Biha Kappa v1.p226
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p226
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p226.1
1499.davve taṇa-ḍagalāī, acchaṇa-bhāṇāidhovaṇā khitte| anya koī kṣetra māsa prāyogya na ho aura anya vasati kā kāle uccārāī, bhāvi gilāṇāi kūruvamā|| alābha ho to vaisī vasati meṃ rahanā anujñāta hai| prāyogya cāra prakāra kā hotā hai-dravyataḥ, kṣetrataḥ, 1503.sakkāro sammāṇo, bhikkhaggahaṇaṃ ca hoi pāhuṇae| kālataḥ aura bhāvataḥ| dravyataḥ tṛṇa, ḍagala ādi| kṣetrataḥ jai vasai jāṇao tahiṃ, āvajjai māsiyaṃ lahugaṃ| svādhyāya ādi ke lie avasthāna| tathā bhājana ādi ke atithi muni āne para satkāra, sammāna, bhikṣādhone ke lie pratiśraya se bāhara kā kṣetra| kālataḥ rāta, dina grahaṇa-bhikṣā lākara denā-ye saba karaṇīya hote haiṃ| yadi yā akelā meṃ uccāra, prasravaṇa kā vyutsarga| bhāvataḥ-glāna vasati parimita muniyoṃ ke lie anujñāta ho to jitane atithi ādi ke lie viśeṣa avakāśa| yahāṃ kūra arthāt bhakta kī muni āe haiṃ, itane hī vāstavya muni vahāṃ se anyatra cale upamā|
v1.p226.2
jāeṃ| yadi nāmagrāhapūrvaka parimita sādhuoṃ ko hī vasati dī (vaha isa prakāra hai-kisī ne kisī se bhojana kī yācanā ho to prāghūrṇaka muniyoṃ ko vasati ke svarūpa kī jānakārī de kī| usane use bhojana ke sātha avagāhima, sūpa, vyaṃjana de| yadi vasati svarūpa ko jānane vālā vahāṃ rahatā hai to use ādi bhī diyā| isī prakāra tumane vasati kī anujñāpanā kī| laghumāsa kā prāyaścitta prāpta hotā hai| he to usake sātha-sātha muni ke prāyogya sabhī kī anujñāpanā 1504. kiikamma bhikkhagahaṇe, kayammi jāṇāvio bahiṃ basai| kara dī hai| itanā kahane para yadi vaha sabhī prāyogya kī anujñā hiya-naṭesuṃ saṃkā, suṇhā ubbhāma vocchedo|| detā hai to sabakā upabhoga kare tathā jahāṃ vyutsarga kā sthāna kṛtikarma aura bhikṣāgrahaṇa karane ke paścāt yadi vasatibatāe vahāṃ utsarga kare|) svarūpa jñāpita kiyā jāe to rāta meṃ atithi muni bāhara rahe| 1500.uccāre pāsavaṇe, lāuanillevaṇe ya acchaṇae| yadi vaha bāhara nahīṃ jātā hai to sāgārika hṛta yā naṣṭa vastu karaṇaṃ tu aṇunnāe, aṇaṇunnāe bhave lahuo|| ke lie usa atithi muni ke prati śaṃkā karatā hai| sāgārika uccāra, prasravaṇa, alābunirlepana (pātraprakṣālana) tathā kī putravadhū kisī udbhrāmaka ke sātha gaī ho, paraṃtu usa muni svādhyāya ke lie avasthāna-inakā samācaraṇa śayyātara para hī śaṃkā kī jātī hai| aisī sthiti meṃ sāgārika ke dravya dvārā anujñāta pradeśa meṃ karanā cāhie| ananujñāta pradeśa meṃ tathā anya dravyoṃ kī prāpti kā vyavaccheda ho jātā hai| karane para laghumāsa kā prāyaścita vihita hai|
v1.p226.3
1505.paḍilehiyaṃ ca khettaṃ, thaṃḍilapaḍileha'maṃgale pucchā| 1501.jāva gurūṇa ya tubbha ya, kevaiyā tattha sāgareṇuvamā| gāmassa va nagarassa va, siyāṇakaraṇaṃ paḍhama vatthu|| kevai kāleṇehiha, sāgāra ṭhavaṃti anne vi|| vasati-kṣetra kī pratyupekṣā karane ke paścāt mahāsthaṃḍila śayyātara yadi pūche-āpa kitane kāla taka yahāṃ ṭhahareṃge? (śavapariṣṭhāpanabhūmī) kī pratyupekṣā karanī cāhie| yahāṃ use kahe-guru aura tuma jitanā cāhoge utane kāla taka hama jijñāsu praśna karatā hai-āpa yaha amaṃgala kyoṃ karate haiṃ? raheṃge| (nirvyāghāta hone para eka māsa aura vyāghāta hone para ācārya kahate haiṃ-vāstuvijñāna ke anusāra nae grāma yā nagaraeka māsa se hīna yā adhika|) śayyātara yadi pūche-kitane nirmāṇa se pūrva śmaśānasthāpanāyogya prathama vāstu kā niveśana muni yahāṃ raheṃge? use kahe-ācārya ko samudra kī upamā dī hotā hai| yaha amāṃgalika nahīṃ hai| gaī hai| (samudra kabhī prasarpaṇa karatā hai aura kabhī aprasarpaṇa|) 1506. disa avaradakkhiṇā dakkhiṇā ya avarā ya dakkhiṇāpuvvā| yadi śayyātara pūche-āpa yahāṃ kitane kāla ke paścāt
v1.p226.4
avaruttarā ya puvvā, uttara puvvuttarā ceva|| āeṃge? taba use savikalpa vacana kahe ki anya kṣetra- sabase pahale mahāsthaṃḍila ke lie paścima-dakṣiṇa diśā pratyupekṣaka bhī anyānya diśāoṃ meṃ gae hue haiṃ| sabake kī pratyupekṣā karanī cāhie| usake abhāva meṃ dakṣiṇa diśā, nivedana ko dhyāna meṃ rakhakara, itane dinoṃ ke paścāt yā pūrva usake abhāva meṃ paścima, phira dakṣiṇa-pūrva, usake abhāva meṃ bhī ā sakate haiṃ| niścita dinoṃ kī avadhi na kahe| paścima-uttara, tadanantara pūrva, phira uttara, usake abhāva meṃ 1502.puvvaddivavicchai, ahava bhaṇijjā havaṃtu evaiā| pūrva-uttara| tattha na kappai vāso, asaī khettassa'ṇunnāo|| 1507.pauranna-pāṇa paḍhamā, bīyāe bhatta-pāṇa na lahaṃti| yadi śayyātara apane pūrvadṛṣṭa muniyoṃ kī hī avasthiti taiyāi uvahimāī, cautthī sajjhāya na kariti || vahāṃ dekhanā cāhatā ho tathā vaha kahe 'itane hī sādhu yahāṃ 1508.paṃcamiyāe asaṃkhaḍa, chaṭṭhīe gaṇassa bheyaṇaṃ jāṇa| rahe-aisī sthiti meṃ usa vasati meṃ rahanā nahīṃ kalpatā| yadi sattamiyā gelannaṃ, maraṇaṃ puṇa aṭṭhamīe u||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit