Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p258

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p258

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p258.1

bṛhatkalpabhāṣyam samajhanā cāhie| isa saṃdarbha meṃ bhī pūrvārthavācaka puraḥ śabda hai| (5) anya puruṣa, vaha dravya, usa paṃkti meṃ| isakā tātparya hai ki sādhu ke āgamana se pūrva usake nimitta (6) anya puruṣa, vaha dravya, anya paṃkti meṃ| kie jāne vāle karma puraḥkarma haiṃ| isa vidhi meṃ prāsuka- (7) anya puruṣa, anya dravya, usa paṃkti meṃ| aprāsuka nahīṃ jānā jātā| isakī śodhi-prāyaścitta bhī nahīṃ (8) anya puruṣa anya dravya, anya paṃkti meṃ| ho sakatā| bhaṃte! bahuta sārī pravṛttiyāṃ dāyaka pahale karatā 1824.kappai samesu taha sattamammi taiyammi chinnavāvāre| hai, dāyaka ne pahale bahuta pravṛttiyāṃ kī haiṃ ye sārī pravṛttiyāṃ attaṭṭhiyammi dosuṃ, savvattha ya bhayasu kara-matte|| puraḥkarma ke aṃtargata āyeṃgī| ina vikalpoṃ meṃ se sama vikalpa arthāt dūsare, cauthe, chaṭhe 1819.kāmaṃ khalu purasaddo, paccakkha-parokkhato duhā hoi| tathā āṭhaveṃ vikalpa meṃ lenā kalpatā hai| sātaveṃ vikalpa meṃ taha vi ya na purekammaṃ, purakammaṃ codaga! imaṃ tu|| bhī kalpatā hai, kyoṃki puruṣāntara se anya dravya diyā jā ācārya kahate haiṃ-puraḥ śabda pratyakṣa aura parokṣa-donoṃ rahā hai| tīsare vikalpa meṃ chinnavyāpāra hone ke kāraṇa artha detā hai, yaha anumata hai| phira bhī ve kriyāeṃ puraḥkarma nahīṃ kalpatā hai| jaise sādhu ko dāna dene ke lie hātha dhoe, vaha hotīṃ| he vatsa! puraḥkarma kī vyākhyā yaha hai|

v1.p258.2

yadi anya pravṛtti meṃ laga jātā hai to kalpatā hai| do 1820.hatthaṃ vā mattaṃ vā, puvviṃ sītodaeṇa jaṃ dhove| vikalpoṃ-prathama aura paṃcama meṃ yadi vaha dravya ātmārthita samaṇavāe dāyā, purakammaṃ taṃ vijāṇāhi|| hotā hai to vaha kalpatā hai| sarvatra arthāt āṭhoṃ vikalpoṃ meṃ śramaṇa ko bhikṣā se pūrva dātā hātha aura pātra ko sacitta hasta aura mātraka udakārdra ho to nahīṃ kalpatā, anyathā jala se dhotā hai, use puraḥkarma jānanā cāhie| kalpatā hai| 1821.kassa tti purekammaṃ, jaiṇo taṃ puṇa pabhū sayaṃ kujjā| 1825.accusiṇa cikkaṇe vā, kūre dhuviuṃ puṇo puṇo dei| ahavā pabhusaṃdiṭṭho, so puṇa suhi pesa baṃdhū vā|| āyamiūṇaṃ puvvaṃ, daijja jaiṇaṃ paḍhamayāe|| yaha puraḥkarma kisake hotā hai? isa praśna ke uttara meṃ kahā dātā jaba yaha dekhatā hai ki kūra atyuṣṇa tathā cikanā hai gayā hai ki yaha sādhu ke lie hotā hai| vaha puraḥkarma gṛhasvāmī to vaha bāra-bāra hātha dhokara muni ko kara detā hai, taba svayaṃ karatā hai athavā gṛhasvāmī dvārā saṃdiṣṭa dūsarā koī puraḥkarma hotā hai| athavā pahale ācamana kara, hasta yā pātra karatā hai| gṛhasvāmī dvārā saṃdiṣṭa ke tīna prakāra haiṃ-suhṛd, dhokara pahale sādhuoṃ ko detā hai, phira dūsaroṃ ko parosatā hai dāsa-dāsī athavā mātā, bhaginī ādi| taba bhī puraḥkarma hotā hai| 1822.damae pamāṇapurise,jāe paṃtīe tāṇa mottūṇaṃ| 1826.dāūṇa annadavvaṃ, koī dijjā puṇo vi taṃ ceva|

v1.p258.3

so puriso taṃ va'nnaṃ, taṃ davvaṃ anno annaṃ vā|| attaṭṭiya-saṃkāmiyagahaṇaṃ gīyatthasaṃvigge|| dramaka-bhojana parosane ke lie niyukta karmakara, pramāṇa- paṃkti meṃ dūsaroṃ ko anya dravya dekara usī aneṣaṇākṛta puruṣa deyadravyasvāmī-inhoṃne paṃkti-bhojya meṃ puraḥkarma kiyā dravya ko sādhu ko detā hai, isa prakāra pūrva pravṛtti ke chinna ho hai, usako chor̤akara, ve anya paṃkti meṃ cale jāte haiṃ aura ve jāne para, ātmārthita ho jāne para vaha dravya kalpatā hai| yadi pariṇata hasta hoṃ to unase lenā kalpatā hai| vaha puruṣa | aneṣaṇīya dravya bhī saṃkrāmita ho jāne para usakā grahaṇa usa paṃkti meṃ athavā anya paṃkti meṃ, vaha dravya athavā anya kalpatā hai| gītārtha ise grahaṇa kara sakatā hai| grahaṇa karane para dravya-pratyeka ke cāra-cāra vikalpa hote haiṃ| bhī vaha saṃvigna hai| 1823.so taṃ tāe annāe biiao anna tīe do va'nne| 1827.gīyatthaggahaṇeṇaṃ, attaṭṭhiyamāi giṇhaī gīto| emeva ya annaṇa vi, bhaṃgā khalu hoti cattāri|| saṃviggaggahaṇeṇaṃ, taṃ giṇhato vi saṃviggo| aṣṭa bhaṃgoṃ kī racanā isa prakāra hai gītārtha muni ke grahaṇa karane para yaha jñāta ho jātā hai ki (1) vaha puruṣa, vaha dravya aura usa paṃkti meṃ| yaha ātmārthita dravya hai| saṃkrāmita dravya ko bhī gītārtha hī (2) vaha puruṣa, vaha dravya, anya paṃkti meṃ| grahaṇa kara sakatā hai| saṃvigna ke grahaṇa se yaha jñāta hotā hai (3) vaha puruṣa, anya dravya, usa paṃkti meṃ| ki ātmārthita ādi dravya lene vālā gītārtha saṃvigna hī hotā (4) vaha puruṣa, anya dravya, anya paṃkti meṃ|

v1.p258.4

hai, asaṃvigna nahīṃ| isī prakāra anya puruṣa ke ādhāra para bhī cāra vikalpa 1828.purato vi hu jaṃ dhoyaṃ, attaṭṭhāe na taṃ purekamma| hote haiṃ taṃ udaullaṃ sasiṇiddhagaṃ va sukkhe tahiṃ gahaṇaṃ ||

Linked texts (1)