Biha Kappa v1.p384
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p384
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p384.1
3087. dona vi samāgayā satthigo va
jassa va vaseṇa vaccati tu |
aṇaṇuṇṇavite gurugā,
emeva ya egatarapaṃte ||
sārthavāha aura ādiyātrika donoṃ eka sātha āe to donoṃ kī anujñā prāpta karanī cāhie jisakā sārtha hotā hai, vaha hai sārthavāha | usakī athavā jisake vaśa meṃ calatā hai sārtha usakī anujñā lenī hotī hai| binā unako anujñāpita kie gamana karane para caturguru kā prāyaścitta hai| donoṃ meṃ se koī eka bhī prānta ho aura usake sātha gamana karane para bhī yahī prāyaścitta hai|
3
3088. jo hoi pellato taṃ bhaṇaṃti tuha bāhuchāyasaṃgahiyā | vaccāma'ṇuggaho ttiya, gamaṇaṃ iharā u guru āṇā || jo unameṃ preraka-pramāṇabhūta hotā hai use muni kahehama tumhārī bhujāoṃ kī chāyā meṃ saṃgṛhīta hokara jānā cāhate haiṃ taba yadi vaha kahe āpakā mujha para anugraha hogā | taba muni usa sārtha ke sātha gamana kare| anyathā gamana karane para caturguru kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ|
3089. paḍisehaṇa picchubhaṇaṃ, uvakaraṇaṃ bālamādi vā hāre |
atiyatta gummiehi va, uḍḍubhaṃte ṇa vāreti || prānta sārthavāha vāle sārtha ke sātha gamana karane para vaha bhaktapāna kā pratiṣedha, sārtha se niṣkāsana, upakaraṇoṃ tathā bālasādhuoṃ kā coroṃ se apaharaṇa karā detā hai, aura cora ādi sādhuoṃ ko lūṭate haiṃ taba ādiyātrika' yā gaulmikoṃ dvārā coroṃ kā nivāraṇa nahīṃ karātā, udāsīna rahatā hai-ye doṣa hote haiṃ|
3090. bhagavayaṇe gamaṇaṃ, mikkhe bhattaguṇāe vasadhīe |
thaṃḍilla asati mattaga, vasabhā ya padesa vosiraṇaṃ || bhadraka sārthavāha ke kahane para usa sārtha ke sātha gamana kare| bhikṣā tathā bhaktārthanā bhojana karane viṣayaka aura vasati-viṣayaka yatanā kare | sthaṃḍila meṃ vyutsarga kare| usake abhāva meṃ mātraka meṃ utsarga kara sthaṃḍila meṃ pariṣṭhāpana kare| yaha vṛṣabhoṃ kī yatanā hai| yadi sarvathā sthaṃḍila na mile to dharmāstikāya adharmāstikāya tathā ākāśāstikāya ke pradeśoṃ meṃ vyutsarga kare|
3091. puvvaṃ bhaṇiyā jayaṇā, bhikkhe bhattaṭṭha vasahi thaṃḍille | sā caiva ya hoti hahaṃ ṇāṇattaṃ ṇavari kappammi || bhikṣā, bhaktārtha, vasati tathā sthaṃḍila viṣayaka yatanā jo 1. ādiyātrika-sārthaārakṣaka |
v1.p384.2
bṛhatkalpabhāṣyam
pūrvabhaṇita hai, vahī adhvagata ke lie hotī hai| kevala kalpa arthāt adhvakalpa viṣayaka yatanā meṃ nānātva hai| 3092. aggahaṇe kappassa u,
gurumā duvidhā virāhaṇā ṇiyamā | purisa'ddhāṇaṃ sattha,
gāuṃ vā vīṇa giṇḍijjā || adhvakalpa sātha na lene para caturguru kā prāyaścitta tathā niyamataḥ donoṃ prakāra kī virādhanā ( ātmavirādhanā, saṃyamavirādhanā) hotī hai| yadi sārtha ke puruṣa saṃhanana aura dhṛtisaṃpanna hoṃ, mārga kevala eka-do dina kā ho, sārthavāha bhadraka ādi ho ina sāre tathyoṃ kī jānakārī kara adhvakalpa na le to bhī koī doṣa nahīṃ hai|
3093. sakkara- ghata gulamīsā, agaṃṭhimā khajjūrā va tammīsā |
sattū piṇṇāmo vā ghata gulamisso khareṇaṃ vā || adhvakalpa kaisā ho ? ghṛta aura gur̤a se miśrita yā śarkarā aura ghṛta se miśrita 'agranthima' ṭukar̤e-ṭukar̤e kie hue kadalīphala, athavā ghṛta gur̤a se miśrita kharjūra athavā ghṛtagur̤a miśrita sanu athavā ghṛta-gur̤amiśrita piṇyāka athavā khara taila se miśrita piṇyāka aisā adhyakalpa grahaṇa karanā cāhie|
3094. thovā vihaṇaṃti khuhaṃ na ya taraha kareṃti ete khajjatā |
sukkhodaṇaṃ vaḍalaṃbhe, samitima daṃtikka cuṇṇaṃ vā || ye adhvakalpa thor̤e hone para bhī bhūkha ko miṭāte haiṃ| inako khāne se pyāsa bhī nahīṃ lagatī| aise adhvakalpa ke abhāva meṃ sūkhā odana yā śuṣkamaṃḍaka yā daṃtikacūrṇa ina sabako ghṛtagur̤a se miśrita kara rakhanā cāhie|
3095. tivihā''mayabhesajje, vaṇabhesajje sa sappi - mahu-paṭṭe |
suddhā'sati tiparirae, jā kammaṃ ṇāumachāṇaṃ || adhvagata muni vātaja, pittaja aura ślemaja ina tīna prakāra ke rogoṃ ke lie bhaiṣajya tathā vraṇoṃ para lepa karane ke lie ghṛtamiśrita yā madhumiśrita bhaiṣajya tathā vraṇoṃ para bāṃdhane ke lie paṭṭī sātha meṃ le| ye śuddha na mile to 'tripariraya' yatanāpūrvaka arthāt paṃcakaparihāni se prāraṃbha kara ādhākarma paryanta doṣa kī pratisevanā kara use grahaṇa kare| mārga alpa hai yā bahuta yaha jānakara usake anusāra adhvakalpa grahaṇa kare|
3096. addhāṇa pavisamāṇo, jāṇaganīsāe gāhae gacchaṃ |
aha tattha na gāhijjā, cāummāsā bhave gurugā || adhvagata hone se pūrva ācārya gītārtha kī niśrā meṃ gaccha 2. gaulmika-sthānarakṣapāla |