Biha Kappa v1.p366
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p366
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p366.1
siṃha aura vṛṣabha ke upakārī hote haiṃ, tīnoṃ kā sahayoga karate haiṃ|
2905. jo so uvagaraṇagaṇo, pavisaṃtāṇaṃ aṇāgayaṃ bhaṇio | sahāṇe sahāṇe, tassuvaoogo i kamaso || adhvanirgata mārga meṃ praviṣṭa muni ko upakaraṇasamūha lenā cāhie yaha jo kathana hai, usake anusāra una una upakaraṇoṃ kā apane- apane prayojanīya sthāna para kramaśaḥ upayoga karanā cāhie|
2906. asaī va gammamāṇe, paḍisatye teṇa sunnagāme vā |
rukkhāīṇa paloyaṇa, asaī naṃdī duviha davve || yadi mārga-nirgata muni ko bhaktapāna kī prāpti na ho to pratisārtha yā stenapallī yā śūnyagrāma meṃ usakī eṣaṇā karanī cāhie | pralaṃba ādi ke nimitta vṛkṣoṃ kā avalokana karanā cāhie| yadi sarvathā aprāpti ho to do prakāra ke dravyoṃ parīta aura ananta meṃ se jisa dravya se naṃdī tapa-saṃyama kī vṛddhi hotī ho vaise kare |
29.07. bhatte va pāṇeṇa va nimaṃta'ṇuggae va atyamie |
āicco udiya tti ya, gahaṇaṃ gīyatthasaṃvigge || adhvanirgata muniyoṃ ko yadi koī sūryodaya se pūrva yā sūryāsta ke paścāt bhaktapāna ke lie nimaṃtraṇa de to gītārtha muni use grahaṇa kara le sārtha ke par̤āva para pahuṃca kara sabhī muniyoṃ ko sunāte hue yaha kahe āditya udita hai, yaha mānakara hamane bhaktapāna grahaṇa kiyā hai| isa prakāra kī yatanā gītārtha, saṃvigna muni karate haiṃ|
29.08. gīyatthamhaṇaṇaṃ, sāmāe giṇhae bhave gīo| saṃviggaggahaṇeṇaṃ, taṃ geṇhaṃto vi saṃviggo || gītārtha kā grahaṇa isalie kiyā gayā hai ki gītārtha muni hī rātrī meṃ bhaktapāna letā hai, agītārtha nahīṃ| saṃvigna kā grahaṇa isalie hai ki rātrībhakta letā huā, karatā huā saṃvigna hī hai, mokṣābhilāṣī hī hai| 2909. beiṃdiyamāīṇaṃ, saṃtharaṇe caulahū u savisesā | te caiva asaṃgharaṇe, vivirīya sabhāva sāhāre || stenapallī meṃ bhaktapāna ke lie jāne para vahāṃ to kevala māṃsa hī mila sakatā hai| itarabhaktapāna se nirvāha hotā ho to dvīndriya ādi kā māṃsa lene para tapa aura kāla se viśeṣita caturlaghu kā prāyaścitta ātā hai yadi usase saṃstaraṇa - nirvāha na ho to unase viparīta utkrama se trīndriya ādi kā māṃsa lene para bhī caturlaghu kā hī prāyaścitta hai | ( dvīndriya kā māṃsa-bala adhika indriya vāle prāṇiyoṃ ke māṃsabala se
v1.p366.2
bṛhatkalpabhāṣyam
alpatarabala vālā hotā hai) ataḥ muni svabhāvataḥ jo sādhāraṇa hai, use hī ve grahaṇa karate haiṃ|
',
2910. jattha visesaṃ jāṇaṃti tattha liṃgeṇa caulahū pisie | annāeṇa u mahaṇaṃ, satyammi vi hoha eseva || jisa gāṃva meṃ loga viśeṣarūpa se yaha jānate hoṃ ki 'śramaṇa māṃsa nahīṃ khāte', vahāṃ yadi svaliṃga se māṃsa grahaṇa ho jātā hai to caturlaghu kā prāyaścitta ātā hai ataḥ ajñāta rahakara paraliṃga se use grahaṇa kare| sātha meṃ bhī māṃsa grahaṇa karane meṃ bhī yahī vidhi hai|
-
2911. achāṇāsaṃgharaṇe, sunne davvammi kappaī gahaṇaṃ | lahuo lahuyā gurugā, jahannae majjhimukkose || adhvagata muni yadi prāpta se nirvāha nahīṃ kara pāte to ve śūnyagrāma - bhaya se ujar̤e hue gāṃva meṃ dravya arthāt jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa le sakate haiṃ| yadi saṃstaraṇa hone para bhī lete haiṃ to jaghanya dravya grahaṇa meṃ māsalaghu, madhyama meṃ caturlaghu aura utkṛṣṭa meṃ caturguru kā prāyaścitta ātā hai| 2912. ukkosaṃ vigaīo, majjhimagaṃ hoi kūramāīṇi |
dosīṇāi jahannaṃ, giṇhaṃte āyariyamādī || utkṛṣṭa dravya hai- ghṛta, dūdha ādi vikṛtiyāṃ, madhyama dravya hai - kūra, kusaṇa ādi tathā jaghanya dravya hai-vāsī cāvala ādi | inako grahaṇa karane para ācārya ādi ke ājñābhaṃga kā doṣa hotā hai|
2913. addhāṇe saṃtharaṇe, sunne gāmammi jo u giṇhejjā |
chedādī ārovaṇa, nāyavvā jāva māsalahū || mārga meṃ saṃstaraṇa hone para bhī jo śūnyagrāma se vikṛti ādi grahaṇa karatā hai usake cheda se prāraṃbha kara māsalaghu yāvat āropaṇā prāyaścitta ātā hai| 2914. chedo chamguru challahu,
cauguru caulahu ya guru lahū māso | āyariya vasabha bhikkhu,
ukkose majjhima jahane | utkṛṣṭa dravya-antardṛṣṭa lene para cheda, adṛṣṭa lene para ṣaḍguru, bahirdṛṣṭa lene para ṣaḍguru aura adṛṣṭa lene para ṣaḍlaghu | madhyama dravya-antardṛṣṭa ṣaḍguru, adṛṣṭa ṣaḍlaghu, bahirdṛṣṭa - ṣaḍlaghu, adṛṣṭa caturguru | jaghanya dravya-antardṛṣṭa ṣaḍlaghu, adṛṣṭa caturguru, bahirvṛṣṭa caturguru, adṛṣṭa caturlaghu | yaha ācārya se saṃbaṃdhita dravyoṃ kā prāyaścitta vidhāna hai| isī prakāra vṛṣabha aura bhikṣu se saṃbaṃdhita, kucha antara se, aisā hī prāyaścita hai isalie saṃstaraṇa hone para nahīṃ lenā cāhie|