Biha Kappa v1.p263
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p263
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p263.1
. pahalā uddeśaka = bhaṃgoṃ meṃ grahaṇa nahīṃ kalpatā| alepakṛta tathā śuṣka dravyoṃ se saṃbaṃdhita niravaśeṣa meṃ bhī grahaṇa kalpatā hai| 1870.saggāme sauvasae, saggāme parauvassae ceva| khettato annagāme, khettabahi sagaccha paragacche|| 1871.soūṇa ū gilāṇaṃ, ummaggaṃ gaccha paḍivahaṃ vā vi| ___ maggāo vā maggaṃ, saṃkamaī āṇamāīṇi|| apane grāma meṃ, apane upāśraya meṃ, svagrāma ke anya ke upāśraya meṃ, svakṣetra meṃ athavā grāmāntara meṃ bhikṣācaryā ke lie jāte samaya, kṣetra ke bāhara jāte samaya ina sthānoṃ meṃ rahate hue apane gaccha vāle athavā paragaccha vāle kisī muni ko 'glāna hai'-aisā sune aura sunakara bhī yadi muni unmārga se yā pratimārga se yā gṛhīta mārga se anya mārga se saṃkrāmita hokara jātā hai to usa muni ke ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| 1872.soūṇa ū gilāṇaṃ, paṃthe gāme ya bhikkhavelāe| jai turiyaṃ nāgacchai, laggai garue sa caumāse| muni mārga meṃ jāte hue, nagara meṃ praveśa karate hue athavā bhikṣācaryā meṃ ghūmate hue yadi 'amuka muni glāna hai' aisā sune to sabhī kārya chor̤akara vaha glāna ke pāsa pahuṃce| yadi aisā nahīṃ karatā hai to use caturguru māsa kā prāyaścitta ātā hai| 1873.jaha bhamara-mahuyarigaṇā, nivataṃtī kusumiyammi cūyavaṇe| iya hoi nivaiavvaṃ,
v1.p263.2
gelanne kaiyavajaḍheṇaṃ|| jisa prakāra bhramaragaṇa tathā madhukarīgaṇa kusumita āmrakhaṃḍa meṃ makaraṃda ke lobha se āte haiṃ vaise hī muni bhī nirjarā lābha kā ākāṃkṣī hokara māyārahita ho glāna kī paricaryā ke lie tatkāla usake pāsa pahuṃce| 1874.suddhe saḍḍī icchakāre, asatta suhiya omāṇa luddhe ya| aṇuattaṇā gilāṇe, cālaṇa saṃkāmaṇā tatto|| śuddha, śraddhī, icchākāra, aśakta, sukhita, apamāna, lubdha tathā anuvartanā, cālanā, saṃkrāmaṇā-ye glānaviṣayaka kahane cāhie| yaha dvāra gāthā hai| vyākhyā āge| 1875.soūṇa ū gilāṇaṃ, jo uvayāreṇa āgao suddho| jo u uvehaṃ kujjā, laggai gurue savitthāre| jo glāna ke viṣaya meṃ sunakara upacāra se glāna ke pāsa ā jātā hai, vaha śuddha hai| jo upekṣā karatā hai, vaha glānāropaṇā se yukta cāra gurumāsa ke prāyaścitta kā bhāgī hotā hai| 1876.uvacarai ko ṇatinno, ahavā uvacāramittagaṃ ei| uvacarai va kajjatthī, pacchittaṃ vā visohei|| upacāra pada kī vyakhyā-jahāṃ glāna hai vahāṃ jākara pūchatā he-āpameṃ kauna atinna arthāt glāna hai ? athavā upacāramātralokopacāra nibhāne ke lie glāna ke pāsa jātā hai athavā prayojanavaśa glāna kī sevā karatā hai athavā glāna ke pāsa na jāne para prāyaścitta āegā, ataḥ prāyaścitta kī viśodhi ke lie vaha glāna ke pāsa jātā hai| yaha sārā upacāra hai| 1877.soūṇa ū gilāṇaṃ, tūraṃto āgao davadavassa| saṃdisaha kiṃ karemī, kammi va aṭṭhe niujjāmi|| 1878.paḍicarihāmi gilāṇaṃ, gelanne vāvaḍāṇa vā kāha|
v1.p263.3
titthāṇusajjaṇā khalu, bhattī ya kayā havai evaṃ || glāna kī sevā karane se mujhe mahān nirjarā kā lābha milegā| aisā socane vālā śraddhāvāna hotā hai| vaha glāna ke viṣaya meṃ sunakara sāre kārya chor̤akara, tvarita gati se śīghra hī glāna ke pāsa pahuṃcatā hai aura vahāṃ ke upacārakoṃ se athavā ācārya se pūchatā hai-bhaṃte ! mujhe ādeśa deṃ ki maiṃ glāna ke viṣaya meṃ kyā karūṃ? glāna se saṃbaṃdhita kisa prayojana meṃ āpa mujhe niyukta karanā cāheṃge? maiṃ isī prayojana se yahāṃ āyā hūṃ| maiṃ glāna kī praticaryā karūṃgā| athavā glāna kī sevā meṃ vyāpta muniyoṃ kī vaiyāvṛttya karūṃgā| isa prakāra karane para tīrtha kī anuvartanā aura bhagavān kī bhakti hotī hai| 1879.saṃjogadiṭṭhapāḍhī, teṇuvaladdhā va davvasaṃjogā| satthaṃ va teṇa'dhīyaṃ, vejjo vā so purā āsi|| glāna kī paricaryā ke lie jāne vālā vaha muni saṃyogadṛṣṭapāṭhī-auṣadhadravyoṃ ke miśraṇa-yoga kā jñātā ho, dravyasaṃyogoṃ kā jñāna viśiṣṭa vaidyakaśāstroṃ ke jñātā se prāpta kiyā ho athavā caraka-suśruta ādi vaidyaka śāstra usane par̤he hoṃ| athavā gṛhasthāśrama meṃ vaha vaidya rahā huā ho, isalie vahāṃ ke vāstavya muni use visarjita na kareṃ| 1880.atthi ya se yogavāhī, gelannatigicchaṇāe so kusalo| sīse vāvārettā, tegicchaṃ teṇa kāyavvaṃ|| yadi āgantuka muni ke gaccha meṃ yogavāhī muni haiṃ, vaha svayaṃ glāna kī cikitsā meṃ kuśala hai, to vaha śiṣyoṃ ko sūtrārtha pauruṣī ke kārya meṃ vyāpta kara svayaṃ ko cikitsākārya meṃ lagā de| 1881.dāūṇaṃ vā gacchai, sīseṇa va vāyaehi vā vāe|
v1.p263.4
tattha'nnattha va kāle, sohie savvuhisai haṭe|| sūtra aura artha kī donoṃ pauruṣiyoṃ ko saṃpanna kara vaha glāna ke samīpa jātā hai aura usakī cikitsā karatā hai|