Biha Kappa v1.p326
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p326
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p326.1
hī tapa aura kāla se guru aura daṃḍikaparigṛhīta meṃ ve hī tapa itanā hī hai ki divya pratimā meṃ āliṃgana ādi se hone vāle se guru aura kāla se laghu hote haiṃ| (yaha sārā sthāna- jo pratimā bhaṃga ādi doṣoṃ ko chor̤akara dehayuta mānuṣyaka kī prāyaścitta hai|) pratisevanā se śeṣa doṣa hote haiṃ| 2521.caugurukā chaggurukā, chedo mūlaṃ jahaṇṇae hoi|| 2526.āliṃgate hatthāibhaṃjaṇe je u pacchakammādī| chagguruka chea mūlaṃ, aṇavaṭhṭhappo a majjhimae|| te iha natthi ime puṇa, nakkhādivicheaṇe sūyā| 2522.chedo mūlaṃ ca tahā, aṇavaṭhṭhappo ya hoi pāraṃcī| lepya pratimā ke āliṃgana se jo hātha-paira ādi ke ṭūṭa evaṃ diṭṭhamadiḍhe, sevaṃte pasajjaṇaṃ mottuṃ|| jāne para paścātkarma ādi jo doṣa kahe gae haiṃ ve dehayuta prathama ke jaghanya adṛṣṭa pratisevanā caturguru, dṛṣṭa meṃ mānuṣyaṇī ke āliṃgana meṃ nahīṃ hote| kintu ye doṣa hote ṣaḍguru| dvitīya meṃ jaghanya adṛṣṭa pratisevanā ṣaṇmāsaguru, haiṃ-vaha kāmātura strī usa sādhu ke śarīra ko aneka sthānoṃ dṛṣṭa meṃ cheda| tṛtīya ke madhyama adṛṣṭa pratisevanā cheda, dṛṣṭa para nakhoṃ se vicchedana karatī hai| isase yaha sūcā hotī hai ki meṃ mūla| yaha śramaṇa pratisevaka hai| prathama ke madhyama adṛṣṭa pratisevanā ṣaṇmāsaguru, dṛṣṭa meṃ 2527.suhavinnappā suhamoigā ya cheda| dvitīya ke madhyama adṛṣṭa pratisevanā cheda, dṛṣṭa meṃ mūla| suhavinnappā ya hoti duhamoyā| tṛtīya ke madhyama adṛṣṭa pratisevanā mūla, dṛṣṭa meṃ duhavinnappā ya suhā, anavasthāpya|
v1.p326.2
duhavinnappā ya duhamoyā|| prathama ke utkṛṣṭa adṛṣṭa pratisevanā cheda, dṛṣṭa meṃ mūla| mānuṣī ke ye cāra vikalpa haiṃdvitīya ke utkṛṣṭa adṛṣṭa pratisevanā mūla, dṛṣṭa meṃ 1. sukhavijñapyā-sukhamocyā| anavasthāpya| tṛtīya meṃ utkṛṣṭa adṛṣṭa pratisevanā meṃ 2. sukhavijñapyā-duḥkhamocyā| anavasthāpya, dṛṣṭa meṃ pārāṃcika| isa prakāra dṛṣṭa-adṛṣṭa 3. duḥkhavijñapyā-sukhamocyā| pratisevanā karane vāle ke prasajjanā tathā bhojika ādi kī 4. duḥkhavijñapyā-duḥkhamocyā| śaṃkā ko chor̤akara yaha prāyaścitta hai| 2528.khariyā mahiḍḍigaṇiyā, aṃtepuriyā ya rāyāmāyā ya| 2523.jamhā paḍhame mūlaṃ, biie aṇavaṭṭho taie pāraṃcī| ubhayaṃ suhavinnavaṇā, sumoya dohiṃ pi ya dumoyā|| tamhā ṭhāyaṃtassā, mūlaṃ aṇavaṭṭha pāraṃcī|| pahale vikalpa kā udāharaṇa he dāsī, dūsarī kā maharddhikā jisase prathama arthāt jaghanya kī pratisevanā karane vāle ke gaṇikā, tīsare kā aṃtaḥpurikā aura cauthe kā udāharaṇa hai caturlaghu se prāraṃbha kara mūla paryanta, dvitīya arthāt madhyama meṃ | rājamātā| pahalā vikalpa donoṃ sukhapūrvaka, dūsare meṃ caturguru se anavasthāpya paryanta aura tṛtīya arthāt utkṛṣṭa meṃ sukhavijñapanā para duḥkhamocyā, tīsare meṃ sukhamocyā para ṣaḍlaghu se pārāṃcika paryanta prāyaścitta ātā hai| isīlie jo duḥkhavijñapanā aura cauthe meṃ donoṃ duḥkhapūrvaka hote haiṃ| vahāṃ rahatā hai usake sthānaniṣpanna jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa 2529.tiṇha vi kayaro guruo, pāgaya koḍubi daṃḍie ceva| meṃ mūla, anavasthāpya aura pārāṃcika prāyaścitta vihita hai|
v1.p326.3
sāhasa asamikkha bhae, iyare paḍipakkha pabhu rāyā| 2524.paḍisevaṇāe evaṃ, pasajjaṇā tattha hoi ikkikke| śiṣya ne pūchā-bhaṃte! prājāpatya, kauṭuṃbika aura daṃḍika carimapade carimapadaṃ, taṃ pi ya āṇāinipphannaṃ| parigṛhīta-ina tīnoṃ meṃ kauna sā gurutara hai ? śiṣya hī kahatā pratisevanā meṃ ye prāyaścitta haiṃ| pratyeka prāyaścitta meṃ hai-maiṃ mānatā hūṃ ki prājāpatya parigṛhīta striyāṃ hī gurutara prasajjanā hotī hai| caramapada kā artha hai-adṛṣṭapada se hotī hai, śeṣa donoṃ laghutara| kyoṃki sāhasa arthāt prākṛta dṛṣṭapada aura usa prāyaścitta kā caramapada hai pārāṃcika taka jana mūrkhatā se sāhasika aura aparīkṣitakārī hotā hai| prāyaścitta hai| tathā ājñābhaṃga ādi se niṣpanna prāyaścitta bhī anīśvara hone ke kāraṇa usameṃ bhaya nahīṃ rahatā, ataḥ vaha ātā hai| sādhu ko māra bhī sakatā hai| śeṣa donoṃ-kauṭuṃbika aura daṃḍika 2525.te ceva tattha dosā, moriyaāṇāe je bhaṇiya pubviṃ| prākṛta ke pratipakṣabhūta haiṃ| ācārya kahate haiṃ daṃḍika aura āliṃgaṇāi mottuṃ, māṇusse sevamāṇassa|| kauṭuṃbika gurutara haiṃ, kyoṃki unakā prabhu rājā hotā hai| vaha ve hī arthāt anavasthā-mithyātva ādi manuṣyaṇī saṃbaṃdhī eka sādhu para ruṣṭa hotā hai to sāre saṃgha kā vināśa kara doṣa hote haiṃ jo pūrva gāthā (2487) meṃ kahe gae haiṃ| antara detā hai|