Biha Kappa v1.p231
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p231
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p231.1
naṃdīsūrya bāraha prakāra ke tūra vādyoṃ kā eka sātha ajanā, pūrṇakalaśa kā darśana, śaṃkha aura paṭaha kā śabda sunāī denā, bhṛṃgāra-jhārī, chatra, cāmara, vāhana - hāthī, ghor̤e ādi tathā yāna-śibikā ādi ye sāre praśasta hote haiṃ| śramaṇa, saṃyata, dāṃta, puṣpa, modaka, dahī, matsya, ghaṃṭā, patākā dekhakara yā sunakara jānanā cāhie yā kahanā cāhie ki yātrā kā prayojana siddha hogā| 1551. sajjāyare'ṇasāsaha, āyario sesamā cilimili tu| kāuṃ giṇhaṃtuvahiṃ, sāraviyapaḍissayā puvviṃ || śubha śakuna hone para ācārya vahāṃ se prasthāna karane se pūrva śayyātara ko anuśiṣṭi-dharmakathana karate haiṃ| ve kahate haiṃ hama vihāra kara rahe haiṃ| dharma-karma meṃ apramatta rahanā ādi| śeṣa sādhu cilimilī se antarita hokara upadhi grahaṇa karate haiṃ| ve isase pūrva-pahale pratiśraya ko sammārjita kara dete haiṃ| muni ko denā cāhie tathā use jīrṇa yā upahṛta upadhi cāhie| P 1555. vaccaṃtehi ya diṭṭho, gāmo ramaṇijjabhikkha-sajjhāo| jaṃ kālamaṇutrāo, aṇaṇunāe bhave lahuo || viharaṇa karate hue sādhuoṃ ne eka ramaṇīya aura bhikṣā tathā svādhyāya ke lie upayukta gāṃva ko dekhā vahāṃ rahane kī jitane kāla kī anujñā prāpta ho, utane samaya taka rahane meṃ koī prāyaścitta nahīṃ hai ananujñāta kāla meṃ rahane para laghumāsa kā prāyaścitta ātā hai| - 1556. tavasosiya ubvāyā, khula lukkhāhāradubbalā vā vi
v1.p231.2
ega duga tini divase vayaṃti appājhyā vasiuṃ || athavā jo muni tapasyā se kṛśakāya haiṃ, atyaṃta pariśrānta haiṃ, jo 'khula' arthāt karkaśa kṣetra se āe haiṃ, athavā jo rūkṣāhāra karane ke kāraṇa durbala ho gae haiṃ aise muni usa gāṃva meṃ eka, do, tīna dina rahakara manojñāhāra se svastha hokara vahāṃ se vihāra kara sakate haiṃ| 1552. bālāīyā uvahiṃ, jaṃ voḍhu taraṃti tattiyaṃ giṇhe | jahaṇaṇeṇa ahājāyaṃ, sesaṃ taruṇā viriṃcaṃti ||| bāla vṛddha tathā rājaprabrajita muni jitanī upadhi vahana kara sakate ho, utanī upadhi hī ve grahaṇa karate haiṃ| yadi sarvathā upadhi kā bhāra vahana nahīṃ kara sakate to jaghanyataḥ yathājāta-muṃhapattī, rajoharaṇa ādi upadhi grahaṇa karate haiṃ| śeṣa taruṇa muni upadhi kā vibhājana kara grahaṇa kara lete haiṃ| 1553. āyariohi bālāiyāṇa giṇḍati saṃghayaṇajuttā | do sotti uṇṇi saṃthārae ya gahaṇekkapāseṇaṃ || ācārya tathā bālamuniyoṃ kī upadhi saṃhananayukta arthāt samartha sādhu grahaṇa kara lete haiṃ| do sautrika kalpa, eka ūnī kalpa tathā saṃstāraka-ye sāre eka kaṃdhe para uṭhāte haiṃ aura dūsare kaṃdhe para apane upakaraṇa rakhate haiṃ| 1554.rattiṃ na ceva kappara, nīyaduvāre virāhaṇā duvihā |
v1.p231.3
paṇṇavaṇa bahutara guṇā, aṇiccha bīo va uvahī vā || kisī ne kahā- muni ko rātrī meṃ vihāra karanā nahīṃ kalpatā | kyoṃki bhagavān ne kahā hai- 'nīyaduvāraṃ tamasaṃ ......' dina meṃ bhī nīce dvāra vāle koṭhe meṃ muni ko jānā nahīṃ kalpatā aura jāne para do prakāra kī virādhanā-saṃyamavirādhanā aura ātmavirādhanā hotī hai, to phira rātrī meṃ vihāra karanā kaise kalpa sakatā hai? isa prakāra kahane vāle ko kahanā cāhie ki dūratamakṣetra meṃ jāne ke lie rātrī meṃ viharaṇa karane meṃ bahuta guṇa hote haiṃ| itanā kahane para bhī yadi vaha rātrī meṃ vihāra karanā nahīṃ cāhatā to use eka sahayogī 1. prāyaścitta viṣayaka viśeṣacūrṇi aura bṛhadbhāṣya meṃ bhinna mata hai| (bṛ. pṛ. 458)
v1.p231.4
1557. paḍhamaviṇe samaṇuṇṇā, sohībuṭṭī akāraṇe parato
tinniva (vi) samaṇunnāyā, tao pareṇa bhave sohī || pahale dina ve muni vahāṃ ke vāstavya muniyoṃ ke lie samanojña hote haiṃ| dūsare ādi dinoṃ meṃ vahāṃ niṣkāraṇa rahane para śodhi arthāt prāyaścitta meṃ vṛddhi hotī hai| kāraṇa (pūrva gāthokta) se tīna dina rahane para bhī ve samanoja hī hote haiṃ| tīna dinoṃ ke paścāt prāyaścitta prāpta hotā hai| 1558. sattarattaṃ tavo hoi, tao cheo pahāvaī | cheṇa'cchinnapariyāe, tao mūlaṃ tao dugaṃ || sāta dinoṃ taka tapa, usake paścāt cheda, cheda ke dvārā acchinna paryāyavāle muni ko mūla, tadanantara dvika arthāt anavasthāpya aura pārāṃcika prāyaścitta kā vidhāna hai| 1559.māso lahuo guruo, cauro lahuyā ya hoṃti gurugā ya |
chammāsā laghu gurugā, cheo mūlaṃ taha durga ca || pahale dina samanojña hote haiṃ dūsare dina vahāṃ rahane para laghuka māsa, tīsare dina guruka, cauthe dina cāra laghu, pāṃcaveṃ dina cāra gurū, chaṭhe dina chaha māsalaghu, sātaveṃ dina sāta māsa guru, āṭhaveṃ dina cheda, nauveṃ dina mūla dasaveṃ dina anavasthāpya, gyārahaveṃ dina pārāṃcika prāyaścitta prāpta hotā hai|
1560. aṇaṇuṇṇāe nikkāraṇe va gurumāiṇaṃ cauṇhaṃ pi | gurugā lahugā gurugo, lahuo māso ya acchaṃte || ananujñāta tīna dina ke paścāt tathā niṣkāraṇa guru ādi
www.jainelibrary.arg