Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p227

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p227

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p227.1

ina diśāoṃ kī guṇa-doṣa vicāraṇā isa prakāra hai-prathama arthāt paścima-dakṣiṇa diśā meṃ pracura anna-pāna, dūsarī diśā- dakṣiṇa meṃ anna-pāna kā alābha, tīsarī diśā arthāt paścima meṃ upadhi kā apaharaṇa, cauthī diśā arthāt dakṣiṇapūrva meṃ svādhyāya kī hāni, pāṃcavīṃ diśā arthāta paścima uttara meṃ sādhuoṃ meṃ kalaha, chaṭhī diśā pūrva meṃ gaccha kā bheda, sātavīṃ diśā uttara meṃ sādhuoṃ meṃ glānatva - roga kī prāpti | āṭhavīṃ diśā arthāt pūrva uttara meṃ kisī muni kā maraṇa | 1509. samāhī ya bhatta-pāṇe, uvagaraṇe tumaṃtumā ya kalaho u| bhedo gelanaṃ vā, carimā puṇa kaie annaṃ || ina donoṃ gāthāoṃ kā eka gāthā meṃ upasaṃhāra isa prakāra he pahalī diśā meṃ bhakta pāna kī samādhi, dūsarī diśā meṃ bhakta-pāna kā abhāva, tīsarī diśā meṃ upādhi kā apaharaṇa, cauthī diśā meṃ tumaṃtuma ( tū-tū-maiṃ-maiṃ) pāṃcavīṃ diśā meṃ kalaha, chaṭī diśā meṃ gaṇabheda, sātavīṃ diśā meṃ glānatva, āṭhavīṃ meṃ anya sādhu kā maraṇa | 1510. ekkekammi u ṭhāṇe, cauro māsā havaṃta'ṇugdhāyā|
āṇāiṇo a dosā, virāhaṇā jā jahiṃ bhaṇiyā || eka-eka sthāna meṃ ina diśāoṃ meṃ pratyupekṣaṇa kā atikrama karane para cāra māsa kā anuddhāta prāyaścitta vihita hai tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ tathā jina-jina diśāoṃ meṃ jojo virādhanā kahī gaī hai, vaha hotī hai|
1511. paḍilehiyaṃ ca khetaṃ, aha ya ahālaṃdiyāṇa āgamaṇaṃ |
natthi uvassayavālo, savvehi vi hor̤a gaṃtavvaṃ || gacchavāsī muniyoṃ ne eka ora kṣetra kī pratyupekṣā kī, itane meṃ hī vahāṃ do yathālaṃdika muniyoṃ kā āgamana ho gayā| vahāṃ unake sātha usa kṣetra meṃ sthāpanāyogya koī upāśraya nahīṃ hai ataḥ sabako bahāṃ se jānā hotā hai| 1512. pucchiya ruiyaṃ khettaṃ gacche paḍibaddha bāhi pehiṃti |
jaṃ tesi pāumgaṃ khettavibhāge ya pūriṃti || gacchapratibaddha yathālaṃdika muniyoṃ ne gacchavāsī muniyoṃ se pūchā- kyā kṣetra rucikara hai? unhoṃne kahā hāṃ! taba yathālaṃdika muni bāhara ke kṣetra kī pratyupekṣā karate haiṃ| jo unake lie prāyogya vasati hotī hai, usī kā grahaṇa karate hai tathā ve kṣetravibhāga arthāt usake chaha vibhāga kara pūrā karate haiṃ|
1513. jaṃ pi na vaccati disiṃ
paranahiyaesaṇāe

v1.p227.2

tattha vi gacchellagā siṃ pehati |
bigaī - levāḍabanjāī ||
157
jisa diśā meṃ yathālaṃdika muni nahīṃ jāte, usa diśā meṃ bhī gacchavāsī muni yathālaṃdikoṃ ke lie kṣetra kī pratyupekṣā karate haiṃ| ve abhigraha dhāraṇa kara tīsare prahara meṃ, uparītana eṣaṇā paṃcaka meṃ se anyatara aiṣaṇā se vikṛti aura lepakṛta kā varjana kara bhaktapāna grahaṇa karate haiṃ|
1514. jai tinni savvagamaṇaṃ, ehāmu tti lahuo ya āṇāī | parikamma kuḍḍakaraṇaṃ, nīharaṇaṃ kaṭṭamāīṇaṃ || yadi gacchavāsī tīnoṃ muniyoṃ ko vahāṃ se guru ke pāsa jāte hue dekhakara śayyātara unheṃ pūchatā hai- kyā āpa punaḥ āyeṃge yā nahīṃ ? aura yadi uttara diyā jātā hai ki hama punaḥ āeṃge to laghumāsa kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| śayyātara yaha socanā hai ki ye avaśya āeṃge ataḥ vaha vasati kā parikarma, jīrṇa bhitti kā punaḥ karaṇa, kāṣṭha ādi kā vahāṃ se niṣkāśana karatā hai|
1515. andrāṇanignayāī, asivāi gilāṇao a jo jattha
mattaya lahuo, tattha vi āṇāiṇo dosā || vahāṃ pūrvasthita muni kisī kāraṇavaśa nahīṃ āte aura dūsare muni vahāṃ ā jāte haiṃ| ve dūra mārga se athavā aśiva ādi kāraṇoṃ se paribhrāṃta hote hue vahāṃ pahuṃce haiṃ| unake sātha glāna muni bhī hai vasatisvāmī unheṃ vasati kī anujñā yaha kahakara nahīṃ detā ki pūrvasthita muniyoṃ ne 'hama punaḥ āeṃge' yaha kahakara gae haiṃ, ataḥ maiṃ tumheṃ vasati nahīṃ detā| isa sthiti meṃ muniyoṃ kī paritāpanā se niṣpanna prāyaścitta pūrva muniyoṃ ko ātā hai| ataḥ 'āyeṃge' yaha nahīṃ kahanā cāhie aura 'nahīṃ āyeṃge' yaha bhī nahīṃ kahanā cāhie| aisā kahane para māsalaghu kā prāyaścitta tathā ānāmaṃga ādi doṣa hote haiṃ| 1516. vākkaia vikaeṇa va pheḍaṇa dhannāichubhaṇamāvāse |
nīṇite ahikaraṇaṃ, virāhaṇā hāṇi hiṃḍate || 'sādhu nahīṃ āyeṃge' yaha socakara basatisvāmī apane sthāna ko bhār̤e para kisī ko de detā hai athavā basati kī girā detā hai athavā usa rikta sthāna meṃ dhānya ādi bhara detā hai athavā baṭuka- cāraṇoṃ ko de detā hai| sādhu usī sthāna para āte haiṃ| unake lie yadi baṭukoṃ ko vahāṃ se niṣkāśita karatā hai to kalaha hotā hai| vasati ke abhāva meṃ idhara-udhara ghūmane para saṃyama virādhanā tathā sūtrārtha kī parihāni hotī hai| 1517. jaha amhe taha anne, guru-jeṭṭhamahājaṇassa amhe mo|
puvvabhaṇiyā u dosā, parihariyā kuḍḍumāīyā || vasati se jāte samaya sādhu śayyātara se kahe-jaise hama yahāṃ āe haiṃ vaise hī anya sādhu bhī yahāṃ ā sakate haiṃ hama guru tathā jyeṣṭha āryasādhu samudāya ke adhīna haiṃ| ve jaisā

v1.p227.3

.

Linked texts (1)