Biha Kappa v1.p265
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p265
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p265.1
vahāṃ to aura aneka muni āe hae hoṃge| vahāṃ bhaktapānī kā avaśya hī saṃkleśa hogā| hama bhī vahāṃ apanā nirvāha nahīṃ kara sakeṃge| vahāṃ ke vāstavya muni usa glāna ke kārya meṃ ākulībhūta hokara āgaṃtuka kitane muniyoṃ kā ātithya kara pāyeṃge? hama bhī vahāṃ avamāna, udgama ādi doṣoṃ ke bhāgī hoṃge arthāt ye do vahāṃ hoṃge| vahāṃ isa prakāra kahane vāloṃ ke cāra māsa kā guruka prāyaścitta ātā hai| 1890 amhe mo nijjaraṭṭhī, acchaha tubbhe vayaṃ se kāhāmo| atthi ya abhāviyā ṇe, te vi ya ṇāhiti kāūṇa| glāna vāle kṣetra ko pracura anna-pāna, vālā jānakara kucheka lolupa saṃta vahāṃ jāte haiṃ aura vahāṃ ke muniyoṃ ko kahate haiṃ hama nirjarārthī haiṃ| hama glāna kī vaiyāvṛttya kareṃge| isalie āpa usa vaiyāvṛttya se nivṛtta ho jāeṃ| hamāre sātha abhāvita śaikṣa muni bhī haiṃ| ve bhī hameṃ vaiyāvṛttya karate hue dekhakara, vaiyāvṛttya karanā jāneṃge| 1891.evaṃ gilāṇalakkheṇa saṃṭhiyā pāhaṇa tti ukkosaṃ| maggaṃtā camaḍhiṃtī, tesiṃ cārovaṇā cauhā|| ___ isa prakāra glāna ke miṣa se vahāṃ saṃsthita hokara prāghūrṇaka rūpa meṃ jānakara loga unheṃ utkṛṣṭa bhakta-pāna dete haiṃ| ve anya-anya utkṛṣṭa dravya kī mārgaṇā karate hue vahāṃ rahate haiṃ aura usa kṣetra ko bigār̤a dete haiṃ| aba glāna-prāyogya dravya milanā bhī kaṭhina ho jātā hai| una muniyoṃ ke ye cāra prakāra kī āropaṇā prāpta hotī hai-dravyataḥ, kṣetrataḥ, kālataḥ aura bhāvataḥ| 1892.phāsugamaphāsuge vā, acitta citte paritta'ṇate ya|
v1.p265.2
asiṇeha-siṇehakae, aṇahārā-''hāra lahu-gurugā|| kṣetra kī udvejanā ke kāraṇa glāna prāyogya dravya kī prāpti nahīṃ hotī| taba muni yadi prāsuka-eṣaṇīya athavā aprāsukaaneṣaṇīya bhakta-pāna kā athavā acitta, sacitta, parittavanaspati, anaṃta vanaspati, asneha, sasneha, anāhāra, āhāra ādi bhakta-pāna ke lie avabhāṣaṇa karatā hai yā rātavāsī rakhatā hai, to vaha aneka guru-laghu prāyaścittoṃ kā bhāgī hotā hai| (prāsuka kī avabhāṣaṇā ādi meṃ cāra laghuka, aprāsuka ke cāra guruka, acitta meṃ cāra laghu, sacitta meṃ cāra guruka, paritta meṃ cāra laghuka, ananta meṃ cāra guruka, asneha meṃ cāra laghuka, sasneha bhī cāra guruka, anāhāra meṃ cāra laghuka aura āhāra meṃ cāra guruka ye prāyaścitta āte haiṃ|) yaha dravya niṣpanna prāyaścitta hai| 1893.lundrassa'bbhaṃtarato, cāummāsā havaṃti ugghātā| bahiyā ya aṇugghāyā, davvālaṃbhe pasajjaṇayā|| lolupatā ke vaśībhūta hokara jo kṣetra ko uddhejita kara detā hai aura usa muni ko yadi kṣetra ke abhyantara meṃ glāna prāyogya dravya nahīṃ milatā to usa muni ko cāra udaghāta arthāt cāra laghumāsa kā aura yadi kṣetra ke bāhara bhī vaha dravya prāpta nahīṃ hotā to use cāra anuddhāta arthāt gurumāsa kā prāyaścitta ātā hai| yahāṃ glāna prāyogya dravya kī aprāti ke kāraṇa ‘pasajanā' arthāt prāyaścitta kī vṛddhi hotī hai| 1894.khettabahi addhajoaṇa, vuḍḍī duguṇeṇa jāva battīsā|
v1.p265.3
caugurugādī carimaṃ, khette kāle imaṃ hoi|| kṣetra ke bāhara arddhayojana se āraṃbha kara kṣetra kī dugune parimāṇa se vṛddhi battīsa yojana taka kare| inameṃ caturguru ādi prāyaścitta se carama arthāt pārāṃcika taka prāyaścitta prāpta ho jātā hai| yaha kṣetraviṣayaka prāyaścitta hai| kālaviṣayaka prāyaścitta isa prakāra kā hai| 1895.aṃto bahiṃ na labbhai, ṭhavaṇā phāsuga mahaya muccha kiccha kālagae| cattāri cha cca lahu-guru, chedo mūlaṃ taha dugaṃ ca|| prakārāntara se kṣetraviṣayaka prāyaścitta jaba kṣetra ke bhītara aura bāhara glāna-prāyogya dravya nahīṃ milatā taba prāsuka kī sthāpanā kī jātī hai| isakā prāyaścitta hai cāra laghu| usase glāna kī anāgār̤ha paritāpanā hotī hai to cāra guru, mahatī duḥkhāsikā ho to ṣaḍalaghu, mūcrchā ho jāne para ṣaḍguru, prāṇa kṛcchra ho jāeṃ to cheda, ucchrāsa kucha ho jāe to mūla, māraṇāṃtika samudghāta hone para anavasthāpya aura glāna ke kālagata ho jāne para pārāṃcika| 1896.paḍhamaṃ rāi ṭhavite, gurugā biiyādisattahiṃ carimaṃ | paritāvaṇāi bhāve, appattiya-kūvaṇāīyā|| kālaviṣayaka prāyaścitta-sthāpanā kī pahalī rāta meṃ caturguru, dūsarī se sātavīṃ rātrī taka prāyaścitta kī vṛddhi hote hote aṃtima prāyaścitta pārāṃcika taka bar̤ha jātā hai| paritāpana ādi bhāva se niṣpanna prāyaścitta bhī hotā hai| paritāpita hokara vaha glāna aprītika karatā hai, kūjana ādi karatā hai to caturguruka kā prāyaścitta hai| 1897.aṃto bahiṃ na labbhai, paritāvaṇa mahaya muccha kiccha kālagae| cattāri cha cca lahu-guru,
v1.p265.4
chedo mūlaṃ taha dugaṃ ca|| jaba kṣetra ke bhītara aura bāhara glāna-prāyogya dravya nahīṃ