāīyā|| dravyataḥ kaṃṭaka, stena, vyāla, pratyanīka tathā śvāpadamārga meṃ inakī pratyupekṣā kare| kṣetrataḥ yaha pratyupekṣā kare-mārga sama hai yā viṣama, udaka bahula mārga hai yā udakarahita, sthaṃḍilabhūmī, bhikṣācaryā (sulabha yā durlabha) tathā apāntarāla meṃ vasatiyāṃ haiṃ yā nahīṃ ādi| kālataḥ dina yā rāta meṃ hone vāle pratyapāyoṃ kī jānakārī, mārga sugama hai athavā durgama yaha jānanā cāhie|
v1.p223.4
bhāvataḥ yaha jānakārī kare ki yaha grāma athavā mārga svapakṣa se athavā parapakṣa se ākrāṃta hai yā nahīṃ| svapakṣa hai nilava ādi aura parapakṣa hai-caraka, parivrājaka ādi| ina saba tathyoṃ kī pratyupekṣā karatā huā āge bar̤hatā hai| 1477.suttatthāṇi karate, na va ti vaccaṃtagāu coei| na kariti mā hu coyaga!, gurūṇa niiāiā dosā|| śiṣya ne praśna kiyā-vihāra karate hue kṣetrapratyupekṣaka kyā sūtrapauruṣī aura arthapauruṣī karate haiṃ yā nahīṃ? ācārya kahate haiṃ-śiṣya! nahīṃ karate| kyoṃki usase guru ko nityavāsa ādi kā doṣa prāpta hotā hai| (yadi sūtrapauruṣī