Biha Kappa v1.p256
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p256
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p256.1
apanī śakti kā sarvathā gopana nahīṃ karatā, kintu pūrṇa śakti lagākara kārya saṃpanna karatā hai| (prāvacanī dharmakathī, vādī naimittikastapasvī ca| jinavacanajñaśca kaviḥ, pravacanamadabhāvayantyete) pravacanakāra, dharmakathā karanevālā, vāda-vivāda meṃ nipuṇa, naimittika, tapasvī, jinavāṇī kā marmajña, tathā kavi-ye sāta vyakti pravacana-jinaśāsana kī prabhāvanā karate haiṃ| 1799.sāhammi-vāyagāṇaṃ, khema-sivāṇaṃ ca labbhii pavittiṃ| gacchihiti jahiṃ tāī, hohiṃti na vā vi pucchai vā|| vahāṃ jāne para dūradeśa se samāgata sādharmika muniyoṃ kī tathā vācaka-ācārya kī gatividhiyoṃ kī jānakārī prāpta hotī hai| kṣema-śiva arthāt subhikṣa-durbhikṣa ādi kī avagati hotī hai| athavā jisa kṣetra meṃ svayaṃ jātā hai vahāṃ sādharmikoṃ ko pūchakara kṣema-śiva ādi ke viṣaya meṃ jāna letā hai| 1800.kulamādīkajjāī, sāhissaṃ liṃgiṇo ya sāsissaṃ| je logaviruddhāī, kareṃti loguttarāī ca|| vahāṃ jākara maiṃ kula, gaṇa ādi ke kāryoṃ ko saṃpādita karūṃgā| jo liṃgī-pārśvastha ādi muni lokaviruddha lokottara kārya kara rahe haiṃ, unako śikṣā dūṃgā| 1801.eehiṃ kāraṇehiṃ, puvvaṃ paḍilehiūṇa aigamaṇaṃ|
v1.p256.2
addhāṇaniggayādī, laggā suddhā jahā khamao|| ina kāraṇoṃ se rathayātrā ādi meṃ jānā hai, yaha socakara jāne se pūrva vahāṃ kī pratyupekṣā kara paścāt atigamana karanā cāhie| jo muni yātrā meṃ prasthita haiṃ aura kisī kṣetra meṃ apūrva utsava kā yoga prāpta ho jāe to pūrva pratyupekṣā ke binā bhī usa kṣetra meṃ jāe aura aśuddha bhakta-pāna grahaṇa kā doṣa ho jāne para bhī ve śuddha haiṃ| jaise-kṣapaka|' 1802.nāūṇa ya aigamaṇaṃ, gīe pesiṃti pehiuṃ kajje| uvasaya bhikkhāyariyā, bāhiṃ ubbhāmagādīyā|| 1803.sabbhāvika iyare vi ya, jāṇaṃtī maṃḍavāiṇo gīyā| sehādīṇa ya therā, vaṃdaṇajuttiṃ bahiṃ kahae| caityapūjā ādi kārya utpanna hone para kṣetra-pratyupekṣā ke lie gītārtha muniyoṃ ko bhejā jātā hai| unase kṣetra-svarūpa kī jānakārī prāpta kara atigamana karanā cāhie| pratyupekṣā ke ye viṣaya haiṃ mūlagāṃva meṃ upāśraya hai yā nahīṃ| vahāṃ bhikṣācarcā, vicārabhūmī kaisī hai| bāhya gāṃva meṃ udbhrāmaka bhikṣācaryā hai yā nahīṃ| gītārtha muni jāna jāte haiṃ ki maṃḍapoṃ kā nirmāṇa svābhāvika hai athavā ye saṃyatoṃ ke lie kie hue haiṃ| isa prakāra pratyupekṣita kṣetra kī jānakārī prāpta kara ācārya apane gaccha ke sātha usa anuyānakṣetra meṃ jāte haiṃ| sthavira muni bāhara rahate hue bhī śaikṣa muniyoṃ ko vaṃdanayukti kā kathana karate haiṃ-pārśvastha muniyoṃ kī vaṃdanāvidhi ke viṣaya meṃ batāte haiṃ| jisase ki śaikṣoṃ kā mana vipariṇata na ho| 1804.nissakaḍamanisse vā, vi ceie savvahiṃ thuī tinni|
v1.p256.3
velaṃ ca ceiyāṇi ya, nāuṃ ekkikkiyā vā vi|| niśrākṛta (gacchapratibaddha) athavā aniśrākṛta caitya meṃ, sarvatra tīna stutiyāṃ dī jātī haiṃ| caitya adhika ho aura velā kā atikramaṇa hotā ho to pratyeka caitya meṃ eka-eka stuti dī jā sakatī hai| 1805.nissakaḍe ṭhāi gurū, kaivayasahieyarā vae vasahi| jattha puṇa anissakaḍaṃ, pūriti tahiṃ samosaraṇaṃ|| niśrākṛta caitya meṃ ācārya kucheka pariṇata śiṣyoṃ ke sātha rahate haiṃ aura ācārya kī ājñā se ve śiṣya vahāṃ se vasati meṃ jā sakate haiṃ, binā ājñā nahīṃ| jahāṃ aniśrākṛta caitya ho, vahāṃ ācārya samavasaraṇa pūrṇa kara dharmakathā karate haiṃ| 1806.saṃviggehi ya kahaṇā, iyarehiṃ apaccao na ovasamo| pavvajjābhimuhā vi ya, tesu vae sehamādī vā|| saṃvigna muniyoṃ ko dharmakathā karanī cāhie kyoṃki asaṃvigna muniyoṃ ke prati viśvāsa nahīṃ hotā aura na unase upaśama arthāt samyagdarśana ādi kī prāpti hotī hai| pravrajyā grahaṇa karane ke icchuka śaikṣa una asaṃvignoṃ ke prati ākṛṣṭa ho jāte haiṃ| 1807.pūriti samosaraṇaṃ, annāsai nissaceiesuṃ pi| iharā logaviruddhaṃ, saddhābhaṃgo ya saḍḍhāṇaṃ || asaṃvigna muniyoṃ ke na hone para niśrākṛta caityoṃ meṃ bhī samavasaraṇa pūrā kara dharmadeśanā dete haiṃ, anyathā lokāpavāda hotā hai| isase śrāvakoṃ kā śraddhābhaṃga hotā hai| 1808.puvvavidvehiṃ samaṃ, hiṃḍatī tattha te pamāṇaṃ ta| sābhāviabhikkhāo, vidaṃta'puvvā ya ṭhaviyādī| jo kṣetra kī pratyupekṣā ke lie pahale vahāṃ gae hue haiṃ, 1. eka tapasvī thā| vaha śuddha bhakta-pāna kī gaveṣaṇā karatā huā nagarī meṃ
v1.p256.4
ghūma rahā thā| bahuta prayatna karane para bhī use bhakta-pāna kī prāpti nahīṃ huī| itane meṃ usane dekhā ki eka śrāvikā vandanā kara bhakta-pāna grahaṇa karane ke lie prārthanā kara rahī hai| muni ne pūrṇa yatanāpūrvaka, pūchatācha kara bhakta-pāna grahaṇa kiyā| paraṃtu yathārtha meṃ vaha śrāvikā nahīṃ thī| usane muni ko chalane ke lie hī śrāvikā kā rūpa banāyā thā aura ādhākarmika āhāra-pānī muni ko diyā thā| isa sthiti meṃ bhī muni aśuddha pariṇāmoṃ vālī dātrī se gṛhīta bhakta-pāna śundra hai|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit