Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p266

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p266

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p266.1

=bahatkalpabhāṣyam milatā taba anāgār̤ha paritāpanā hotī hai| usakā prāyaścitta abhī akāla hai, velā hone para hama lā deṃge| paraṃtu yaha na kaheṃ hai caturlaghu| āgār̤ha paritāpanā hotī hai to caturguru, mahatī ki hama nahīṃ deṃge| duḥkhāsikā ho to ṣaḍalaghu, mūrchā hone para ṣaḍguru, prāṇa 1902.tattheva annagāme, vutthaṃtara'saṃtharaṃta jayaṇāe| kṛcchra hone para cheda, ucchrāsa kucha hone para mūla, māraṇāṃtika asaṃtharaṇesaṇamādī, channaṃ kaḍajogi gīyatthe| samudghāta hone para anavasthāpya aura glāna ke kālagata ho glāna-prāyogya dravya kī usī gāṃva meṃ anveṣaṇā kare| vahāṃ jāne para pārāṃcika| prāpta na hone para anya grāma meṃ usakī anuvartanā kare| yadi vaha 1898.aṃto bahiṃ na labbhai, anyagrāma dūra ho to bīca vāle gāṃva meṃ rāta rahakara dūsare dina saṃthāraga mahaya muccha kiccha kālagae| vaha le āe| yadi vaha aparyāpta ho to yatanāpūrvaka eṣaṇādoṣoṃ cattāri cha cca lahu-guru, ke ādhāra para paṃcaka parihāni se glāna prāyogya dravya kī chedo mūlaṃ taha dugaṃ ca|| gaveṣaṇā kare| pratidina yadi glāna prāyogya dravya lānā par̤e to ati udvejita kṣetra ke bhītara aura bāhara glāna-prāyogya ___kṛtayogī muni aprakaṭarūpa se vaha le āe| saṃstāraka nahīṃ milatā taba glāna ke anāgār̤ha paritāpanā meṃ 1903.paḍileha porusīo, vi akāuṃ maggaṇā u saggāme| caturlaghu, āgār̤ha meṃ caturguru......śeṣa yāvat pārāṃcika taka khittaṃto tadivasa, asai viṇāse va tattha vase|| pūrvavat|

v1.p266.2

pratilekhanā karake sūtrārtha pauruṣiyoṃ ko binā kie hī 1899.paritāva mahādukkhe, bhucchāmucche ya kicchapāṇagate| apane grāma meṃ glāna prāyogya dravya kī mārgaṇā kare| vahāṃ na kicchussāse ya tahā, samughāe ceva kālagate|| milane para kṣetrānta paragrāma meṃ jākara mārgaṇā kare| usa dravya pūrva gāthāoṃ meṃ paritāpanapada tathā samudghātapada nahīṃ haiṃ| ko lekara usī dina lauṭa āe| yadi kṣetra dūra ho aura usī isalie prastuta gāthā meṃ ve pada de die gae haiṃ-lolupatāvaśa dina na āyā jā sake aura vaha vināśī dravya ho to vahīṃ rahe koī muni kṣetra ko udvejita kara detā hai, taba kṣetra ke bhītara aura dūsare dina ā jāe| yā bāhara glāna-prāyogya dravya nahīṃ milatā| taba anāgār̤ha 1904.khittabahiyā va āṇe, visohikoḍiṃ vaticchito kāḍhe| paritāpanā hotī hai| isameṃ caturlaghu, āgār̤ha paritāpanā meṃ paidivasamalabbhaṃte, kammaṃ samaicchio ṭhavae| caturguru, mahatī sukhāsikā meṃ ṣaḍalaghu, mūrchā meṃ ṣaḍguru, kṣetra ke bāhara se bhī glāna-prāyogya dravya le āe| isa kṛcchra prāṇa meṃ cheda, kucha ucchrāsa meṃ mūla, māraṇāṃtika prakāra jaba prāyaścitta ke anuloma se krītakṛta, abhyāhṛta samudghāta meṃ anavasthāpya aura glāna ke prāṇānta meṃ ādi viśodhikoṭi ko vyatikrāṃta kara dete haiṃ taba glāna ke pārāṃcika| lie auṣadha kā kār̤hā svayaṃ kare yā dūsaroṃ se karāe| yadi 1900.aṇuyattaṇā gilāṇe, davvaṭṭhā khalu taheva vijjaṭṭhā|| pratidina vaha prāpta na ho aura ādhākarma bhī samatikrāṃta ho

v1.p266.3

asatīi annao vā, āṇeuṃ dohi vī kujjā|| jātā hai to śuddha-aśuddha dravya kā utpādana kara glāna ke lie dravya ke prayojana se jaise glāna kī anuvartanā kī use sthāpita kara de| jātī hai, vaise hī vaidya kī bhī anuvartanā karanī cāhie| 1905.uvvaragassa u asatī, yadi svagrāma meṃ glānaprāyogya dravya na ho aura vaidya kī cilimiṇi ubhayaṃ ca taṃ jaha na pāse| prāpti na ho to dūsare grāma se bhī donoṃ kī anuvartanā karanī tassa'sai purāṇādisu, cāhie| ṭhaviṃti tadivasa paḍilehā|| 1901.jāyaṃte u apatthaṃ, bhaṇaṃti jāyāmo taṃ na labbhai ṇe| usa dravya kī sthāpanā kisī apavaraka meṃ kare| apavaraka viṇiyaṭṭaṇā akāle, jā vela na baॅti una demo|| na ho to cilimili bāṃdhakara aise sthāna meṃ rakheṃ jahāṃ se yadi glāna apathya dravya kī yācanā kare taba use sādhu glāna aura agītārtha muni use na dekha sake| yadi yaha bhī kahe-hama usakī yācanā kara lā dete parantu kahīṃ bhī hameṃ usa śakya na ho to purāṇa arthāt paścātkṛta ādi ke ghara meṃ use dravya kī prāpti nahīṃ huī| athavā glāna ke āge pātroṃ ko sthāpita kare aura usakā pratidina' pratyupekṣā kare| lekara jāe aura kucha kāla paścāt vinivartanā-pratyāgamana 1906.phāsugamaphāsugeṇa va, accittetara paritta'ṇateṇaṃ| kara kahe-hama gae the, parantu vaha dravya nahīṃ milā| athavā āhāra-tahiṇetara, siha iareṇa vā karaṇaṃ || 1. taddivasa-tadivasaṃ nāma pratidinam | deśī śabda taddivasaṃ aṇudiahe (deśī 5|8)