Biha Kappa v1.p390
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p390
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v1.p390.1
= mujhe cirakāla ho gayā hai| ataḥ aba mujhe unase avaśya milanā hai| yadi māyāpūrvaka guru kī anujñā lekara vahāṃ gamana karatā hai to use eka gurumāsa kā prāyaścitta tathā saṃkhaḍī ke lie grāmānugrāma jāne para bhī gurumāsa prāyaścitta hai| 3152.gāmāṇugāmiyaṃ vā, rīyaṃtā sou saṃkhaḍiṃ turiyaṃ| chaḍḍeti va sati kāle, gāma tesiṃ pi dosā u|| grāmānugrāma viharaṇa karane vāle muni bhī saṃkhaḍī ko sunakara śīghratā se jāte haiṃ aura bhikṣākāla saṃprāsa hone para bhī mārgagata grāma ko chor̤a dete haiṃ to unake bhī ye vakṣyamāṇa doṣa hote haiṃ| 3153.gaṃtumaṇā annadisiṃ, annadisi vayaṃti saṃkhaḍiṇimittaṃ| mūlaggāme va aḍaṃ, paḍivasabhaṃ gacchati tadaṭṭhā|| 3154.egāhi aṇegāhiṃ, diyā va rāto va gaṃtu paḍisiddhaṃ| āṇādiṇo ya dosā, virāhaṇā paṃthi patte ya|| bhikṣācaryā ke lie anya diśā meṃ jāne kā icchuka saṃkhaḍī ke nimitta anya diśā meṃ jātā hai athavā bhikṣā ke lie mūlagrāma meṃ ghūmatā huā prativṛṣabhagrāma meṃ saṃkhaḍī ke lie jātā hai, vaha saṃkhaḍī cāhe eka divasīya yā aneka divasīya ho, jisameṃ rāta yā dina meṃ jānā bhī pratiṣiddha hai, vahāṃ jāne para ājñābhaṃga ādi doṣa hote haiṃ| adhvagata yā sthānaprāpsa muniyoṃ ke saṃyama tathā ātmaviṣayaka virādhanā hotī hai| (vaha āge ke ślokoṃ meṃ)| 3155.micchatte uḍḍāho, virāhaṇā hoti saṃjamā''yāe|
v1.p390.2
rīyādi saṃjamammi ya, chakkāya acakkhuvisayammi|| saṃkhaḍī meṃ jāte hue muniyoṃ ko dekhakara mithyātva kī vṛddhi aura uḍḍāha tathā saṃyama aura ātmavirādhanā hotī hai| rātrī meṃ vahāṃ jāne para īryāsamiti kā śodhana nahīṃ hotā, aṃdhakāra ke kāraṇa ṣaṭkāya kī virādhanā hotī hai| yaha saṃyamavirādhanā hai| 3156.jīhādosaniyattā, vayaṃti lūhehi tajjiyā bhojje| ___ thirakaraṇaṃ micchatte, tappakkhiyakhobhaṇā ceva|| loga uḍḍāha karate hue kahate haiṃ-ye muni jihvādoṣa arthāt rasagṛddhi se rahita haiṃ, phira bhī rūkṣa bhojana se varjita hokara bhojya saṃkhaḍī meṃ jā rahe haiṃ| isa prakāra logoṃ meṃ mithyātva kā sthirīkaraṇa hotā hai tathā jo munipakṣa ke śrāvaka hote haiṃ| unameṃ kṣobha utpanna hotā hai| 3157.vāle teṇe taha sāvate ya visame ya khāṇu kaṃṭe ya| akamhābhayaṃ ātasamutthaṃ, rattemādī bhave dosā|| 1.bhuṃgāreṇaṇadattā, udakena na kalpiteti bhāvaḥ| (vṛ. pṛ. 886) =bṛhatkalpabhāṣyam rātrī meṃ jāne para ye doṣa hote haiṃ-vyāla-sarpa, stena, śvāpada ādi kā vyāghāta tathā nimnonnata mārga meṃ skhalita honā, sthāṇu yā kāṃṭoṃ se bīṃdha jānā, ātmā se utpanna akasmāt bhaya se bhayabhīta ho jānā ādi| 3158.vasahīe je dosā, parautthiyatajjaṇā ya biladhammo| ātojja-gītasahe, itthīsahe ya savikāre|| vasati saṃbaṃdhī jo doṣa, paratīrthikoṃ kī tarjanā, biladharma, ātoghaśabda aura gītaśabda tathā striyoṃ ke savikāraśabda (vyākhyā āge ke ślokoṃ meṃ)| 3159.āhākammiyamādī, maṃḍavamādīsu hoti aṇumaṇṇā| ___ rukkhe abbhāvāse, uvari dose parūvessaṃ||
v1.p390.3
saṃkhaḍīkartā śrāvaka sādhuoṃ ke nimitta maṃḍapa ādi banā detā hai| yaha ādhākarma hotā hai| isameṃ rahane para anumati doṣa prāpta hotā hai| yadi muni vahāṃ nahīṃ rahate haiṃ to anya vasati ke abhāva meṃ vṛkṣamūla yā abhrāvakāśa khule ākāśa meṃ rahate haiṃ| vahāṃ rahane para jo doṣa prāpta hote haiṃ, unakī prarūpaṇā āge kī jāegī| 3160.iṃdiyamuṃḍe mā kiṃci beha mā ṇe ḍahejja sāveṇaṃ | pehā-soyādīsu ya, asaṃkhaḍaṃ heuvādo ya|| saṃkhaḍī meṃ paratīrthika saṃnyāsī bhī āte haiṃ| ve śramaṇoṃ ko vahāṃ āye hue dekhakara unakī tarjanā karate hue kahate haiṃ-ye indriyamuṃḍa haiṃ| inheṃ kucha mata kahanā, anyathā ye śāpa dekara jalā ḍāleṃge| tathā śramaṇoṃ ko pratyupekṣā karate hue tathā śaucādi karate hue dekhakara paratīrthika unakā upahāsa karate haiṃ| taba kalaha ho sakatā hai| paratīrthika hetuvāda-vāda kī mārgaṇā karate haiṃ| vāda na karane para tiraskāra karate haiṃ aura karane para kalaha ke lie taiyāra ho jāte haiṃ| 3161.bhiṃgāreṇa ṇa diṇṇā, ṇa ya tujjhaṃ petigī sabhā esā| atibahuo ovāso, gahito ṇu tue kalaho evaṃ|| (sabhā ādi kā vaha sāmānya sthāna jahāṃ sādhu aura gṛhastha piṃḍībhūta hokara rahate haiṃ, use 'biladharma' kahā jātā hai| aise sthāna meṃ adhika sthāna rokane para gṛhastha sādhuoṃ ko kahate haiṃ yaha sthāna āpako bhaṃgāra se nahīṃ milā hai|' yaha paitṛkī-paraṃparā se bhī prāpta nahīṃ hai| isa prakāra kalaha hotā hai| 3162.tattha ya atiṃta ṇeto, saṃviṭṭho vā chivejja itthīo|
v1.p390.4
icchamaṇicche dosā, bhuttamabhutte ya phāsādī|| usa sthāna se āte-jāte yā baiṭhate samaya koī sādhu ke
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit