Biha Kappa v1.p330
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p330
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p330.1
sādhuoṃ tathā gṛhasthoṃ ke śabdoṃ ko sunakara striyāṃ jāga 2566.ekkekkā te tivihā, therā taha majjhimā ya taruṇā ya| jātī haiṃ aura ve pānī lāne cala par̤atī haiṃ| rathakāra bailoṃ ko evaṃ sannī bārasa, bārasa assanniṇo hoti|| rathoṃ meṃ jota kara kāma para cale jāte haiṃ| vaṇik māla becane ina cāroṃ ke tīna-tīna prakāra haiṃ-sthavira, madhyama aura grāmāntara cala par̤ate haiṃ| lohakāra agni jalā kara apanā taruṇa| isa prakāra saṃjñī puruṣoṃ ke bāraha bheda aura asaṃjñī kāma karane lagate haiṃ| kauṭuṃbika-kṛṣaka khetoṃ meṃ jāte haiṃ| puruṣoṃ ke bhī bāraha bheda haiṃ| kukarma arthāt matsyamāra ādi machaliyoṃ ko pakar̤ane calate 2567.kāhīyātaruṇesuṃ, causu vi cauguruga ṭhāyamāṇassa| haiṃ| kumāraka-kasāī apane kāma meṃ laga jāte haiṃ| cora aura sesesuṃ caulahugā, samaṇāṇaṃ purisavaggammi|| mālākāra tathā udbhrāmaka vyakti, pathika tathā yāṃtrika apanī saṃjñī-asaṃjñī ke kāthika taruṇa ye do bheda tathā puruṣapravṛtti meṃ saṃlagna ho jāte haiṃ| veśadhārī napuṃsaka ke kāthika taruṇa ye cāra bheda-inameṃ se 2561.evaṃ suttaṃ aphalaṃ, suttanivāo u asai vasahīe| kisī upāśraya meṃ rahane se caturguru tathā śeṣa bheda vāle
v1.p330.2
gīyatthā jayaṇāe, vasaṃti to davvasāgarie|| upāśraya meṃ rahane se caturlaghu prāyaścitta hai| yaha prāyaścitta yadi ye sāre doṣa hote haiṃ to puruṣavāle upāśraya meṃ bhī puruṣavarga vāle śramaṇoṃ ke lie kahā gayā hai| sādhu ko nahīṃ rahanā cāhie| yadi aisā hai to sūtra aphala ho 2568.sannīsu paḍhamavagge, asatī assannipaḍhamavaggammi| jāegā| guru bole-sūtra kā nipāta isalie hai ki yadi teṇa paraṃ sannīsuṃ, kameṇa assannisuṃ ceva || viśuddha vasati kī prāpti na ho to gītārtha muni yatanāpūrvaka nirdoṣa vasati kī prāpti na hone para saṃjñī ke prathama varga dravya sāgārika-puruṣa sāgārika vāle vasati meṃ rahate haiṃ| arthāt madhyastha puruṣoṃ meṃ rahe| yadi vaisā sthāna na mile to 2562.te vi ya purisā duvihā, sannī assanniṇo ya bodhavvā|| asaṃjñī ke prathamavarga meṃ rahe| usake abhāva meṃ saṃjñī ke dvitīya majjhatthā''bharaṇapiyā, kaṃdappā kāhiyā ceva|| varga ādi meṃ kramaśaḥ rahe| usake abhāva meṃ asaṃjñī ke dvitīya ve bhī puruṣa do prakāra ke hote haiṃ-saṃjñī aura asaṃjñī| varga ādi meṃ kramaśaḥ rahe| saṃjñī kā artha hai-śrāvaka aura asaṃjñī kā artha hai-aśrāvakā 2569.evaṃ ekvekka tigaṃ, voccatthakameṇa hoi nāyavvaṃ | ye donoṃ cāra-cāra prakāra ke hote haiṃ-madhyastha, ābharaṇapriya, mottūṇa carima sannī, emeva napuṃsaehiṃ pi|| kāṃdarpika aura kāthikā isa prakāra eka-eka pada ke trika arthāt sthavira, phira 2563.ābharaṇapie jāṇasu, alaṃkarite u kesamādīṇi| madhyama, phira taruṇa-inako vaiparītyavidhi se jānanā cāhie|
v1.p330.3
sairahasiya-ppalaliyā, sarīrakuiṇo ya kaṃdappā|| para caramasaṃjñī ko chor̤akara| isī prakāra napuṃsakoṃ ke viṣaya meṃ 2564.akkhāiyāu akkhāṇagāī gīyāī chaliyakavvāī| bhī jānanā cāhie| (vṛttikāra ne isakā vistāra kiyā hai|) kahayaṃtā ya kahāo, tisamutthā kāhiyā hoti|| 2570.emeva hoti duvihā, purisanapuṃsā vi sanni assannī| 2565.eesiṃ tiṇhaṃ pī, je u vigārāṇa bāhirā purisā| majjhatthā''bharaṇapiyā, kaṃdappā kāhiyā ceva||
v1.p330.4
veraggaruī nihuyā, nisaggahirimaṃ tu majjhatthā|| 2571.ekkekkā te tivihā, therā taha majjhimā ya taruṇā ya| jo keśa ādi ko mālya ādi se alaṃkṛta karate haiṃ ve evaṃ sannī bārasa, bārasa assanniṇo hoti|| ābharaṇapriya hote haiṃ| jo svecchā se aṭṭahāsa ādi karate haiṃ, isī prakāra napuṃsaka bhī do prakāra ke haiṃ-strīnepathyika pralalita-dyūtakrīr̤ā karate haiṃ, jhūle jhūlate haiṃ aura śarīra- aura puruṣanepathyika| puruṣanapuṃsaka do prakāra ke hote haiṃ-saṃjñī kuca-vividha prakāra kī napuṃsaka ceṣṭāeṃ karate haiṃ ve kāndarpika aura asaṃjñī| donoṃ ke cāra-cāra prakāra haiṃ-madhyastha, hote haiṃ| jo ākhyāyikā-taraṃgavatī, malayavatī ādi, ābharaṇapriya, kāndarpika, kāthika| ina cāroṃ ke tīna-tīna ākhyānaka dhūkhyiāna ādi, gīta tathā lalitakāvya- prakāra haiṃ-sthavira, madhyama aura taruṇa| isa prakāra saṃjñī ke śṛṃgārakāvya, kathā-vasudevacarita, ceṭaka kathā ādi kahate haiṃ bāraha aura asaṃjñī ke bāraha prakāra hote haiṃ| tathā trisamuttha-dharma, kāma aura artha lakṣaṇa vālī kathāeṃ 2572.jaha ceva ya purisesuṃ, sohī taha ceva purisavesesu| kahate haiṃ ve kāthika hote haiṃ| ina tīnoṃ ke vikāroṃ se jo rahita terāsiesu suvihiya!, paḍisevaga-apaḍisevīsu|| hote haiṃ, bāhya hote haiṃ ve vairāgyarucivāle, nibhṛta-jitendriya jaise puruṣoṃ ke viṣaya meṃ śodhi-prāyaścitta hai vahī śodhi svabhāvataḥ lajjāśīla puruṣa madhyastha hote haiṃ| puruṣaveśadhārī trairāśika arthāt napuṃsakoṃ kī hai| he suvihita moga
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit