Biha Kappa v2.p112
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p112
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p112.1
4273. evaṃ nāmaṃ kappati, jaṃ dūre teṇa bāhi giṇhaṃtu| evaṃ bhaṇaṃti gurugā, gamaṇe gurugā va lahugā vā|| ācārya śiṣya ko kahate haiṃ ki yadi tuma yaha kahate ho ki grāma se dūra arthāt grāma se bāhara yadi prāraṃbha se hī vastra grahaṇa karanā kalpatā hai jo sadā bāhara kalpegā? isa prakāra kahane vāle ko caturguru kā prāyaścitta ātā hai| kṣetra se bāhara gamana karane para guru yā laghu prāyaścitta ātā hai-navaprāvṛr̤a meṃ caturguru aura śeṣa varṣāvāsa meṃ caturlaghu| 4274.saṃbaddha-bhāviesū, kappati jā paṃca joyaṇe kajje| juṇṇe va vāsakappaṃ, geṇhati jaṃ bahuguṇaṃ ca'ṇṇaṃ|| jo sādharmika saṃbaṃdha se saṃbaddha kṣetra haiṃ, unameṃ sādharmikoṃ ke samācāra vahana karate hue varṣākāla meṃ pāṃca yojana taka jānā kalpatā hai aura yadi usakā varṣākalpa parijīrṇa ho gayā ho to nae varṣākalpa ko bahuguṇavālā mānakara use grahaṇa kara letā hai| tathā kāraṇavaśa anya vastra bhī vaha grahaṇa karatā hai| 4275.āhākammuddesiya, pūtīkamme ya mīsajāe ya| ṭhavaṇā pāhuḍiyāe, pādokara kīta pāmicce|| 4276.pariyaṭṭie abhihaḍe, ubbhiṇṇe mālohaḍe i ya| __ acchijje aṇisidve, dhote ratte ya ghaṭe ya|| grahaṇa karane para ye 16 doṣa hote haiṃ| 1. ādhākarma 9. prāmitya 2. auddeśika 10. parivartita 3. pūtikarma 11. abhyāhṛta 4. miśrajāta 12. udbhinna 5. sthāpanā 13. mālāpahṛta 6. prābhṛtikā 14. ācchedya 7. prāduṣkaraṇa 15. anisṛṣṭa 8. krīta 16. dhauta, rakta aura ghṛṣṭa| 4277.ete savve dosā, paḍhamosaraṇe ṇa vajjitā hoti|
v2.p112.2
jiṇadivahiṃ agahite, jo geṇhati tehi so puṭṭho|| ye sāre doṣa prathama samavasaraṇa meṃ vastra ādi ke grahaṇa meṃ varjita nahīṃ haiṃ| jo muni darpavaśa upakaraṇoṃ ko pahale grahaṇa na kara prathama samavasaraṇa meṃ grahaṇa karatā hai vaha tīrthaṃkaroṃ dvārā dṛṣṭa karmabaṃdha ke doṣoṃ se spaṣṭa hotā hai| 4278.paḍhamammi samosaraṇe, jāvatiyaṃ patta-cīvaraṃ gahiyaṃ| savvaṃ vosiriyavvaṃ, pāyacchittaṃ ca voḍhavvaṃ|| prathama samavasaraṇa meṃ darpavaśa jitane pātra aura vastra grahaṇa kie haiṃ una sabako vyutsṛṣṭa kara prāyaścitta vahana karanā cāhie| =bṛhatkalpabhāṣyam 4279.sajjhāyaṭṭhā dappeṇa vā vi jāṇaṃtae vi pacchittaṃ| kāraṇa gahiyaṃ tu vidū, dhareta'gīesu ujjhaṃti|| gītārtha bhī yadi svādhyāya ke lie athavā darpavaśa bhī vastra ādi letā hai to use bhī prāyaścitta ātā hai| yadi sāre gītārtha hoṃ aura kāraṇavaśa liyā ho to ve use dhāraṇa kara sakate haiṃ| yadi gaccha gītārtha miśra ho to dūsare upakaraṇa milane para, usakā parityāga kara de| 4280.āsāḍhapuṇṇimāe, vāsāvāsāsu hoti atigamaṇaṃ| maggasirabahuladasamī, u jāva ekkammi khettammi|| āṣār̤ha pūrṇimā ke dina varṣāvāsa ke kṣetra meṃ atigamana arthāt praveśa karanā cāhie aura (apavāda meṃ) mṛgaśira kṛṣṇā daśamī taka eka hī kṣetra meṃ rahā jā sakatā hai| utsarga meṃ kārtika pūrṇimā ko vahāṃ se nirgamana kara denā cāhie| 4281.bāhi ṭhiyā vasabhehiṃ, khettaṃ gāhettu vāsapāuggaṃ|
v2.p112.3
kappaṃ kadhettu ṭhavaṇā, sāvaṇabahulassa paṃcāhe| vṛṣabha muni varṣāprāyogya kṣetra ke nikaṭa ṭhahare hue haiṃ| ve varṣākṣetra kī sāmācārī ko grahaṇa karate haiṃ arthāt tṛṇa, ḍagalaka ādi varṣāprāyogya vastuoṃ ko grahaṇa karate haiṃ| muni āṣār̤hapūrṇimā ko praveśa kara pratipadā se pāṃca dinoṃ meṃ paryuṣaṇākalpa kā kathana kara śrāvaṇa kṛṣṇā paṃcamī ko varṣākāla kī sāmācārī kī sthāpanā karate haiṃ| 4282.ettha ya aṇabhiggahiyaṃ, vīsatirāyaṃ savīsagaṃ māsaṃ| teṇa paramabhiggahiyaṃ, gihiṇāyaṃ kattio jāva|| śrāvaṇa kṛṣṇā paṃcamī ko paryuṣaṇā kī sthāpanā kara dene para bhī anavadhārita hai, aisā gṛhasthoṃ ke sāmane kahanā cāhie| śiṣya pūchatā hai, isa anavadhārita kā iyattākāla kitanā hai? ācārya kahate haiṃ-abhivardhita saṃvatsara meṃ bīsa dina-rāta aura cāndrasaṃvatsara meṃ eka māsa bīsa dina-yaha anavadhārita kā iyattākāla hai| usake paścāt abhigṛhīta arthāt niścita kara denā cāhie| gṛhasthoṃ ke pūchane para jñāpanā kara denī cāhie ki hama yahāṃ varṣākāla ke lie sthita haiṃ| hama yahāṃ kārtika māsa taka raheṃge| aisā gṛhijñāta karanā cāhie| 4283.asivāikāraṇehi, ahavaṇa vāsaṃ ṇa suṭṭha āraddhaṃ | abhivaḍḍiyammi vīsā, iyaresu savīsatī māse|| śiṣya ne pūchā-anavadhārita kāla itanā kyoṃ? sūrī kahate haiṃ-kadācit usa kṣetra meṃ aśiva ādi ho jāe, athavā varṣā kā barasanā abhī ṭhīka se prāraṃbha nahīṃ huā hai, ataḥ apavādoṃ se bacane ke lie abhivardhita saṃvatsara meṃ bīsa dina aura cāndra saṃvatsara meṃ ekamāsa bīsa dina kā anavadhārita kāla hai|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit