Biha Kappa v1.p233
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p233
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p233.1
nirupakāra - kṛtaghna haiṃ, agrahaṇa- mere prati inake mana meṃ koī ādarabhāva nahīṃ hai, lokayātrā -loka vyavahāra ko bhī ye nahīṃ jānate| śayyātara ruṣṭa hokara anyānya dravyoṃ kā vyavaccheda kara detā hai| isalie ācārya ko cāhie ki ve śayyātara se ālāpa kareṃ aura svayaṃ hī dharmakathā kare|
1572. vasahiphalaṃ dhammakahā, kahaṇamalachīo sīsa bābāre
pacchā aiṃti vasahiṃ, tattha ya bhujjo imā merā || dharmakathā karate hue ācārya vasati ke phala kā nirūpaṇa karate haiṃ| yadi dharmakayālabdhi se saṃpanna na ho to ve dharmakathā - labdhisaṃpanna śiṣya ko isa kārya meṃ vyāpta karate haiṃ| tadanaṃtara vasati meṃ praveśa karate haiṃ vahāṃ punaḥ yaha maryādā sāmācārī hai|
1573. majjāyā-ṭhavaṇāṇaṃ, pavattagā tattha hoṃti āyariyā |
jo u amajnāillo, āvajjaha māsiyaṃ lahuyaṃ || maryādā arthāt sāmācārī aura dāna ādi kuloṃ kī sthāpanā ke pravartaka ācārya hote haiṃ jo ina maryādāoṃ kā pālana nahīṃ karatā use laghumāsika kā prāyaścitta ātā hai| 1504. paḍilehaṇa saṃdhāraṇa, āyarie titri sesa ekkekaṃ |
viṃṭiyaukkhevaṇayā pavisaha tāhe ya dhammakahī || 1575. uccāre pāsavaṇe, lāuanillevaṇe a acchaṇae |
karaṇaṃ tu aṇunnāe, aṇaṇunāe bhave lahuo || saṃstārakabhūmī kī pratyupekṣā karate haiṃ| ācārya ke tīna saṃstārakabhūmiyāṃ hotī hai-nivāta, pravāta, nivāta pravāsa śeṣa sādhuoṃ ke eka-eka saṃstārakabhūmī hotī hai taba sabhī muni apanī-apanī saṃstārakabhūmī meṃ apanī-apanī viṭikā kā utkṣepaṇa karate haiṃ| jaba dharmakadhī muni pratiśraya ke bhītara praveśa karatā hai taba kṣetrapratyupekṣaka śayyātara dvārā anujñāta uccāra, prasravaṇa, alābū ke kalpa karane yogya, nirlepanaputaprakṣālana yogya, svādhyāya karane vāloṃ ke baiṭane yogya - ina sabhī bhūmiyoṃ ko dikhātā hai aura kahatā hai-ina-ina bhūmiyoṃ meṃ tada-tad kārya karane haiṃ| ananujñāta bhūgī meṃ karane para māsalaghu kā prāyaścitta hai| yaha maryādā sāmācārī hai| 1576. bhattar̤iyā va khamagā amaṃgalaṃ coyaṇā niṇāharaṇaṃ |
jai khamagā vadaṃtā, dāiṃtiyare vihiṃ vocchaṃ || kṣetra meṃ praveśa karane vāle sādhu bhaktārthī athavā kṣapaka hote haiṃ| yadi kṣapaka hote haiṃ to jijñāsu kahatā hai yaha to prāraṃbha se hī amaṃgala ho gayā kyoṃki upavāsa ādi kara praveśa kara rahe haiṃ ācārya yahāṃ jineśvaradeva kā udāharaṇa kahate haiṃ| jinadeva tapasyā meṃ hī niṣkramaṇa karate haiṃ| unakā amaṃgala nahīṃ hai to
163
yahāṃ bhī amaṃgala nahīṃ hotā| yadi kṣapaka caityavaṃdana ke lie jāte haiṃ to unheṃ usī samaya sthāpanākula dikhā dete haiṃ| aba bhaktārthiyoṃ kī vidhi batāūṃgā|
v1.p233.2
1577. sabbe dahuṃ uggāhieṇa ovariya bhaya samuppajje |
lamhela dohi tihiṃ vā uggāhiya cehae vaṃde || caityavandana ke samaya sabhī sādhuoṃ ko pātra ke sātha āte hue dekhakara śrāvaka socatā hai ye sabhī auvarika peṭū haiṃ| usake mana meṃ yaha bhaya paidā ho jātā hai ki maiṃ itane sādhuoṃ ko bhojana kaise dūṃgā? isalie eka do yā tīna sādhu pātroṃ ko lekara tathā śeṣa binā pātra sātha lie ācārya ke sātha caityavaṃdana ke lie jāeṃ|
1578. sadbhābhaṃgo'ṇuggāhiyammi ṭhavaṇāiyā bhave dosā | gharaceśya āyarie, kayavayagamaṇaṃ ca gahaṇaṃ ca || yadi eka bhī sādhu pātra ko lekara nahīṃ jātā hai to bhaktapāna kā nimaṃtraṇa dene vāle śrāvaka kī śraddhā ṭūṭa jātī hai| tathā yadi usako yaha kahā jātā hai ki hama pātra lekara āte haiṃ to sthāpanā ādi doṣa ho sakate haiṃ| pātrodvāhaka kucheka sādhuoṃ ke sātha ācārya gṛhacaityavaṃdana ke lie jāe| śrāvaka yadi bhaktapāna ke lie nimaṃtrita kare to vahāṃ prāsuka bhaktapāna grahaṇa kare|
1579. vāṇe abhigama sahe, sammate khalu taheba micchate| māmāe aciyatte, kulāī dāiti gīyatthā || 1580. dāṇe abhigama sahe sammate khalu taheva micchatte | māmāe aciyatte, kulāī ṭhāviṃti gīyatthā || 1581. dāṇe abhigama sa sammate khalu taheba micchate|
,
māmāe aciyatte, kulāī aṭhaviṃti caugurugā ||
gītārtha muni sabhī sādhuoṃ ko dānaśrāddha, abhigamaśrāya (samyagdṛṣṭi aṇuvratī), aviratasamyagdṛṣṭiśrāddha, ābhirāhika mithyādṛṣṭi, māmaka tathā aciyatta' - aprītikara - inake kuloṃ kī jānakārī dete haiṃ|
gītārtha ina sabhī kuloṃ kī sthāpanā karate haiṃ arthāt ina kuloṃ meṃ jānā hai aura ina kuloṃ meṃ nahīṃ aisī vyavasthā karate haiṃ|
ina kuloṃ kī vyavasthāpanā na karane para cāra guruka kā prāyaścitta vihita hai|
1582, kayaussaggā''maṃtaṇa, apucchaṇe akahiegayara dosā
ṭhavaṇakulāṇa va ṭhavaṇaṃ, pavisai gīyatthasaṃghāḍo | sthāna para ākara sabhī sādhu kāyotsarga kare phira gītārtha muni sabhī sādhuoṃ ko gurupādamūla meṃ āne ke lie nimaṃtrita kare| ācārya kṣetrapratyupekṣakoṃ ko pūche ki kauna kauna
1. yastvīrṣyālutayaiva sādhuṣu gṛhaṃ praviśatsu mahadaprītikaṃ svacetasi karoti vācā na kimapi brūte eṣa deśabhāṣayā aciyattaḥ | (vṛ. pṛ. 463)