Biha Kappa v1.p262
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p262
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p262.1
ācārya kahate haiṃ-preraka! tumhāre dvārā prastuta indra ke dṛṣṭāṃta se hama apanā mata prastuta karate haiṃ indra ne brahmahatyā kī| usase bhayabhīta hokara vaha kurukṣetra meṃ praviṣṭa ho gayā| brahmahatyā bāhara sthita hokara indra kī pratīkṣā karane lagī| usane socā-'yahāṃ se nikalane para maiṃ indra ko punaḥ grahaṇa kara lūṃgī|' isī prakāra hamārā bhī saṃyama kurukṣetra hai| jaba jīva saṃyama se bāhara nikalatā hai taba vaha karmabaṃdha se gṛhīta ho jātā hai| (vahāṃ se nirgata na hone para pahale aura cauthe bhaṃga meṃ vaha gṛhīta nahīṃ hotā|) 1860.je je dosāyayaṇā, te te sutte jiṇehiṃ paḍikuṭṭhā| te khalu aṇāyaraṃto, suddho iharā u bhaiyavvo|| doṣoṃ ke jo jo āyatana haiṃ, vītarāga bhagavān ne sūtroṃ meṃ unakā niṣedha kiyā hai| jo una sthānoṃ kā ācaraṇa nahīṃ karatā vaha śuddha hai| jo inakā ācaraṇa karatā hai usake vikalpa hai| 1861.kā bhayaṇā jai kāraṇi, jayaṇāe akappa kiṃci paḍiseve| to suddho iharā puṇa, na sujjhae dappao sevaṃ|| vaha vikalpa kyā hai? jo kāraṇavaśa puraḥkarma ādi kiṃcid akalpya kī yatanāpūrvaka pratisevanā karatā hai vaha śuddha hai| jo darpa se ayatanāpūrvaka pratisevanā karatā hai vaha śuddha nahīṃ hotā| 1862.samaṇunnāparisaṃkī, avi ya pasaṃgaṃ gihīṇa vāritā|
v1.p262.2
giṇhati asaḍhabhāvā, suvisuddhaṃ esiyaṃ samaṇā|| samanujñāpariśaṃkī ve muni hote haiṃ-jo puraḥkarma ke doṣa se bhīta hokara usakā parihāra karate haiṃ| puraḥkarma bhikṣā lene para gṛhastha ke punaḥ puraḥkarma karane kā prasaṃga ātā hai| ataḥ usakā nivāraṇa karate hue, aśaṭhabhāva ke kāraṇa, suviśuddha eṣaṇīya kā grahaṇa karate haiṃ| 1863.kiṃ uvaghāto hatthe, matte davve udāhu udagammi| tinni vi ṭhāṇā suddhā, udagammi aṇesaṇā bhaṇiyā|| śiṣya praśna karatā hai-puraḥkarma karane para kyā hātha kā upadhāta aneṣaṇīyatā hotī hai athavā mātraka kī athavā dravya kī athavā udaka kī| ācārya kahate haiṃ-tīnoṃ sthāna arthāt hātha, mātraka aura dravya śuddha haiṃ, aneṣaṇīya nahīṃ haiṃ| kintu udaka meṃ aneṣaṇīyatā kahī gaī hai| 1864.jamhā tu hattha-mattehiṃ kappatī tehiṃ ceva taṃ davvaṃ| __ attaṭṭhiya paribhuttaṃ, pariṇata tamhā dagamaṇesiṃ|| jo dravya ātmārthita hone para bhuktaśeṣa hai, apkāya ke bṛhatkalpabhāṣyam pariṇata ho jāne para usako unhīṃ hātha aura pātra se lenā kalpatā hai| ataḥ ve aneṣaṇīya nahīṃ haiṃ| kevala udaka hī aneṣaṇīya hai| 1865.kiṃ uvaghāto dhoe, ratte cokkhe suimmi va kayammi|
v1.p262.3
attaṭṭhiya-saṃkāmiyagahaṇaṃ gīyatthasaṃvigge|| śiṣya vastraviṣayaka praśna karatā hai kyā muni ke lie vastra ko dhone, raṃgane, ujjva la karane athavā śuci karane meṃ upaghāta-aneṣaṇīyatā hai? ācārya kahate haiṃ-ina cāroṃ meṃ se kisī meṃ bhī upaghāta nahīṃ hai, kevala udaka meṃ upaghāta hai| vahī vastra yadi ātmārthita ho athavā saṃkrāmita ho-dūsaroṃ ko de diyā gayā ho, use gītārtha yā saṃvigna muni hī grahaṇa kara sakatā hai, anya nahīṃ| 1866.gīyatthaggahaṇeṇaṃ, attaṭṭhiyamāi giṇhaī gīto| saṃviggaggahaṇeṇaṃ, taṃ giṇhato vi saṃviggo|| gītārtha dvārā grahaṇa karanā yaha sūcita karatā hai ki ātmārthita athavā saṃkrāmita vastra gītārtha grahaṇa karatā hai, agītārtha nahīṃ| saṃvigna dvārā grahaṇa karanā yaha sūcita karatā hai ki saṃvigna-mokṣābhilāṣī hī use grahaṇa karatā hai. asaṃvigna nahīṃ| 1867.emeva ya paribhutte, nave ya taṃtuggae adhoyammi| upphusiūṇaṃ dete, attaṭṭhiya sevie gahaṇaṃ || jo vastra gṛhī pahana letā hai vaha paribhukta kahalātā hai| jo nayā hai, tantudgatamātra hai-ye adhauta hoṃ, udaka ke kevala chīṃṭe die hue hoṃ, to unheṃ grahaṇa karanā nahīṃ kalpatā| ve yadi svayaṃ dvārā bhukta hoṃ to unakā grahaṇa kiyā jā sakatā hai| 1868.saṃsaṭṭhamasaṃsaṭṭe, ya sāvasese ya niravasese ya| hatthe matte davve, suddhamasuddhe tigaṭṭhāṇā|| saṃsṛṣṭa, asaṃsṛṣṭa, sāvaśeṣa, niravaśeṣa-inase hasta, mātraka aura dravya viṣaya meṃ āṭha bhaṃga-vikalpa hote haiṃ| tīna bhaṃga śuddha hote haiṃ aura śeṣa aśuddha| āṭha bhaṃga ye haiṃ
v1.p262.4
(1) saṃsṛṣṭa hasta, saṃsṛṣṭa mātraka sāvaśeṣa dravya| (2) saṃsṛṣṭa hasta, saṃsṛṣṭa mātraka niravaśeṣa dravya| (3) saṃsṛṣṭa hasta, asaṃsṛṣṭa mātraka sāvaśeṣa dravya| (4) saṃsṛṣṭa hasta, asaṃsṛṣṭa mātraka niravaśeṣa dravya| isī prakāra saṃsṛṣṭa hātha se bhī cāra bhaṃga hote haiṃ| 1869.paḍhame bhaṃge gahaṇaṃ, sesesu ya jattha sāvasesaṃ tu| annesu u aggahaṇaṃ, aleva-sukkhesu ū gahaṇaṃ|| ina āṭha vikalpoṃ meṃ pahalā bhaṃga tīnoṃ padoṃ se śuddha hone ke kāraṇa usameṃ grahaṇa karanā śuddha hai| śeṣa bhaṃgoṃ meṃ bhī jina meṃ dravya sāvaśeṣa hai, usameṃ grahaṇa kalpatā hai| niravaśeṣa padayukta