Biha Kappa v2.p127
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p127
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p127.1
tīsarā uddeśaka= isa yugala ko vilaga nahīṃ karanā cāhie| yahāṃ 'raṃgabhūmī meṃ ṛddhimān puruṣoṃ' kā dṛṣṭāṃta jñātavya hai| raṃgabhūmī khacākhaca darśakoṃ se bharī hai| itane meṃ hī rājā, amātya, śreṣṭhī ādi ṛddhimān puruṣa ā gae| unako apane-apane yogyasthāna para biṭhāyā jātā hai| pahale samāgata loga bhī sthāna kā saṃkṣepīkaraṇa kara vahīṃ samā jāte haiṃ| isī prakāra munijanoṃ ke āne vāle prāghūrṇaka bhī pradhānapuruṣa sadṛśa hote haiṃ ataḥ unheṃ unake yogya saṃstārakabhūmī dekara sabhī muniyoṃ ko avaśiṣṭa sthāna meṃ saṃstāraka de date haiṃ| yaha kārya vṛṣabha muni kā hotā hai| kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā ahārāyaṇiyāe kiikammaṃ karettae|| (sūtra 20) (satra 4414.saṃthāraṃ duruhaṃto, kiikammaṃ kuṇai vātigaṃ sāyaṃ| pāto vi ya paṇivāyaṃ, paḍibuddho ekkamekkassa|| muni sāyaṃ apane saṃstāraka para ārūr̤ha hote samaya vācika kṛtikarma 'namaḥ kṣamāśramaṇebhyaḥ' kahakara karatā hai aura prātaḥ jāga kara pratyeka ratnādhika muni ko vandana karatā hai| 4415.kiikammaṃ pi ya duvihaṃ, abbhuṭṭhāṇaṃ taheva vaṃdaṇagaṃ| vaṃdaṇagaṃ tahiṃ ṭhappaṃ, abbhuṭṭhāṇaṃ tu vocchāmi|| kṛtikarma (vaṃdanaka) ke do prakāra haiṃ-abhyutthāna aura vaṃdanaka| ina donoṃ meṃ se eka (vaṃdanaka) sthāpya arthāt paścād kathanīya hai| abhyutthāna ke viṣaya meṃ abhī kahūṃgā| 4416.abbhuṭṭhāṇe lahugā, pāsatthāda-'ṇṇatitthi-gihiesu|
v2.p127.2
__ ahachaṃda aṇṇatitthiṇi, saṃjaivagge a gurugā u|| pārśvastha, anyatīrthika tathā gṛhasthoṃ ke prati abhyutthāna karane para caturlaghu tathā yathācchaṃda, anyatīrthinīyoṃ tathā saṃyatī varga ke prati abhyutthāna karane para caturguru kā prāyaścitta prāpta hotā hai| 4417.udvei itthiṃ jaha esa eṃtiṃ dhamme ṭhio nāma na esa sāhū| dakkhinnapannā vasamei cevaṃ, micchattadosā ya kuliṃgiṇīsu|| koī muni ātī huī strī ko dekhakara abhyutthāna karatā hai, taba dekhane vālā śrāvaka kahatā hai-yaha muni dharma meṃ sthita nahīṃ hai| yaha usa strī kā dākṣiṇyavān hai| isase vaha usakā vaśavartī hotā hai| isase brahmacarya kī virādhanā hotī = 455 hai| tathā jo kuliṃginiyāṃ hotī haiṃ-tāpasī, parivrajikā ādi hotī haiṃ unake prati abhyutthāna karane se mithyātva ādi doṣa hote haiṃ| 4418.obhāvaṇā pavayaṇe, kutittha ubbhāvaṇā abohī ya| khisijjaṃti ya tappakkhiehiṃ gihisuvvayā baliyaṃ|| anyatīrthikoṃ ke prati abhyutthāna karane para pravacana kī apabhrājanā-nindā hotī hai, kutīrtha kī prabhāvanā hotī hai, abodhi arthāt pravacana kī laghutā tathā jo gṛhastha suvrata-aṇuvrata dhāraka haiṃ unakī śākya ādi pakṣapātī upāsakoṃ dvārā atyadhika khiṃsanā hotī hai, bhartsanā hotī hai, ve kahate haiṃ hamārā darśana sarvottama hai kyoṃki vaha āpake guruoṃ ke lie bhī gauravāha hai| 4419.ee ceva ya dosā, savisesayara'nnatitthigīsuṃ pi|
v2.p127.3
lāghava aṇujjiyattaṃ, tahāgayāṇaṃ avanno ya|| ye hī doṣa viśeṣarūpa se anyatīrthikī striyoṃ ke prati abhyutthāna karane se hote haiṃ| viśeṣarūpa se lāghava, anūrjitatva-varākatva tathā tīrthaṃkara ādi kā avarṇavāda hotā hai| 4420.pāyaṃ tavassiṇīo, kareṃti kiikamma mo suvihiyāṇaṃ| esuttiṭṭhai vatiṇiṃ, bhaviyavvaṃ kāraṇeṇetthaṃ || saṃyatīyoṃ ke prati abhyutthāna karate hue dekhakara, śaikṣa socatā hai-prāyaḥ tapasvinī saṃyatiyāṃ suvihita muniyoṃ kā kṛtikarma karatī haiṃ| yaha muni saṃyatī ke prati abhyutthāna karatā hai| isameṃ koī na koī kāraṇa honā cāhie| 4421.āyarie abhisege, bhikkhummi taheva hoi khuḍḍe ya| gurugā lahugā lahugo, bhinne paḍiloma biieṇaṃ|| ācārya, abhiṣeka, bhikṣu aura kṣullaka-ina prāghūrṇakoṃ ke āne para yadi abhyutthāna nahīṃ kiyā jāe to prāyaścitta prāpta hotā hai| vaha prāyaścitta kramaśaḥ yaha hai-guruka, laghuka, laghuka aura bhinnamāsa| dūsare ādeśa se yahī prāyaścitta pratiloma ke krama se kahanā cāhie| 4422.āyariyassāyariyaṃ, aṇuṭṭhiyaṃtassa caugurū hoti| vasabhe bhikkhū khuḍḍe, lahugā lahugo ya bhinno ya|| prāghūrṇaka ācārya ke āne para yadi ācārya abhyutthāna nahīṃ karate to prāyaścitta hai caturguru| vṛṣabha dvārā abhyutthāna na karane para caturlaghu, bhikṣu dvārā abhyutthāna na karane para laghumāsa aura kṣullaka dvārā abhyutthāna na karane para bhinnamāsa kā prāyaścitta hai| 4423.saṭṭhāṇa paraṭṭhāṇe, emeva ya vasaha-bhikkhu-khuḍḍāṇaṃ| jaṃ paraṭhāṇe pāvai, taṃ ceva ya sohi saṭṭhāṇe|| prāṇa
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit